
تعداد نشریات | 31 |
تعداد شمارهها | 334 |
تعداد مقالات | 3,274 |
تعداد مشاهده مقاله | 4,073,575 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,879,380 |
مفهوم اجتماع [محلی] در نظریه های جامعهشناسی شهری: ملاحظات کاربست نظریه ها در برنامهریزی شهری | ||
فصلنامه مطالعات شهری | ||
مقاله 7، دوره 9، شماره 35، مرداد 1399، صفحه 87-100 اصل مقاله (850.47 K) | ||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.34785/J011.2021.865 | ||
نویسندگان | ||
زهرا آزاد تکچی علیا* 1؛ پروین پرتوی2؛ سوسن باستانی3 | ||
1دانشجوی دکتری شهرسازی دانشگاه هنر تهران | ||
2استاد شهرسازی دانشگاه هنر تهران | ||
3استاد، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا | ||
چکیده | ||
در پارادایم جدید برنامهریزی شهری، اجتماع جایگاهی کلیدی در طرحها و برنامههای شهری دارد. از این رو، از اوایل دهه 1380، پژوهشهای متعددی در ایران با موضوع چگونگی کاربرد اجتماع در برنامهریزی شهری انجام شده و برنامههای شهری گوناگونی با تکیه بر مفهوم اجتماع تهیه شده است. اگرچه برخی مطالعات و برنامهها، محله را معادل اجتماع در نظر میگیرند، برخی دیگر معتقدند اساساً مفهومی معادل اجتماع در ایران وجود نداشته و مفاهیم اجتماع در جامعهشناسی شهری غرب را بدون در نظر گرفتن ملاحظات مرتبط با زمینه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کاربست این مفاهیم به کار گرفتهاند. همین امر باعث شده تلقی یکسانی از اجتماع در میان برنامهریزان شهری وجود نداشته باشد و برنامههای تدوین شده بر مبنای مفاهیم غربی اجتماع، در عمل موفقیت لازم را به دست نیاورند. از این رو، پیش از به کارگیری اجتماع در نظام برنامهریزی ایران، با توجه به تعدد مفاهیم اجتماع در جامعهشناسی غرب، لازم است مشخص شود که کدام مفهوم از اجتماع برای کاربست در نظام برنامهریزی شهری ایران مناسب است؟ با این حال، پرداختن به این پرسش نیازمند پاسخگویی به سه پرسش بنیادین دیگر است: (1) مفهوم اجتماع در نظریات جامعهشناسی شهری چیست و هر یک از این نظریات برای کاربست در چه شرایطی مناسب است؟ (2) مفهوم اجتماع در پارادایم جدید برنامهریزی شهری چیست و ریشه در کدام یک از نظریات جامعهشناسی شهری دارد؟ و (3) پیشینه اجتماع در ایران چیست و در حال حاضر اجتماع چه مفهومی در ایران دارد؟ پژوهش حاضر سعی دارد با بهرهگیری از مرور روایتی نظریات اجتماع و بررسی تطبیقیِ کشف مغایرت به روش کیفی به پرسش نخست پاسخ دهد. به این منظور، نظریات بنیادین اجتماع با استفاده از مطالعات اسنادی مرور شدهاند. سپس شباهتها و تفاوتهای نظریات با یکدیگر با استفاده از بررسی تطبیقی شناسایی و ریشه این شباهتها و تفاوتها با بهرهگیری از تحلیل محتوای کیفی، تبیین شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که بهرهگیری از نظریات گوناگون اجتماع نیازمند در نظر گرفتن همزمان سه عامل است: (1)زمینه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی شهر یا محله هدف، (2) نظریه برنامهریزی شهری ملاک پژوهش یا تدوین برنامه و (3) هدف از انجام مطالعه یا تدوین برنامه. | ||
کلیدواژهها | ||
اجتماع[محلی]؛ تبارشناسی نظریات اجتماع؛ اجتماع در برنامهریزی شهری؛ اجتماع در رویکردهای جامعهشناسی | ||
مراجع | ||
| ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,797 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,700 |