
تعداد نشریات | 31 |
تعداد شمارهها | 334 |
تعداد مقالات | 3,274 |
تعداد مشاهده مقاله | 4,073,520 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,879,354 |
گۆڕانی ناسروشتیی زمانی کوردی و بۆنی نامۆیی: خەسارناسیی پەرەسەندنی هەڵە زمانییەکان لە زاری ناوەندییدا | ||
پژوهشنامه ادبیات کردی | ||
مقاله 12، دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 14، اسفند 1401، صفحه 157-170 اصل مقاله (437.98 K) | ||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.34785/J09.2022.010 | ||
نویسنده | ||
حسین میکائیلی* | ||
گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بوکان، دانشگاه آزاد اسلامی، بوکان، ایران. | ||
چکیده | ||
زمانی کوردی وەک هەموو زمانێکی تر پێویستە بۆ مانەوە و گەشەکردن بگۆڕدرێ و دانوستانی لەگەڵ زمانانی تردا هەبێ، بەڵام هەر گۆڕانێک لە زماندا درێژەی گۆڕانە سروشتییەکەی نییە و پەسند ناکرێ. زمانی شێواوی نووسین و قسەکردنی ئەمڕۆ ـ بێجگە لە نموونەی ئاوارتە ـ دەرەنجامی کەمتەرخەمی و خەمساردی ئاخێوەرانی کوردی و بەتایبەت خوێندەوارەکانمانە. هەڵەزمانییەکانی کوردی بە هۆگەلی جۆراوجۆر وەک نەبوونی فێرکاری و خوێندنەوەی فەرمیی و دروست، کەمئەزموونیی وەرگێڕان و شێوەی وەرگێڕانی قەرزی، شێواویی زمانی میدیاکان و هتد وەدی هاتوون و تا دێ، ڕوو لە زیادبوونن. ئەم وتارە لەمەڕ خەسارناسی ئەو هەڵەزمانییانە دەدوێ وا بە هۆی ناشارەزایی وەرگێڕان و هۆگەلی تر هاتوونەتە نێو زاری ناوەندیی (زاراوەی موکریانی) کوردییە. نووسراوەی بەر دەست، توێژینەوەیەکی چۆنێتییانە (کەیفی)یە و بە شێوەی تیۆریک و وەسفی داڕێژراوە و بێجگە لە هێنانەوەی چەند نموونە لە چەشن و جۆرەکانی هەڵەی ڕێزمانی، لە نێوەنێوەی دەق و کۆتایی وتارەکەدا ڕێکارگەلی بەرگری و خۆلادان لەو هەڵانە ئاماژەی پێکراوە. ئاکامی تاوتوێکردنی باسەکە دەریدەخا کە گۆڕین و دەسکاریی ناشارەزایانەی سینتاکسی کوردی، لە چاو قەرزکردنی وشەی بیانی، زەرەری زیاترە و زمان بەرەو نەمان دەبا. | ||
کلیدواژهها | ||
زمانی کوردی؛ زاری ناوەندیی؛ هەڵەی زمانی؛ وەرگێڕان؛ وەرگێڕانی قەرزی | ||
مراجع | ||
کوردی:
ئیبڕاهیمی، مەزهەر (1393). «پەتا زمانییەکانی ڕادیۆ تەلەڤزیۆنی سنە». لە گۆڤاری مەهاباد. ژمارە 159. لل. 9 ـ 8.
بەسیر، کامیل (1974). «زمانی عەرەبی و کێشەی زاراوەی کوردی». لە گۆڤاری کۆڕی زانیاریی کورد. بەرگی دووهەم، بەشی یەکەم. لل. 765 ـ 751.
پایانیانی، سەلاح (2022). فەرهەنگی زارەکیی موکریان. (تا ئێستا 12 بەرگی چاپ بووە). هەولێر: خانەی موکریانی، چاپی دووهەم.
حاجیمارف، ئەوڕەحمان (1396). ڕێزمانی کوردی (بەرگی یەکەم: وشەسازی: بەشی یەکەم: ناو). کەرەج: مانگ، چاپی یەکەم.
زەبیحی، عەبدوڕەحمان (1401). قامووسی زمانی کوردی. سەقز: خانی، چاپی یەکەم.
سەجادی، بەختیار و ئیبراهیمی، مەزهەر (1398). زمان و وێژەی کوردی. پێداچوونەوەی دووم. سەقز: گوتار، چاپی سێیەم.
شەڕەفکەندی، عەبدوڕەحمان (هەژار) (1974). «کورد و سەربەخۆیی زمان». لە گۆڤاری کۆڕی زانیاریی کورد. بەرگی دووهەم، بەشی یەکەم. لل. 320 ـ 280.
شێخهلئیسلامی، موحهممهدئهمین (هێمن) (1396). سهرجهم و کۆی شیعر و پهخشانی مامۆستا هێمن موکریانی. پیاچوونهوه و ههڵهبژێری ژیلا قهوامی و ئیلهام قهوامی. سنه: بڵاوکردنهوهی کوردستان، چاپی یهکهم.
قادرزادە، زانیار (1399). «سووکەئاوڕێک لە خەسارەکانی نووسین لە کوردیی نێوەڕاستدا». بەشی یەکەم. لە گۆڤاری مانگانەی کۆمەڵایەتی، فەرهەنگی و ئەدەبی زانکۆ. ساڵی یەکەم. ژمارە 5. لل. 45 ـ 42.
مەسعوود محەمەد (1973). «بەکارهێنانی "ی" لە ڕێزمانی کوردیدا»، لە گۆڤاری کۆڕی زانیاریی کورد، بەرگی یەکەم، بەشی یەکەم، لل. 102 ـ 39.
مەزهەر، کەمال (1973). «پوختەی کارەکانی کۆڕ لە خولی یەکەم و دووهەمیدا»، لە گۆڤاری کۆڕی زانیاریی کورد، بەرگی یەکەم، بەشی یەکەم. لل. 346 ـ 322.
مینۆرسکی، ڤلادیمێر (1973). «کورد نەوەی میدێکانن». گۆڕین و لێدوانی د. کەمال مەزهەر. لە گۆڤاری کۆڕی زانیاریی کورد، بەرگی یەکەم. بەشی یەکەم. لل. 566 ـ 564.
فارسی:
سمیعی گیلانی، احمد (1396). «گرتەبرداری». در فصلنامەی مترجم. سال بیستوششم. شمارە 63. صص. 30 ـ 25.
صفارزادە، طاهرە (1384). ترجمەهای نامفهوم. تهران: مرکز، چاپ اول.
طباطبائی، علاءالدین (1387). «گردەبرداری در واژەسازی». در نامەی فرهنگستان. دورهی 10. شمارهی 3 (پیاپی 39). صص. 196 ـ 188.
عقیلی آشتیانی، علیاکبر (1388). ترجمەی متون ادبی. تهران: رهنما، چاپ دوم.
فروزندەفرد، منوچهر (1401). «زبانپژوهی 4». در فصلنامهی فرهنگی ـ ادبی قلم. شماره 20، بهار. صص. 21 ـ 9.
ئینگلیسی:
Bassnett-McGuire, Susan. (1991). Translation Studies. London: Routledge. Gracés, Carmen Valero. (1994). “A Methodological Proposal for the Assessment of Translated Literary Works”. In Babel 40: 2. 77-120. Lehman, W. P. (1962), Historical Linguistics: An Introduction. Holt, Rinehart and Winston, New York. Naida, Eugene. (1964). Towards a Science of Translating. Leiden: E, J. Brill. | ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,090 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 475 |