| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 427 |
| تعداد مقالات | 4,065 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,528,804 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,713,348 |
تحلیل دستور نظامندِ نقشگرای هلیدی در سوره غاشیه | ||
| مطالعات ادب اسلامی | ||
| دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 9، آذر 1404، صفحه 1-31 اصل مقاله (743.86 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jilr.2024.140723.1141 | ||
| نویسندگان | ||
| سودابه مظفّری1؛ افسانه کوثری جعفرآباد* 2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، کرج، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عرب، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| دستور نقشگرای هلیدی بر اهمیّت نقش و معنا تأکید میورزد و زبان را با توجه به نقش آن در تعاملات اجتماعی بررسی میکند. طبق این نظریه، ساختار زبان حاصل تاثیر نقش هایی است که زبان درگفتمان ارتباطی به عهده میگیرد. این تأثیر در سه سطح معنایی و دستوری "فرانقش اندیشگانی"، "فرانقش بینافردی"، "فرانقش متنی" تحلیل میشود این پژوهش کلیه جملات سوره غاشیه را، در سه فرانقش مذکور به صورت جداگانه بررسی میکند و ضمن تحلیل برجسته سازی زبانی، بازتاب ویژگیهای معنایی متن در ویژگیهای بافت موقعیت را مورد بازبینی قرار میدهد. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با رویکردی زبان شناسی، سوره غاشیه را در سه لایۀ زبانی، مورد تحلیل و بررسی قرار میدهد. از نتایج این پژوهش استنباط میشود که در این سوره، در سطح اندیشگانی، فرآیند ربطی، بیشترین بسامد را دارد که این بسامد با فضای سوره هماهنگ است، پس از آن فرآیند مادی از فراوانی نسبتاً بالایی برخوردار است. در سطح بینافردی، وجه اخباری برجسته شده است و بر قطعیت و حتمیت گوینده دلالت دارد و همچنین برجستگی زمان مضارع تجدد و حدوث وقایع قیامت را میرساند و در سطح فرانقش متنی، عوامل انسجامی درهر سه سطح؛ واژگانی، دستوری و پیوندی وجود دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سوره غاشیه؛ دستور نقش گرا؛ مایکل هلیدی؛ فرانقش اندیشگانی؛ فرانقش بینافردی؛ فرانقش متنی | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
آقاگلزاده، فردوس، کرد زعفرانلو کامبوزیا، عالیه، و رضویان، حسین. (1390). سبکشناسی داستان براساس فعل: رویکرد نقشگرا. سبکشناسی نظم و نثر فارسی، 4(11)، 243-254. https://doi.org/10.22059/jolr.2021.317625.666693
آقاگلزاده، فردوس. (1385). تحلیل گفتمان انتقادی: تکوین تحلیل گفتمان در زبانشناسی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
بازوبندی، حسین، و صحرایی، رضا مراد. (1394، تابستان). تحلیل فرانقش بینافردی در نص و نقش آن در ترجمه. مطالعات ترجمه قرآن و حدیث، 3، 1-25. دسترسی: https://surl.li/empfkh
بهرامیرهنما، خدیجه. (1399، زمستان). بررسی فرانقشهای اندیشگانی و متنی ترجمه سوره ملک. فصلنامه مطالعات قرآنی، 44، 9-34. دسترسی: https://journals.iau.ir/article_678077.html
تولان، مایکل. (1386). روایتشناسی؛ درآمدی زبانشناختی–انتقادی (سیده فاطمه علوی و فاطمه نعمتی، مترجمان). تهران: سمت.
خامهگر، محمد. (1397، بهار). کارایی نظریه هالیدی در ترسیم انسجام متنی سورههای قرآن. پژوهشهای قرآنی، 1، 4-29. 10.22081/jqr.2018.47412.1530
روبینز، آر. اچ. (1393). تاریخ مختصر زبانشناسی (علی محمد حقشناس، مترجم؛ چاپ دوازدهم). تهران: نشر ماد.
سلطانی، سیدعلیاصغر. (1387). قدرت گفتمان و زبان (سازوکارهای جریان قدرت در جمهوری اسلامی ایران). تهران: نشر نی.
سیدی، سیدحسین، و بیگقلعهجوقی، سمیه. (1398، بهار). تحلیل گفتمان دو سوره فلق و ناس براساس الگوی فرانقش متنی هالیدی. پژوهشهای ادبی–قرآنی، 1، 109-129. دسترسی: 20.1001.1.23452234.1398.7.1.5.3
طباطبایی، محمدحسین. (1387). تفسیر المیزان. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
عزیزخانی، مریم، و دیگران. (1396، زمستان). کاربست دستور نقشگرای هالیدی بر سوره انشراح. پژوهشهای ادبی–قرآنی، 4، 69-95. 20.1001.1.23452234.1396.5.4.4.4
فاولر، راجر. (1381). ادبیات به منزلۀ کلام (مریم خوزان و حسین پاینده، مترجمان). تهران: نشر نی.
لطفیپورساعدی، کاظم. (1385). درآمدی به اصول و روش ترجمه (چاپ هفتم). تهران: نشر دانشگاهی.
مشکوةالدینی، مهدی. (1388). سیر زبانشناسی (چاپ پنجم). مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.
ملاابراهیمی، عزت، و رضایی، زهرا. (1399، بهار). کارایی نظریه هالیدی و حسن در ترسیم انسجام متنی سوره مزمل. مطالعات ادبی متون اسلامی، 1، 1-30. 10.22081/jrla.2020.57589.1274
مهاجر، مهران، و نبوی، محمد. (1393). به سوی زبانشناسی شعر (چاپ بیستوسوم). تهران: نشر آگه.
مهتدی، حسین. (1401، خرداد). بررسی عناصر انسجام متنی در سوره لقمان براساس نظریه نقشگرای مایکل هالیدی و رقیه حسن. پژوهشهای ادبی–قرآنی، 3، 127-157. 20.1001.1.23452234.1401.9.3.6.6
Halliday, M.A.K., & Matthiessen, C. (2004). An introduction to functional grammar (3rd ed.). London: Hodder Arnold.
Halliday, M.A.K. (1989). Context: Aspects of language in a social-semiotic perspective. Oxford: Oxford University Press.
Simpson, P. (1993). Language, ideology and point of view (1st ed.). London & New York: Routledge.
Thompson, G. (2004). Introducing functional grammar (2nd ed.). London: Hodder Arnold. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 505 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 156 |
||