پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 427 |
| تعداد مقالات | 4,065 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,528,801 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,713,345 |
بررسی انسجام و روابط واژگانی در سوره مبارکه قمر براساس نظریه هالیدی و رقیه حسن | ||
| مطالعات ادب اسلامی | ||
| دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 9، آذر 1404، صفحه 61-88 اصل مقاله (698.75 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jilr.2025.141932.1196 | ||
| نویسندگان | ||
| علی پیرانی شال1؛ جلیل حاجی پور طالبی* 2؛ علیرضا آهن کار2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| بحث انسجام واژگانی همواره مورد توجه پژوهشگران ادبی بوده است و بیشتر مطالعات در این حوزه بر پایه نظریه انسجام متن مایکل هلیدی و رقیه حسن استوار شدهاند. انسجام به طور کلی از همنشینی واژگانی که دربرگیرنده مفهومی خاص هستند، شکل میگیرد و از طریق پیوندهای معنایی موجود بین اجزای متن، به انتقال مدلولات یاری میرساند. انسجام دستوری، واژگانی و پیوندی از جمله گونههای انسجام محسوب میشوند. در این پژوهش، به شیوهای توصیفی-تحلیلی، انسجام و روابط واژگانی در سوره مبارکه قمر، که سورهای مکی است، بر اساس نظریه هالیدی و حسن مورد بررسی قرار گرفته است تا لایههای زیباییشناختی آن برای مخاطب روشنتر گردد. در این سوره، چهار مؤلفه اصلی انسجام واژگانی، یعنی تکرار، ترادف، تضاد و شمول معنایی، تجزیه و تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهد که تکرار، بهویژه تکرار مستقیم، نقشی برجسته در تأکید بر انذار و تحذیر مشرکان دارد. ترادف و تضاد نیز، هرچند با بسامدی کمتر نسبت به تکرار، در القای معنای مورد نظر تأثیرگذار بودهاند. همچنین، شمول معنایی که پیوندی نزدیک با مراعاتالنظیر در باهمآیی دارد، در برخی آیات، مضامین را با جزئیات دقیقتری به تصویر کشیده است. در نتیجه، از یک سو، این انسجام واژگانی به عنوان ابزاری برای هشدار به مشرکان عمل کرده و از سوی دیگر، بازتاب اعمال آنها و تحقق وعده الهی را به شکلی مطلوب ارائه داده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سوره قمر؛ روابط معنایی؛ انسجام واژگانی؛ هلیدی و حسن | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
آقا گلزاده، حسین. (1390). تحلیل گفتمان انتقادی (چاپ اول). تهران: علمی و فرهنگی.
ابن منظور، أبوالفضل محمد بن مکرم بن علی. (1414). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
ابراهیمی، شیما، و پهلواننژاد، محمدرضا. (1392). بررسی زبانشناختی باهمآیی واژگانی در خمسه نظامی. نشریه ادب و زبان، ۱۶(۳۴)، ۱-۲۰. دسترسی: https://surl.li/ljwgkw
اقبالی، عباس، صیادینژاد، روحالله، و فاضلی، محمد حسین. (1396). تحلیل انسجام واژگانی در سوره عنکبوت. پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن، ۶(۱)، ۹۸-۱۲۰. https://doi.org/10.30473/quran.2017.4711
البستانی، محمود. (1424). التفسیر البنائی للقرآن الکریم (ج. ۴). مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
پالمر، فرانک. (1374). نگاهی تازه به معناشناسی (کورش صفوی، مترجم). تهران: مروارید.
حسان، تمام. (1993). البیان فی روائع القرآن: دراسة لغویة و أسلوبیة للنص القرآنی. قاهرة: عالم الکتاب.
حلوة، نوال بنت ابراهیم. (2012). أثر التکرار فی التماسک النصی: مقاربة معجمیة تطبیقیة فی ضوء مقالات د. خالد منیف. ریاض: جامعة الأمیرة نورة بنت عبدالرحمن.
داد، سیما. (1383). فرهنگ اصطلاحات ادبی. تهران: مروارید.
صفوی، کورش. (1382). درآمدی بر معنیشناسی. تهران: سوره مهر.
صلحجو، علی. (1377). گفتمان و ترجمه. تهران: مرکز.
عبد المجید، جلیل. (1998). البدیع بین البلاغة العربیة واللسانیات النصیة. القاهرة: دار الفکر العربی.
علاوی، العید. (2011). التماسک النحوی أشکاله وآلیاته: دراسة تطبیقیة لنماذج من شعر محمد العید آل خلیفة. مجلة قراءات، جامعة بسکرة، ۱۱۹-۱۴۰. https://asjp.cerist.dz/en/article/24388
محمد، عزة شبل. (2009). علم لغة النص: النظریة والتطبیق (الطبعة الثانیة). القاهرة: مکتبة الآداب.
وحیدیان کامیار، تقی. (1387). بدیع از دیدگاه زیباییشناسی. تهران: انتشارات سمت.
ولیئی، یونس؛ میرزائی الحسینی، سیدمحمود؛ و فرهادی، محمد. (1395). عوامل انسجام متنی در سوره نوح. دو فصلنامه علمی پژوهشی پژوهشهای زبانشناختی، ۵ (۵)، ۶۹-۸۶. 10.22108/nrgs.2016.20532
Halliday, M. A. K. , & Hasan, R. (1976). Cohesion in English. London: Longman. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 329 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 111 |
||