| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 450 |
| تعداد مقالات | 4,277 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,418,069 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,366,691 |
تله فضایی فقر و پیامدهای برساخت کولبری در مناطق مرزی | ||
| جامعه شناسی فرهنگ و هنر | ||
| مقاله 4، دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 24، تیر 1404، صفحه 41-57 اصل مقاله (670.83 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/scart.2024.139849.1377 | ||
| نویسندگان | ||
| موسی عنبری1؛ رشید احمدی فر2؛ سیروان عبده زاده* 3 | ||
| 1استاد، گروه توسعه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشیارجامعه شناسی و هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان کردستان،تهران،ایران. | ||
| 3دبیر آموزش و پرورش و مدرس دانشگاه فرهنگیان کردستان | ||
| چکیده | ||
| با بررسی پیشینه پژوهشها و مطالعات مرزی، پیداست که تحلیلها در باب علل و پیامدهای اجتماعی- فرهنگی کولبری محدود می باشد. به همین منظور، پژوهش حاضر با استفاده از مفاهیم فضا، تولید فضا و تله فضایی فقر در پی دستیابی به این مهم با مطالعه جامعة مرزنشینان شهرستان بانه و مریوان در استان کردستان میباشد. روش انجام پژوهش، کیفی بوده که با استفاده از روش نظریه زمینه ای و کاربست نمونه گیری هدفمند و گلولة برفی، 56 نفر از افراد مطلع و درگیر در پدیدة کولبری به عنوان نمونه انتخاب گردیدهاند. اطلاعات به روش تحلیل زمینهمحور و کدگذاری باز و محوری با استفاده از شیوه اشباع نظری و مدل پارادایمی بیان شدهاند. یافته های تحلیلی نشان می دهد که تله فضایی فقر، برساخت پدیده کولبری را در مناطق مرزی کردنشین به دنبال داشته است. کنشگران مرزی به واسطه شرایط علّی حاکم از جمله فشار اقتصادی، نبود منبع درآمد جایگزین، جبر محیطی و ضعف درآمد پیله وری و همچنین غالب بودن بسترها و زمینه هایی همچون ضعف بخش کشاورزی، نبود صنعت و اشتغال صنعتی و ضعف اشتغال گردشگری و با شرایط مداخله گر و مکانیسم هایی همچون امنیتی کردن مناطق مرزی و تاریخی بودن تجارت در منطقه، تنها استراتژی را استفاده از توانایی های جسمی خود یافته و به کولبری روی آورده اند. همین استراتژی، پیامدهایی اجتماعی- فرهنگی در قالب 5 مقوله محوری به دنبال داشته است که از جمله تخریب سرمایه های انسانی بومی، رشد مصرف گرایی، تنزل کرامت انسانی و حقوقی افراد، رشد فضاهای فقرپرور و حاشیه نشین، تداوم چرخه فقر و بازتولید کولبری در میان ساکنان مناطق مرزی غرب کشور از جمله استان کردستان را به دنبال داشته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پدیده کولبری؛ تله فضایی فقر؛ مناطق مرزی؛ سرمایه انسانی بومی | ||
| مراجع | ||
|
منابع
احمدی، حمید (1383). قومیت و قومگرایی در ایران (افسانه و واقعیت). تهران: نشر نی.
احمدیفر، رشید (1397). دیالکتیک مرز و توسعه: تحلیل جامعهشناختی دشواریهای توسعۀ پایدار در مناطق مرزی غرب کشور. توسعه محلی (روستایی- شهری)، 10(2)، 206-183.
اسماعیلزاده، خالد (1387). بررسی جایگاه بازارچههای مشترک مرزی در وضعیت رفاهی مرزنشینان، مطالعه موردی: بازارچههای مرزی سردشت و پیرانشهر، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
استراوس، انسلم؛ کوربین، جولیت (1390). مبانی پژوهش کیفی (فنون و مراحل تولید نظریه زمینهای). ترجمه: ابراهیم افشار، تهران: نشر نی.
اطهاری، کمال (1399). درآمدی بر سرمشق نوین توسعه کشاورزی و روستایی ایران. تهران: نشر نی.
امیرپناهی، محمد (1393). ساخت اجتماعی بازار: تحلیل جامعهشناختی پیدایش بازار، با تاکید بر بازار بانه. رساله دکتری، رشته جامعهشناسی توسعه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
باینگانی، بهمن (1394). مطالعه جامعهشناختی تغییرات اقتصادی و پیامدهای فرهنگی در مناطق کردنشین. پایاننامه دکتری، رشته جامعهشناسی نظری- فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
برنر، نیل (1396). «نقد هانری لوفور بر تولیدگرایی دولتی»، در مجموعه مقالات: فضا، تفاوت، زندگی روزمره؛ مجموعه ویراستاران، ترجمه: افشین خاکباز و محمد فاضلی، تهران: انتشارات تیسا. صص 336-315.
پیران، پرویز (1369). تقدم و تسلط شهری در جهان سوم: مروری گذرا بر دیدگاههای تئوریک. اطلاعات سیاسی- اقتصادی، 34، 36- 48.
خبرگزاری جمهوری اسلامی، استان کردستان، کد خبر 83916759. مورخ 31/5/1399.
خبرگزاری فارس، تشدید فاصله طبقاتی در دولت روحانی. مورخ 28/11/1398.
دادههای پیمایش وضعیت اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی جامعه ایران، به نقل از بازنگری سند آمایش توسعه استان کردستان. 1397.
دالمایر، فرد راینهارد (1384). راههای بدیل: فراسوی شرقشناسی و غربشناسی. ترجمه: فاطمه صادقی و نرگس تاجیک، آبادان: نشر پرسش.
دشنر، گونتر (2011). کرد ملت بیدولت. ترجمه: کمالالدین محمدی، اربیل: انتشارات آراس.
ذکایی، محمدسعید و آرام نوری (1394). زندگی در مناطق مرزی: مطالعه پدیدارشناختی مرزنشینان شهر نوسود. جامعهپژوهی فرهنگی، 6 (4)، 151-119.
سالنامههای آماری استان در سالهای 1385، 1390 و 1395، به نقل از سازمان مدیریت استان کردستان، سند بازنگری آمایش استان کردستان 1397.
سلطانیان، شریف؛ جمیل مفاخری باشماق (1398). شناسایی شرایط علی تأثیرگذار بر توسعة اقتصاد مرزی (مورد مطالعه: استان کردستان). جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، 8 (2)، 310-279.
شرافت، سجاد؛ یاری، مجید (1391). نقش بازارچههای مرزی در توسعه روستایی مناطق مرزی (مورد مطالعه: بازارچه مرزی مهران). همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت: چالشها و رهیافتها، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
طرح ملی سنجش سرمایه اجتماعی کشور، 1392.
نوری، آرام؛ ذکایی، محمد سعید (1399). دلالتهای فرهنگی زندگی مرزنشینی: مطالعه موردی شهر نوسود. جامعهشناسی فرهنگ و هنر، 2(4), 64-41.
عبدهزاده، سیروان (1392). بررسی تاثیر بازارچههای مرزی بر کیفیت زندگی روستائیان مرزنشین، مورد مطالعه: بازارچههای و روستاهای مرزی شهرستان مریوان، پایاننامه کارشناسی ارشد، رشته جامعهشناسی توسعه روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
قادرزاده، امید؛ محمدپور، احمد و قادری، امید (1390). برساخت اجتماعی پدیده تجارت مرزی در شهرستان مریوان: ارائه یک نظریه زمینهای، مجله علوم اجتماعی: برنامهریزی رفاه و توسعه اجتماعی، 9، 80-35.
قادریحاجت، مصطفی و همکاران (1389). تبیین نقش بازارچههای مرزی در امنیت و توسعه پایدار نواحی پیرامون، مطالعه موردی: بازارچههای مرزی استان خراسان جنوبی. ژئوپولیتیک، 6 (3)، 151-121.
محمدپور، احمد (1392). روش تحقیق کیفی ضد روش- جلد اول (منطق و طرح در روششناسی کیفی). تهران: انتشارات جامعهشناسان.
یوسفوند، سجاد؛ محسنی، رضاعلی؛ غیاثوند، احمد (1401). واکاوی تجربۀ زیستۀ کولیها از طرد اجتماعی (مورد مطالعه: کولیهای شهر خرمآباد). جامعهشناسی فرهنگ و هنر، 4(1), 146-125.
محمودی، علی (1381). بررسی موانع و مشکلات بازارچههای مرزی، تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، 13 (10)، 61-53.
نارایان، دیپا (1395). توانمندسازی و کاهش فقر؛ کتاب مرجع بانک جهانی. ترجمه: فرزام پوراصغر سنگاچین و جواد رمضانی، تهران: نشر کریم خان زند.
هاروی، دیوید (1396). فضاهای امید، ترجمه: علیرضا جباری (آذرنگ)، تهران: نشر افکار.
Asante, C.W (2012). Unraveling the health-related challenges of women in the informal economy: accounts of women in cross-border trading in Accra, Ghana. Geojournal, http://197.255.68.203/handle/123456789/2499. Bergmann, Christoph; Gerwin, Martin; Nüsser, Marcus & Sax, William S (2008). Living in a High Mountain Border Region: The Case of the ‘Bhotiyas’ of the Indo-Chinese Border Region. J. Mt. Sci. 5: 209–217. Bojan, Dercan, Milka, Bubalo-Zivkovic, Milica, Solarevic, Dejan, sabic (2017). Living on the border: social indicators of life quality in Srem border region (Vojvodina, Serbia). Geographica Pannonica. 21 (1), 26–42. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (2nd ed.), Thousand Oaks, CA: Sage. Darlington, Y & Scott, D (2002). Qualitative Reaserch in Practice Stories from the Field. Singapore, South Wind Prouduction. Hechter, M. (2017). Internal colonialism: the Celtic fringe in British national development. Routledge. Lefebvre, Henri (2009). State, Space, World. Selected Essays, edited by Neil Brenner and Stuart Elden, Translated by Gerald Moore, Neil Brenner and Stuart Elden, university of Minnesota press. Mosavinia, S. R; N. Niazi and Ahmad Ghaforian (2011). Edward Said’s Orientalism and the Study of the Self and the other in Orwell’s Burmese Days. Studies in Literature and Language, 2 (1), Pike, A, Rodríguez-Pose, A and Tomaney, J (2006). Local and Regional Development. Routledge: London. Sikder, Mohammad Jalal Uddin & Sarkar, Buran Kumar (2005). Livelihoods and informal trade at the Bangladesh Border. In Inter-Asia cultural studies, 6 (3), 432-445. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 602 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 440 |
||