| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 450 |
| تعداد مقالات | 4,277 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,419,074 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,367,404 |
تحلیل جامعه شناختی ضعف فرهنگ کتابخوانی: الگوی ثابت ناسازگاری فرهنگی | ||
| جامعه شناسی فرهنگ و هنر | ||
| مقاله 6، دوره 7، شماره 4 - شماره پیاپی 26، دی 1404، صفحه 66-87 اصل مقاله (779.58 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/scart.2025.141010.1491 | ||
| نویسندگان | ||
| افشار کبیری* 1؛ جعفر احمدی2 | ||
| 1دانشیار، گروه جامعه شناسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری جامعه شناسی، دانشگاه پیام نور، ارومیه، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف این مقاله تحلیل جامعه شناختی ضعف فرهنگ کتابخوانی است. بر همین اساس سوال اصلی این پژوهش این است که، عوامل اصلی ضعف فرهنگ مطالعه در ایران چیست و نظریهی زمینه ای که این ضعف را تبیین می کند از چه مولفه هایی تشکیل شده است؟ بنابراین، این پژوهش با پارادایم تفسیری، استراتژی استقرایی، رویکرد کیفی و روش نظریهی زمینهای ساختگرای چارمز به تحلیل جامعه شناختی ضعف فرهنگ کتابخوانی در ایران پرداخته است. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش مصاحبهنیمه ساختار یافته می باشد. جامعهی آماری در این پژوهش کارشناسان و صاحب نطران حوزه کتاب و خواندن هستند. که به شیوه نمونهگیری براساس رویکرد نمونهگیری نظری و با روش نمونه گیری هدفمندانجام شده است. تحلیل دادهها به روش کدگذاری رویکرد ساختارگرای چارمز در سه مرحله صورت گرفته است. در نهایت 93 مفهوم به عنوان کدهای اولیه، 29 مفهوم به عنوان کدهای کانونی و 9 مفهوم به عنوان کدهای نظری از درون مصاحبه ها استخراج شدهاند. یافته های پژوهش نشان میدهد که سه مجموعه عوامل در ضعف فرهنگ کتابخوانی تاثیرگذارند. عوامل اصلی، عوامل زمینهساز و عوامل تشدیدکننده، که هرسه عوامل در یک فرایند ترکیبی عامل ضعف فرهنگ کتابخوانی هستند. هرکدام از این عوامل خود از مقولات و کدهای مشخصی تشکیل شدهاند. الگوهای ثابت ناسازگار فرهنگ، مقوله هستهای استخراج شده از کدگذاری است که نظریه داده بنیاد این پژوهش است و علت اصلی ضعف فرهنگ کتابخوانی را در درون نظام فرهنگی توضیح می دهد. درنهایت راهکار این پژوهش این است که سیاستگذاری فرهنگی باید منوط به الگوهای درون نظام فرهنگی باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرهنگ کتابخوانی؛ جامعهشناسی خواندن؛ نظریه زمینهای؛ رویکرد ساختارگرای چارمز؛ سیاسگذاری فرهنگی | ||
| مراجع | ||
|
منابع
ابوالفضلی کریزی، حسین؛ پسندیده، ابوالفضل (1400). تحلیل محتوای سیاست فرهنگی و موانع توسعهای آن در دوران جمهوری اسلامی. مطالعات راهبردی فرهنگ، 1 (4)، 9ـ29.
اسکارپیت، روبرت (1376). جامعهشناسی ادبیات. ترجمه مرتضی کتبی، سمت، تهران.
افشارى، عبدالرحمان؛ توسلى رکنآبادى، مجید (1398). بازشناسى موانع سیاسى تحق اهداف سیاستگذارى فرهنگى در جمهورى اسلامى ایران. فصلنامه سیاست متعالیه، 26، 331ـ310
جوادی یگانه، محمدرضا؛ هاشمی، سیدضیاء (1392). جای خالی کتاب در اوقات فراغت. ماهنامه علمی تخصصی صدای جمهوری اسلامی، 11 (69)، 61ـ70.
خانمحمدی، احسان؛ مرادی، رامین؛ بهشتی، سید صمد؛ اکوانی، حمداله (1401). تحلیل گفتمان انتقادی بازنمایی رفتارهای اخلاقی ایرانیان در متون خلقیاتنویسی. فصلنامه علمی جامعهشناسی فرهنگ و هنر، 4(3)، 185-164.
رسولی، بهروز (1389). طرح پژوهشی: بررسی سرانۀ مطالعه در ایران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران.
رﺷﻴﺪی، زﻫﺮا؛ ﻓﺮاﺳﺘﺨﻮاه. ﻣﻘﺼﻮد (1397). ﻣﻔﻬﻮمﭘﺮدازی پدﻳﺪه ﺳﺎﻳﺶ از ﻣﻨﻈﺮ اعضای ﻫﻴﺌﺖ ﻋﻠﻤﻲ داﻧﺸﮕﺎههای ﺟﺎﻣﻊ ﺷﻬﺮ ﺗﻬـﺮان؛ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ زﻣﻴﻨﻪای. ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﭘﮋوﻫﺶ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰی در آﻣﻮزش عالی، 24(4)،123 – 150.
رکنآبادی، مرتضی (1394). پیدا و پنهان سرانه مطالعه در ایران، پژوهش خبری صدا و سیما.
سامانیان، مصیب (1377). جامعهشناسی مطالعه. پیام کتابخانه. 10 (29)، 5 ـ 9.
سلمانپورسهی، عباس؛ اعرابی، سیدمحمد؛ پورعزت، علی اصغر؛ آقایی، محمد (1400). مفهومپردازی ماهیت اجرای استراتژیک برای تحقق استراتژیهای سازمان. مدیریت بازرگانی، 13(3 )، 655-689.
شفیعی، سمیهسادات؛ حسینیفر، سیده زهرا (1401). تحلیل نشانهشناختی تصاویر روی جلد کتب درسی با رویکرد مطالعات جنسیتی (مورد مطالعه: کتب درسی مقطع ابتدایی). فصلنامه علمی جامعهشناسی فرهنگ و هنر، 4(3)، 91-67.
شقاقی، مهدی (1391). جستاری در رویکرد دیالکتیکی به خواندن. تحقیقات اطلاعرسانی و کتابخانههای عمومی. 18 (1)، 25ـ50.
عابدی، مریم (1393). نگاهی به وضعیت کتابخوانی در ایران. پژوهش خبری صدا و سیما.
کبیری، افشار (1396). گزارش پژوهشی بررسی فرهنگ کتابخوانی در استان آذربایجان غربی، به سفارش خانه کتاب، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
کوهی رستمی، منصور؛ نیلدرار، سارا؛ نجفپورمقدم، پروین (1402). بررسی عوامل جامعهشناختی مؤثر بر عادت خواندن دانشجویان کارشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز. تحقیقات کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاهی، 57 (1)، 78-65.
محسنیانراد، مهدی (1369). ارتباطشناسی (ارتباطات انسانی میان فردی، گروهی، جمعی). انتشارات سروش. تهران.
نجفپور مقدم، پروین؛ چراغی، زهره؛ احمدیاصل، فرهاد (1398). شناسایی عوامل ترغیبکننده و بازدارندهی مطالعه در بین دانشآموزان دورهی متوسطه شهر اهواز. مطالعات کتابداری و علم اطلاعات، 11(1)، 23ـ40.
هدایتی، فریفته (1395). نشست پژوهشی بررسی وضعیت صنعت نشر و کتاب در ایران. پژوهش های خبری صداو سیما.
همراز، ویدا؛ الفت، نگین (1402). مطالعه نقش رسانه نوین کتاب صوتی در ترویج فرهنگ کتابخوانی. فصلنامه مطالعات راهبردی فرهنگ، 3 (1)، 93ـ116.
یعقوبیراد، فرزانه؛ کاوسی، اسماعیل؛ رشیدپور، علی (1394). بررسی عوامل موثر بر ارتقای فرهنگ کتابخوانی در میان دانشآموزان پسر مقطع متوسط منطقه 5 شهر تهران. فصلنامه خانواده و پژوهش، 26، 87-106
References Barratt-Pugh, C. (2020). The socio-cultural context of literacy learning. In Literacy learning in the early years (pp. 1-26). Routledge. Charmaz, K. (2006). Constructing grounded theory: A practical guide through qualitative analysis. Sage. Deckert, G. D. (1982). Sociocultural barriers to the reading habit: The case of Iran. Journal of Reading, 25(8), 742-749. Johnson, W. A. (2000). Toward a sociology of reading in classical antiquity. American journal of philology, 121(4), 593-627. Marvasti, Amir B. (2004). Qualitative Research in Sociology: An Introduction. Sage Publications, London. Mhajan, D. Mohajan, H. (2022). Constructivist grounded theory: a new research approach in social science. MPRA Paper No. 114970. Naji, J., Subramaniam, G., White, G. (2019). “Literature and Culture”. In: New Approaches to Literature for Language Learning. Palgrave Macmillan, Cham. Nickjoo, M. (1979). A century of struggle for the reform of the Persian script. The Reading Teacher, 32(8), 926-929. Obaidullah, M., & Rahman, M. A. (2018). The impact of internet and social media on the habit of reading books: A case study in the southern region of Bangladesh. Studies in English Language and Education, 5(1), 25-39. Pearse, N., & Kanyangale, M. (2009). Researching organizational culture using the grounded theory method. Electronic Journal of Business Research Methods, 7(1), 67-74. Sabzehei, M. T., & Morqdi, A. (2018). The sociological analysis of the low rate of book reading in Iran. Journal of Organizational Behavior Research, 3(2-2018), 1-9. Sayee, I. M. (2023). Effective Social Factors on the Studying Culture. Integrated Journal for Research in Arts and Humanities, 3(4), 38–42. Thumala Olave, M. A. (2022). Reading matters: Toward a cultural sociology of reading. In The cultural sociology of reading: The meanings of reading and books across the world (pp. 19-61). Cham: Springer International Publishing. Yang-Heim, G.Y.A. (2023). “Reading and Cultural Capital”. In: Cultural Perspectives on Indigenous Students’ Reading Performance. Springer, Singapore.
سایت های اینترنتی: | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 690 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 204 |
||