پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 450 |
| تعداد مقالات | 4,277 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,418,070 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,366,692 |
مطالعه تطبیقی ریختشناسی قصههای پریان فارسی بر اساس الگوی ولادیمیر پراپ | ||
| جامعه شناسی فرهنگ و هنر | ||
| مقاله 5، دوره 7، شماره 3 - شماره پیاپی 25، مهر 1404، صفحه 54-66 اصل مقاله (696.89 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/scart.2025.142478.1628 | ||
| نویسندگان | ||
| پروین غلامحسینی* 1؛ علی حیدری2 | ||
| 1پژوهشگر پسادکترا دانشگاه لرستان دانشآموخته دکتری دانشگاه شهرکرد و مدرس دانشگاه | ||
| 2استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی،دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| ولادیمیر پراپ معتقد بود در طبقهبندی قصهها باید آنها را از طریق استخراج عناصر محوری شان مطالعه کرد، نه اینکه از بیرون چیزی بر این متون تحمیل نمود. در مطالعة قصهها همچنین باید از دیگر روشهای علوم تجربی، که قابلیت تکرار و کاربردی دقیق دارند، استفاده کرد. پژوهش حاضر با تأکید بر نظریة ساختگرایی پراپ، به دنبال تحلیل ساختار روایی کلی در گزیدهای از قصههای پریان به زبان فارسی و توضیح کارآمدی یا ناکارآمدیِ نظریة پراپ در تبیین ساختارهای روایی این قصهها و میزان انطباق آنها با الگوی ریخت شناسی مذکور است. در این پژوهش سه قصه مربوط به پریان بختیاری به زبان فارسی، بر اساس الگوی ساختاری قصههای پریان پراپ بررسی میشوند و خویشکاریهای هر قصه مشخص میگردد. یافتههای به دست آمده نشانگر آن است که الگوهای حاکم بر این قصه ها در برخی موارد با الگوی قصه های پریان روسی متفاوت است؛ الگوی پراپ برآمده از بررسی قصه های روسی است و با الگوی حاکم بر قصههای ملل دیگر، از جمله قصه های بختیاری در بخش هایی متفاوت است. بسیاری از خویشکاریهای موجود در قصههای پریان روسی در قصههای بختیاری، و متقابلاً برخی از خویشکاریهای موجود در قصههای پریان بختیاری از جمله توجه به معنویات، خرافات و اساطیر در الگوی پراپ جایگاهی ندارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زبانشناسی ساختگرا؛ ریختشناسی؛ پراپ؛ قصههای پریان روسی؛ قصههای پریان به زبان فارسی | ||
| مراجع | ||
|
منابع
ابنخلدون، عبدالرحمن (1388). مقدمه. ترجمه محمدپروین گنابادی، چاپ دوازدهم، تهران: علمی فرهنگی.
ابنسینا (1331).کنوزالمعزمین. چاپ جلالالدین همائی، تهران: انجمن آثار ملی.
اسکولز، رابرت (1379). درآمدی بر ساختارگرایی در ادبیات. ترجمۀ فرزانۀ طاهری، چاپ اول، تهران: آگه.
اشرفی، بتول؛ تاکی، گیتی؛ بهنامفر، محمد (1394). تجزیه و تحلیل داستان حضرت یوسف (ع) در قرآن کریم بر اساس نظریه پراپ و گریماس. جستارهای زبانی، 6 (7)، 33-52.
براتی، بهاره؛ اکبرزاده نیاکی، زهرا (1403). نقد اسطورهای آثار منیر فرمانفرماییان به روش اسطورهسنجی ژیلبر دوران. جامعهشناسی فرهنگ و هنر، 6 (2) 20-31.
پاینده، حسین (1398). نظریه و نقد ادبی: درسنامهای میانرشتهای. چاپ دوم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
پراپ ولادیمیر، یاکوولویچ (1401). ریختشناسی قصههای پریان. ترجمة فریدون بدرهای، تهران: توس.
________ (1386). ریختشناسی قصه. ترجمة م. کاشیگر، تهران: نشر روز.
_________ (1371). ریشهشناسی قصههای پریان. ترجمۀ فریدون بدرهای، چاپ اول، تهران: توس.
تودورف، تزوتان (1379). بوطیقای ساختارگرا. ترجمة محمد نبوی، تهران: آگه.
جباری، نجمالدین؛ حقشناس، علیمحمد (1381). انواع روایی سنتی در ادب فارسی. ضمیمة مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، 175-195.
حاجی خلیفه (1410). کشف الظنون عن اسامی الکتب و الفنون. بیروت: دارالاحیاء التراث العربی.
حیدری، علی؛ فتحالهی، علی (1396). دگردیسی قربانی در اساطیر و ادیان. مجموعه مقالات دوازدهمین همایش انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، کرمانشاه، 2966-2986.
خدیش، پگاه (1387). ریختشناسی افسانههای جادویی. تهران: علمی و فرهنگی.
خراسانی، محبوبه (1383). ریختشناسی هزار و یک شب. فصلنامة پژوهشهای ادبی. 6، 45ـ66.
دهقانیان، جواد؛ نوروزی، اسدالله؛ پارسانسب، مهناز (1395). ریختشناسی قصههای قشقایی براساس نظریة ساختگرایی. فصلنامة فرهنگ و ادبیات عامه، 4 (10)، 113ـ139
رحمانیان، داریوش (1379). افسانههای لری، بختیاری و شوشتری. تهران: مرکز.
رنجبر، محمدعلی؛ غفوری، عاطفه (1393). ریختشناسی قصههای ایرانی با تمرکز بر نقش زن و قصههای منطقة آذربایجان. پژوهشهای ادبی و بلاغی، 2 (1)، 47-63.
سجادی مطلق، معصومه (1395). ریختشناسی قصههای شفاهی آذربایجان بر اساس نظریة پراپ. پایاننامةکارشناسی ارشد، استاد راهنما: عالیه یوسففام، دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران مرکزی.
سلیمی، سمیرا (1391). تحلیل ساختاری کتاب گل به صنوبر چه کرد بر اساس نظریههای ولادیمیر پراپ. پایاننامة کارشناسی ارشد، استاد راهنما: سید کاظم موسوی. دانشگاه شهر کرد.
شمیسا، سیروس (1387). انواع ادبی. چاپ سوم، تهران: فردوس.
صدری، مینا؛ عصمتی، حسین (1398). ریخت شناسی خواب نگارههای شاهنامة تهماسبی بر اساس نظریه پراپ. هنرهای زیبا، هنرهای تجسمی، 24 (4)، 65-76.
عفیفی، رحیم ( 1371). مثلها و حکمتها درآثار شعرای قرن 11-3 هجری. تهران: سروش.
قدمیاری، کرمعلی؛ نوری، و سمیه (1391). بازتاب باورهای عامیانه و عقاید خرافی در شعر ادیب الممالک فراهانی. هفتمین همایش ترویج زبان و ادب فارسی، 7، 833-857.
گراوند، علی (1393). ریختشناسی قصههای غزلیات عطار. مجلة فنون ادبی دانشگاه اصفهان، 6 (1)، 97ـ 114.
_______ (1388). بوطیقای قصه در غزلیات شمس. چاپ اول، تهران: معین.
ماسه، هنری (1357). معتقدات و آداب ایرانی. تبریز: موسسه انتشارات تاریخ و فرهنگ ایران.
مالمیر، تیمور؛ ناصری، شهلا (1403). تحلیل پیکربندی روایت و کانونیسازی در رمان پیکر فرهاد. فصلنامه جامعهشناسی فرهنگ و هنر، 6 (1)، 98-111.
موسیپور، ابراهیم (1387). دوازده+یک؛ سیزده پژوهش درباره طلسم، تعویذ و جادو. چاپ اول، تهران: کتاب مرجع.
میرصادقی، جمال (1385). عناصر داستان. تهران: سخن.
یاحقی، محمد جعفر (1375). فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی. چ 2، تهران: سروش. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 541 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 416 |
||