
تعداد نشریات | 31 |
تعداد شمارهها | 367 |
تعداد مقالات | 3,589 |
تعداد مشاهده مقاله | 4,596,415 |
تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,162,521 |
بررسی دیدگاه مردم نسبت به دلایل توسعهنیافتگی شهر سرمست | ||
زیست سیاست و توسعه | ||
دوره 1، شماره 2، شهریور 1404، صفحه 33-44 اصل مقاله (683.97 K) | ||
نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jbpd.2025.63872 | ||
نویسندگان | ||
وکیل احمدی* 1؛ سیاوش قلی پور2؛ جواد اعظم زاده3 | ||
1دانشیار، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. | ||
2دانشیار، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.. | ||
3دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. | ||
چکیده | ||
هدف: با توجه به اهمیت شهرهای کوچک در پیشرفت اقتصادی و تمرکززدایی و جلوگیری از روانه شدن مردم به سمت شهرهای بزرگ، و چالشهای متعاقب آن، شهر سرمست بعنوان یکی از شهرهای کوچک ایران مورد برسی قرار گرفته تا دلایل عدم توسعه آن از نگاه مردم واکاوی شود. شهر سرمست به عنوان یکی از شهرهای کوچک در استان کرمانشاه در سال 1333 شکل گرفته است و یگانه مسیر ارتباطی بین شهرهای گیلانغرب به اسلامآبادغرب و کرمانشاه بوده و از سال 1379 از دهستان تبدیل به شهر شده است. این شهر مرکز بخش گواور شهرستان گیلانغرب در استان کرمانشاه است. بخش گواور دارای 16333 نفر جمعیت و 64 روستا است. شهر سرمست در سرشماری سال 1395، 2913 نفر جمعیت داشته است. با توجه به موقعیت جغرافیایی، ارتباطی شهر سرمست و همچنین مسیر سرریز جمعیتی 64 روستای بخش گواور، به لحاظ کمی و کیفی توسعه پیدا نکرده است. این شهر یکی از مسیرهای حرکت زوار عتبات عالیات است و دارای محصولات کشاورزی دیم با کیفیت است. حال، سؤال اصلی این پژوهش این است که چه عواملی باعث شده است که این شهر از پیشرفت شهرنشینی و جمعیت شهری متناسب برخوردار نباشد؟ هدف از این مطالعه بررسی عوامل جغرافیایی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تأثیر گذار بر توسعه نیافتگی شهر سرمست از نگاه مردم بوده است. روش: این مطالعه از نظر روش جزو مطالعات کیفی است. جامعه هدف مردم شهر سرمست بودهاند که تجربه زندگی در شهر سرمست داشتهاند. در بخش مصاحبهها با توجه به روش نمونهگیری نظری با 12 نفر مصاحبههای عمیق انجام شد. میانگین سنی افراد مورد مطالعه، 37 سال بود (27 تا 60 ساله). به دلیل اهمیت تجربه زیسته افراد، سعی شده است در جمعآوری اطلاعات افرادی انتخاب شوند که به لحاظ سنی، تحصیلی و شغلی متفاوت باشند. تحلیل اطلاعات بدست آمده از روش تحلیل مضمون و با استفاده از نرم افزار مکس کیودا بوده است. جهت اعتباربخشی به یافتههای پژوهش بعد از کدگذاری اولیه، متن مصاحبه و کدها به مصاحبه شوندهها نشان داده شد و بعد از تأیید متن مصاحبهها، روند کدگذاری و مقولهسازی توسط داوران که اساتید راهنما و مشاور پایان نامه بودهاند مورد بازبینی و تأیید قرار گرفته است. یافتهها: از نظر مردم دلایل عدم توسعه شهر سرمست در حوزه اقتصادی شامل مقولههای زیرساخت اقتصادی ضعیف، ضعف اقتصادی مردم، کشاورزی سنتی و عدم وجود صنایع فرآوری و گرانی زمین تأثیر قابل توجهی روی عدم توسعه شهر سرمست داشتند. در بخش گواور شرکتهای اقتصادی در سطح خرد که فرآوری محصولات کشاورزی داشته باشند شکل نگرفته است. شهر سرمست از لحاظ اقتصادی فاقد امکاناتی است که بتواند مردم را بهسمت خود بکشاند و تنها دارای یک بازار بومی است و بیشتر مردم برای تأمین نیازها و مایحتاج روزانه خود به دلیل صرفه اقتصادی و پایین بودن قیمت کالاها به شهر اسلامآبادغرب مراجعه میکنند که این کار تمرکز اقتصادی را از شهر سرمست کم میکند. دلایل اجتماعی از نظر مردم شامل مهاجرپذیری کم، ساختار سنی پیر و زنانه و خاص بودگی مذهبی و قومی یوده است. جمعیتی که ابتدا در سرمست ساکن شدهاند از ترکیب طایفهای و مذهبی متنوع منطقه گواور ساکن نشدهاند بلکه بیشتر طایفه خاصی آنجا ساکن شدهاند و جمعیت مناطق دیگر به خاطر تفاوت مذهبی و قومی به سرمست مهاجرت نمیکنند و همین عامل در کاهش مهاجرپذیری سرمست نقش داشته است. مردم مناطق حیدریه از بخش گواور، اهل حق هستند و ترجیح میدهند که در مناطق خود ساکن شوند و در مناطق شیعه نشین ساکن نباشند، به همین دلیل از روستاهای خود مهاجرت نمیکنند یا اگر مهاجرت نمایند به شهر کرمانشاه مهاجرت میکنند. از نظر مردم دلایل سیاسی عدم توسعه شهر سرمست شامل فقدان مسئولین کارآمد و عدم اجرای قوانین و حمایتهای سیاسی هستند. سرمست خیلی دیر تبدیل به شهر شده و هنوز هم تبدیل به شهرستان نشده است و از نظر مردم چنین دلایل سیاسی نقش مهمی در جذب منابع و توسعه شهر دارد. دلایل جغرافیایی و کالبدی عدم توسعه شهر سرمست از نظر مردم شامل کم آبی، محدودیت توسعه شهری، فاصله جغرافیایی، عدم استفاده از پتانسیل طبیعی و تغییر مسیر زوار کربلا بوده است. بیآبی و خشکسالیهای پیدرپی باعث نابودی سفرههای آب زیرزمینی شده است و این معضل دامنگیر شهر شده است. شهر سرمست در فضایی مستقر است که زمینهای حاصلخیز کشاورزی دارد و اطراف آن را زمینهای کشاورزی احاطه کرده است و تغییر کاربری آن به سختی صورت میگیرد. همچنین در این شهر برای سالیان زیادی، مسیر زوار کربلا بود که میتوانست باعث رونق و توسعه اقتصادی شهر باشد اما از زمانی که مسیر زوار از اسلام آباد – سرمست- ایوان –ایلام و مهران به اسلام آباد- سرابله- ایلام و مهران تغییر یافت از رونق شهر به میزان زیادی کاسته شد. نتیجه: از نگاه مردم هر کدام از عوامل جغرافیایی، اقتصادی و زیربنایی، اجتماعی، سیاسی و مدیریتی در عدم توسعه شهر سرمست نقش داشتهاند و در مورد عوامل اصلی توسعهنیافتگی شهرهای کوچک با توجه به مبانی نظری و پیشینههای تجربی پژوهش، معمولاً عوامل اقتصادی و سیاسی و مدیریتی نقش مهمتری داشتهاند اما برای شهر سرمست علاوه بر موارد فوق به نظر میرسد عامل جغرافیایی و عدم تنوع قومی و مذهبی در شهر سرمست نیز مهم باشد روند شهری شدن مناطق روستایی در ایران نتیجه سیاستهای نامناسب توزیع بودجه است که تا زمانی منطقهای به شهر تبدیل نشود از برخی منابع مالی و اقتصادی، سیاسی و ... محروم میشود و نتیجه ساختمند شدن چنین واقعیتی در فضای سیاسی مردم و همچنین حاکمیت، مطالبه ساکنان روستاهای بزرگ تبدیل منطقه آنها به شهر است که بعد از چندین دهه نه تنها روح اجتماعی شهر بر آن حاکم نمیشود بلکه از فضای زندگی و شیوه معیشت روستایی نیز فاصله گرفته و به برزخی برای ساکنان تبدیل میشود که سرمست نمونه چنین سیاستی است. پس لازم است در نظام توزیع منابع و مزایایی دولتی که به تبدیل شدن مناطق روستایی به شهر کمک کرده است بازنگری صورت گیرد. مشکل کمبود آب هم برای ساکنان شهر سرمست و هم زمینهای کشاورزی جدی است و برای نگهداشت جمعیت موجود لازم است که جزو سامانه سردسیری استان کرمانشاه قلمداد شود. در آن صورت با وضعیت جوی فصل تابستان منطقه گواور، امکان فعال شدن پتانسیل گردشگری وجود داشته و این به توسعه شهر سرمست کمک خواهد کرد. | ||
کلیدواژهها | ||
توسعه؛ سرمست؛ شهر کوچک؛ فاصله جغرافیایی؛ یکسانی قومی و مذهبی | ||
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
مراجع | ||
Abdullah, B., Zarabadi. (2017). Evaluation of the performance of small cities in regional development (case example: Khormoj city, Bushehr province). Geography and Environmental Studies, No. 25: 101-113. (In persian).
Aliakbari, E., Taleshi, M., & Faraji Darabkhani, M. (2016). An analysis of role and position of small cities in regional balance and development (Case study: West of Zagros Macro-Region. A Quarterly Journal of Urban Economics and Management, 5 (17): 47-63. (In persian).
Anderson, G., & Ge, Y. (2004). Do economic reforms accelerate urban growth? The Case of China. Urban Studies, 41 (11): 2197-2210.
Asgari Azad, H. (2021). Small towns and their role in regional equilibrium. Comprehansive Studies in Urban Management, 2(6), 53-63. doi: CSUM-2201-1047(R1).
Azizi, Z., & Shams, M. (2020). An analysis of the position of small cities in the urban hierarchy system of Kermanshah province (case example: Sarpol Zahab city). Amish Environment, No. 48: 199-221. (In persian).
Barzegar, S., bakhshi, A., & heydari, M. (2019). Explaining Socio-economic Stability in Small Cities with Sustainable Development Approach (Case study: Small cities of northern Iran). Majlis and Rahbord, 26(97), 5-38. (In persian).
Barzgar, S., Divsalar, A., ghorbani, A., & Sedaghat, M. (2017). Measuring and assessing the Social sustainability of small cities (A Case study of small cities in Mazandaran province). Urban Structure and Function Studies, 4(14), 7-30. doi: 10.22080/shahr.2018.1753. (In persian).
Bordbar, M. (2009). Looking at the Development Process of Urban Residing & the Role of Small Cities in Iran. Urban Management Studies, 1 (2), 101-114. (In persian).
Cirilli, A., & Veneri, P. (2011). Understanding the determinants of urban growth: A study on the major italian cities. Rivista Italiana Degli Economisti. 3(1): 477-506.
Ebrahimzadeh, I,. & Fateminejad, Kh. (2013). An analysis of citizen participation and urban management in small cities, a case study; The small town of Yonsei. Research and urban planning, 5(16), 19-38. SID. https://sid.ir/paper/220211/fa. (In persian).
Gao, Q., Fang, C., Zhang, X., Lui, H., & Ren, Y. (2019). Spatio-temporal evolution characteristics and mechanisms of influence of urban construction land expansion in Xinjiang, the Core Area of the Silk Road Economic Belt. Chinese Journal of Ecology. 39(04): 142–156.
Ghadami, M., & Motamed, S. (2013). Investigate the quality of life in small cities, with an emphasis on the personal and social health dimension (case study: Nourcity, Mazandran Province). Geography and Environmental Planning, 24(1), 33-50. (In persian).
Ghanbari, N., Rostmi, M., Zangisheih, S., & Fathi, A. (2015). Spatial Analysis of Small Cities Relationship with the Influenced Area (Case Study: Gahvareh Dsitrict). Geography and Environmental Sustainability, 4(4), 67-83. (In persian).
Ghorbani, R., & Azimi., M. (2012). Investigating the impact of the municipality's income structure on the urban development process using the correlation coefficient technique and factor analysis; A case study of Mashhad. Journal of Urban Research and Planning 5 (18): 115-132. (In persian).
Golmehr, E., & hosseini Amini, H. (2022). Sustainable development of small cities from the point of view of passive defense, case example: Buin Zahra city. Geography, 15(55), 71-81. (In persian).
Hu, Z., & Lo, C.P. (2007). Modeling urban growth in Atlanta using logistic regression. Computers, Environment and Urban Systems, 31(6): 667-688.
Irandoost, K., & Amini, A. (2012). Assessment of the Management Challenges of Towns from the Influential Groups Viewpoint. Motaleate Shahri, 1(1), 91-108. (In persian).
Kamanda, U. (2007). Concept of urban Centers and Small Town in Latin. America: Brazilia. 14: 23-35.
Khalili Araghi M, Nobahar E. (2017). Determinants of Population Growth of the Cities of Iran: A Spatial Econometrics Approach . qjerp, 25 (83) :7-3. URL: http://qjerp.ir/article-1-1701-fa.html. (In persian).
Khorasani, M., Rasti Hadi, & Moghdani., E. (2014). Assessment of Satisfaction from Quality of Life in Small Towns with Fuzzy Approach. refahj. 14(54), 7-36. URL: http://refahj.uswr.ac.ir/article-1-1665-fa.html. (In persian).
Kwiatek-Sołtys, A. (2011). Small towns in Poland-barriers and factors of growth. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 19: 363-370.
Li, X., Yang, X., & Gong, L. (2020). Evaluating the influencing factors of urbanization in the Xinjiang Uygur Autonomous Region over the past 27 years based on VIIRS-DNB and DMSP/OLS nightlight imageries. PLoS ONE, 15(7), e0235903.
Maleki, S., moodet, E., & karami, M. (2016). Having Ranking Criteria and Utilities Using Models Astvrgs V- PROMETHEE (Case Study: Cities Hamedan Province. Regional Planning, 5(20), 29-42. (In persian).
Mansourian, F., Khazaei, S,. Shariat Panahi, S,. & Mushfaq, M. (2014). Factors affecting the increase in the population of megacities from the point of view of experts: case study, Tehran city. Quarterly Journal of Interdisciplinary Studies in Humanities, 8(1), 21-44. doi: 10.7508/isih.2016.29.002. (In persian).
Marsoosi, N., Gholami, M., & Rastegar, M. (2012). Small towns and urban land use system(case study :lamerd city ). Spatial Planning, 2(1), 67-86. (In persian).
Meshkini, A., Mozen, S., & Nowrozi, M. (2014). Measuring the quality of the urban environment in small cities of East Azarbaijan province. Urban Ecology Research, No. 12: 17-32. (In persian).
Mikaniki J, Sarzehi Z, Eskandari-Sani M. (2016). Spatial Function of Small Cities in Relation to Surrounding Villages Case: Sarbisheh County. Serd, 5 (15) :43-60 URL: http://serd.khu.ac.ir/article-1-2590-fa.html. (In persian). Mousavi, M., & Rahimi, M. (2014). Explaining the role of small cities in the regional development of West Azarbaijan Province; (Case study: cities of 25-50 thousand people). Geography and Environmental Studies, No. 13: 21-36. (In persian).
Myeong, S., Jung, Y., and Lee, E. 2018. A study on determinant factors in smart city development: an analytic hierarchy process analysis. Sustainability 10: 2606.
Nasiri Moghadam, M., Āmār, T., & Rezāie, P. (2022). Investigating the Role and Function of Small Towns in Facilitating Services to Rural Areas of Rudbar county. Geographical Studies of Coastal Areas Journal, 3(2), 89-102. doi: 10.22124/gscaj.2022.21508.1143. (In persian).
Obray, A.S. (2008). Migration, urbanization and development. Translation of Farhang Irshad, Tehran: Publications of Institute of Labor and Social Security. (In persian).
Ocejo, R. E., Kosta, E. B., & Mann, A. (2020). Centering Small Cities for Urban Sociology in the 21st Century. City & Community, 19 (1): 3–15.
Poelmans, L., & Van Rompaey, A. (2010). Complexity and performance of urban expansion models. Computers, Environment and Urban Systems, 34(1): 17-27.
Raesi, M., Rezazadeh, M., & bostani, M. (2022). An analysis of the functional role of small cities in having the dimensions of sustainability of cities in the sphere of influence (case study: Espeke and Bennett in Nikshahr city). Human Settlements Planning Studies, No. 60: 843-855. (In persian).
sajadi, S., & karimzada, H. (2021). The role of small towns in the spatial evolution of villages (Case study: villages of Oraman district). Rural Development Strategies, 8(3), 285-302. doi: 10.22048/rdsj.2021.273727.1919. (In persian).
Sharif Kazemi, Z., & Mousavi, M. N. (2019). The Role of Small Cities in Bringing Balance to Regional Sustainable Development and Changes in the Urban System (Case Study: Alborz Province from 1986 to 2016). Town and Country Planning, 11(1), 79-104. doi: 10.22059/jtcp.2019.279376.669986. (In persian).
Shirkund, M., Fenni, Z. (2016). ComparativeEffects of SocialCapitalinEnvironmentalQuality in SmallCitiesUrban (Case Study: Small CitiesGilan Province). Geographical Planning of Space, 6(20), 195-212. (In persian).
Tahsiri, M., Izady, H., & Soltani, A. (2023). Identifying Factors Affecting the Function of Small Towns in the Urban System of Fars's Central Area. Urban Structure and Function Studies, 10(36), 9-33. doi: 10.22080/usfs.2023.24642.2322. (In persian).
Varna, G., Adams, D. & Docherty, L. (2020). Development networks and urban growth in small cities. European Urban and Regional Studies, 27: 70-85.
Yarmohammad Touski, M. (2015). Studying of Social Cohesion Status in Arak Urban Development. National Studies Journal, 16(62), 133-150. (In persian).
Zaki, Y,. Heydari M., Rahimi, H. (2013). the role of political space management in the program; with an emphasis on Iran. The 7th Congress of Iran Geopolitical Association, Tehran, Khwarazmi University, 1-16. (In persian). | ||
آمار تعداد مشاهده مقاله: 75 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 33 |