| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 450 |
| تعداد مقالات | 4,277 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,418,080 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,366,698 |
خودآگاهی هنری در بستر تاریخی (مورد مطالعه: صادقی بیگ کتابدار در عصر صفوی) | ||
| جامعه شناسی فرهنگ و هنر | ||
| مقاله 2، دوره 7، شماره 3 - شماره پیاپی 25، مهر 1404، صفحه 14-22 اصل مقاله (599.65 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/scart.2025.140899.1481 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه مهرابی* 1؛ سید حسن سلطانی2 | ||
| 1دانش آموخته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه نقاشی، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر تهران | ||
| چکیده | ||
| صادقی بیگ کتابدار یکی از پیشروترین هنرمندان دوره صفوی بود که علاوه بر سرپرستی کتابخانه شاهعباس اول، فردی شناختهشده در حوزه شعر و ادب است. مطالعه آثار کلامی او و مقایسهشان با سایر آثار همعصر وی این ایده را به ذهن میآورد که منش و روش او در چارچوبهای زمانهاش نمیگنجیده است. بسیاری از نقدهایی که در آن زمان بر او وارد شده، در زمانه حاضر و در چارچوبی انسانگرایانه ازجمله مهمترین مصادیق خودآگاهی هستند. این پژوهش با تمرکز بر آثار این هنرمند به دنبال واکاوی نقش خودآگاهی مؤلف بر جریان تحولات نقاشی ایرانی است. پرسشهای اصلیای که این پژوهش را برای رسیدن به هدف یاری میکند بدین قرارند: اختلاف میان اقوال دیگران درباره شخصیت صادقی و آنچه از آثار خود وی برمیآید چیست و از کجا نشاءت میگیرد؟ صادقی بیگ بهعنوان یکی از متفاوتترین و شاخصترین هنرمندان دوره صفوی چگونه خودآگاهیاش نسبت به کنش هنرمندانهاش را تبیین میکرد؟ این تحقیق با در پیش گرفتن راهبردی کیفی به روشهای مختلفی از قبیل تحلیل تطبیقی و تاریخنگارانه و مورد پژوهی راه رسیدن به هدف و پاسخگویی به مسئله اصلی پژوهش را طی میکند. نتایج نشان می دهد که اختلافی که میان نظرات خود او و دیگران مشهود است، اختلافی از جنس ادراک فرهنگی است و به خاطر متفاوت بودن پارادایم فرهنگی آن دوران (خداگرایانه) از چارچوب اندیشه صادقی (انسانگرایانه) است. صادقی به شیوههای مختلفی چون تعریف از خود، تعریف از هنرش، تحقیر همصنفان، احساس ضرورت برای نوشتن کتب تذکره، قانون تصویرگری و ... در ساحت کلامی خودآگاهیاش نسبت به خود و هنرش را به نمایش میگذاشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خودآگاهی؛ نقاشی ایرانی؛ نقاشی صفوی؛ صادقی بیک کتابدار | ||
| مراجع | ||
|
منابع
آذر بیگدلی، لطفعلی بیگ (1337). آتشکده آذر. تهران: مؤسسه نشر کتاب.
اسکندر بیگ ترکمان (1350). تاریخ علم آرای عباسی. ج 1. تهران: امیرکبیر.
امیرخیزی تبریزی، اسماعیل (1310). لاادری. ارمغان، 12 (3)، 185-199.
اوحدی بلیانی، تقی الدین محمدبن محمد (1388). عرفات العاشقین و عرصات العارفین. جلد چهارم؛ تهران: اساطیر.
پورته، ایو (1388). از نظریه دو قلم تا هفت اصل نقاشی. مجموعه مقالات نگارگری ایرانی- اسلامی در نظر و عمل. ترجمه صالح طباطبایی، تهران: موسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن».
تاورنیه، ژان باتیست (1383). سفرنامه تاورنیه. ترجمه حمید ارباب شیرانى، تهران: نیلوفر.
تربیت، محمدعلی (1310). صادقی افشار. ارمغان، 12 (1)، 15-21.
دکارت، رنه (1398). گفتار در روش راهبردن عقل و پیام من به فرهنگستان. ترجمه محمدعلی فروغی. تهران: نیلوفر.
صادقی کتابدار (الف) (بیتا). کلیات. کتابخانه و موزه ملی ملک، شماره بازیابی: 6325.
صادقی کتابدار (ب) (بیتا). کلیات. کتابخانه ملی تبریز: شماره بازیابی: 3616.
صادقی کتابدار (1327). مجمع الخواص. ترجمه عبدالرسول خیام پور، تبریز: اختر شمال.
فتوحی رودمعجنی، محمود (1395). صدسال عشق مجازی: مکتب و طرز واسوخت در شعر فارسی قرن دهم. تهران: سخن.
گوپاموی، محمد قدرت الله (1336). تذکرة النتایج الافکار. بمبئی: چاپخانه سلطنتی بمبئی شماره 3.
میرزا سمیعا (1378). تذکرة الملوک. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: امیرکبیر.
میرزا محمد طاهر نصرآبادی اصفهانی (بیتا). تذکره نصرآبادی. کتابخانه مجلس، شماره بازیابی: 74574.
واله اصفهانی، محمد یوسف (1372). خلد برین. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی.
ولش، آنتونی (1389). نگارگری و حامیان صفوی. تهران: موسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری «متن».
یعقوبزاده، آزاده؛ عبدالهیفرد، ابوالفضل؛ عباسزاده، محمد؛ میرزایی، عبدالله و صدقی، ناصر (1400). هنر درباری و خشونت نمادین (مورد مطالعه: طراحی قالی عصر صفوی). جامعهشناسی فرهنگ و هنر، 3(2)، 101-78.
References Gandjei, Tourkhan (1975). Notes of the Life and Work of Sadiqi: A Poet and Painter of Safavid Times. Der Islam; Zeitschrift für Geschichte und Kultur des Islamischen Orients, No. 52, 112-118. Mitchell, W. J. T. (1986). Iconology: Image, Text, Ideology. Chicago: University of Chicago Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 464 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 268 |
||