| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 450 |
| تعداد مقالات | 4,277 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,418,067 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,366,687 |
تحلیل نقش و بازنمود خط و خوشنویسی ایرانی در پوشش معاصر ایرانیان | ||
| جامعه شناسی فرهنگ و هنر | ||
| مقاله 5، دوره 7، شماره 3 - شماره پیاپی 25، مهر 1404، صفحه 67-80 اصل مقاله (1.15 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/scart.2025.140759.1469 | ||
| نویسندگان | ||
| منا فیض محمدی1؛ سارا صادقی نیا* 2 | ||
| 1کارشناسی ارشد ارتباط تصویری، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران | ||
| 2استادیار، گروه هنرهای دیجیتال، دانشکده هنر، دانشگاه دامغان، سمنان، ایران | ||
| چکیده | ||
| پرداختن به موضوع تایپوگرافی و کاربرد آن در زندگی روزمره ایرانیان، بهخصوص در زمینه تزئین پوشاک و پارچه، به دلیل اهمیت مد در دوران معاصر و تاثیرات فرهنگی آن از این طریق، اهمیت دارد. هدف تحقیق تبیین تحولات تزئینی خط در پارچههای قرون اولیه اسلام و بررسی تاثیرگذاری آن بر خوشنویسی پوشاک معاصر است و تلاش میشود به این پرسش پاسخ داده شود که خط بر منسوجات قرون اولیه اسلامی تا دوره صفوی چه تحولاتی داشته، چه مقاصدی را پیگیری میکرده و دارای چه نوع خطوط و دستهبندیهایی است. هدف پژوهش پیشرو بررسی تحولات خط به عنوان هنری کاربردی در منسوجات دوران اولیه اسلام در ایران و نقش هویتی آن در دوران معاصر است. در این پژوهش تلاش میشود به کاربرد و ارتباط خط با سایر هنرها، ساختار و ابعاد زیباشناسانه آن تأکید شود. این پژوهش ماهیتی توصیفی- تحلیلی دارد و به روش اسنادی انجام گرفته است. جامعه آماری تعداد 9 نمونه از منسوجات قرون اولیه اسلام که در تزئین آنها از خط استفاده شده میباشد. جامعه هدف، تعداد 9 نمونه از پوشاک معاصر که خط تنها عنصر تزئین در آنها است. این نمونهها از نوع هدفمند و از برندهای شناخته شده نیمانی، تندُرُست و چکامه انتخاب شدهاند. یافتهها نشان میدهد که خوشنویسی زبان مشترک فرهنگی در ایران است که همواره ماهیت و اصالت خود را در طول تاریخ حفظ نموده است. با وجود تمام تحولات خط فارسی بر منسوجات از کوفی گرفته تا نستعلیق در دوران معاصر، خوشنویسی تزئینی پوشاک معاصر بر مبنای پیشینه هویتی بر مخاطب تاثیر میگذارد. حسآمیزی و پیشینه غنی کاربرد خط در منسوجات، زمینهساز استفاده از آن در دوران معاصر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پوشاک معاصر؛ تایپوگرافی؛ تزئینات خوشنویسی؛ منسوجات قرون اولیه ایران؛ هویت | ||
| مراجع | ||
|
منابع
آملی، محمد بن محمود (1381). نفائس الفنون فی عرائس العیون. تهران: انتشارات اسلامیه.
اپهام پوپ، آرتور (1399). شاهکارهای هنر ایران. ترجمه اقتباس و نگارش پرویز ناتل خانلری، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
باغ بیدی، حسن رضایی (1390). خط و نظام نوشتاری در جهان اسلام. تهران: نشر کتاب مرجع.
بحرگرد نیکو، منیره؛ کریمی پورباصری، محمد علی (1397). تحلیل و بررسی زیبایی شناختی خط نستعلیق و کاربرد آن در طراحی لباس (با تاکید بر خط گرافیک)، همایش ملی جلوه های هنر ایرانی اسلامی در فرهنگ، علوم و اسناد.
بلر، شیلا (1397). خوشنویسی اسلامی. مترجم ولیاله کاووسی، تهران: موسسه تالیف ترجمه و نشر آثار.
پاکباز، رویین(1393). دایره المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر.
توکلی، احمدرضا (1395). تأثیر خط و خوشنویسی در نقاشی معاصر ایران. پایاننامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: نسرین عتیقهچی، دانشکده هنر دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز.
جهانگیری، سارا. امامیفر سید نظامالدین(1398). مطالعه فرم بصری و کاربرد خطوط ایرانی در طراحی پوشاک با رویکرد تایپوگرافی، کنفرانس ملی مهندسی نساجی، پوشاک و مد، قائمشهر، مازندران.
خراسانی، کاظم (1389). بررسی رابطه شکل و ترکیب در سیاهمشقهای نستعلیق میرزا غلامرضا اصفهانی، پایاننامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: مصطفی اوجیپور، دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه تهران.
دانشور، محسن (1394). مطالعه کاربرد تایپوگرافی بر روی پوشاک بانوان مسلمان ایرانی با تأکید بر چاپ سیلک اسکرین. پایاننامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: بهمن فیزابی، دانشکده هنر و معماری اردکان.
راهجری، علی (1354). تاریخ مختصر خط. تهران: انتشارات عماد.
رحیمی، آزاده (1397). تحلیل بصری خوشنویسی ایرانی اسلامی و بازتولید آن بر پوشاک معاصر(مطالعه موردی تیشرت). پایاننامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: محمدمهدی اخویان، دانشگاه علم و فرهنگ تهران، دانشکده هنر و معماری.
رابینسون، اندرو (1390). تاریخچه پیدایش خط و نوشتار. مترجم: یلدا بلارک، تهران: نشر سبزان.
زکی، محمد حسن (1363). تاریخ صنایع ایران (بعد از اسلام) .ترجمه محمد علی خلیلی، تهران: انتشارات اقبال.
سفادی، یاسین حمید؛ شایسته فر، مهناز ( 1387). خوشنویسی اسلامی. تهران: مطالعات هنر اسلامی.
شیمل، آنماری (1368). خوشنویسی و فرهنگ اسلامی. ترجمه دکتر اسدالله آزاد، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
شریعتزاده، علی اصغر(1393). سکههای ایران زمین از دوره هخامنشی تا پایان دوره پهلوی. تهران: پازینه.
فتحی، لیدا (1386). خط نوشته ها روی پارچه های دوره اسلام ، دو فصلنامه مدرس هنر، دوره 8 ، شماره8 ، پاییز و زمستان.
کریستین سن، آرتور (1385). ایران در زمان ساسانیان. ترجمه رشید یاسمی، تهران: نشر معاصر.
کشمیرشکن، حمید(1394). هنر معاصر ایران. تهران: نشر نظر.
لیمن، الیور(1391). درآمدی بر زیباشناسی اسلامی. تهران: نشر ماهی.
نقی زاده، محمد (1378). شهر و معماری اسلامی. تهران: نشر مانی.
References Sun Mi, Yang. Gi Young, Kwon (2014). The Types of Expression and Meanings of Calligraphy Appearing in Modern Fashion, Family and Environment Research, Volume 52, Issue 1, PP. 31-21. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 552 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 365 |
||