پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 450 |
| تعداد مقالات | 4,279 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,437,480 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,379,012 |
تحلیل نشانه شناختی نقوش هندسی سنگ قبرها در پرتو مقولۀ فرهنگ عامه | ||
| جامعه شناسی فرهنگ و هنر | ||
| مقاله 9، دوره 7، شماره 3 - شماره پیاپی 25، مهر 1404، صفحه 115-132 اصل مقاله (1.5 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/scart.2025.140658.1460 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه رقیمی1؛ محمدعلی خبری* 2؛ محمد عارف3 | ||
| 1دانشجوی دکتری رشته تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران | ||
| 2استادیار، گروه هنر، دانشکده هنر جهاد دانشگاهی، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار، گروه نمایش، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف این مقاله، تأملی در سرشت و مؤلفه های فرهنگ عامه استان گلستان از طریق تحلیل نشانه شناختی نقوش هندسی موجود بر سنگ قبرهای منطقه است. سنگ قبرها جلوهای از باورهای اسطوره ای و سنن بومی و عرفهای تاریخی یک منطقه است که در متن فرهنگ عامه مردم نمود عینی می یابند. این نقوش در مقام آفریده های ذهن خلاق حجار بازتابگر هویت فرهنگی مردم و حاوی و حامل معناها و دلالتهای تثبیت شده فرهنگی و تاریخی است. پژوهش حاضر می کوشد از طریق تحلیل نشانه شناختی این نقوش طریقی برای شناخت کیفی اسطوره ها، باورهای دینی، کلیشه های فرهنگی و عرف عام مردم منطقۀ گلستان پیدا کند. نتایج بیانگر آن است که پیوندی عمیق بین نقوش هندسی سنگ قبرهای منطقه و فرهنگ و آداب و رسوم تاریخی مردم وجود داشته است. باورها، آداب و رسوم و فرهنگ جامعه از جمله عواملی است که باعث به وجود آمدن و ماندگار شدن این سنگ قبرها و نقوش آنها تا به امروز گردیده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرهنگ عامه؛ نقوش هندسی؛ سنگ قبرها؛ اسطوره؛ عرف | ||
| مراجع | ||
|
منابع
آیت اللهی، حبیب الله. (1390). مبانی نظری هنرهای تجسمی، تهران: انتشارات سمت.افخمی، بهروز، ستارنژاد، سعید. (1400). پژوهشی بر شتناخت سنگمزارهای دوران استلامی شتهرستتان وَرقان در استان آذربایجان شرقی، مجله پژوهشهای باستان شناسی ایران، 4 (42)، 567-552.بجنوردی، کاظم. (1393). دانشنامۀ فرهنگ مردم ایران، جلد اول، تهران: مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی.بیگدلی، محمدرضا (1383). ترکمنهای ایران، تهران: ارغوان.پویان، جواد و خلیلی، مژگان. (1389). «نشانهشناسی نقوش سنگ قبرهای دارالسلام»، کتاب ماه هنر، شماره144، ص98-107.پایگاه اطلاع رسانی استانداری گلستان (1398). استانداری گلستان , سایت استانداری , سایت گلستان ,معاونت سیاسی , معاونت سیاسی امنیتی اجتماعی.تناولی، پرویز (1386). قفلهای ایران، تهران: بن نگاه هنر.حاتم، غلامعلی. (1374). «نقش و نماد در سفالینههای کهن»، فصلنامه هنر، شماره 28، ص355-378.حبیبی، منصوره. (1381). «سیلک، نمادها و نشانهها»، کتاب ماه هنر، شماره 49و50، ص118-122.حصوری، علی. (1389). مبانی طراحی سنتی در ایران، تهران: نشر چشمه.دوبوکور، مونیک. (1394). رمزهای زنده جان، ترجمه جلال ستاری، تهران: نشر مرکز.ذوالفقاری، حسن و شیری، علی. (1394). باورهای عامیانۀ مردم ایران، تهران: نشر سرچشمه.رضایی، احمد؛ ریاحی، محمداسماعیل و سخاوتی فر، نورمحمد. (1386). «گرایش به هویت ملی و قومی در ترکمنهای ایران»، فصلنامه مطالعات ملی، 6 (4)، 119-140.رضی، هاشم. (1381). آئین مهر میترائیسم، ترجمه مامک نوربخش، تهران: انتشارات بهجت.رید، هربرت. (1393). معنی هنر، ترجمه نجف دریابندری، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.شریف، حبیبه؛ اسکندرپور خرمی، پرویز و فهیمی فر، اصغر. (1395). مطالعۀ تأثیر عناصر موجود در طبیعت بر نقوش گلیم جیرفت، فصلنامه گلجام، 12 (30)، 5-22.فلاحی، کیومرث (1390). رفتارشناسی ایرانیان، تهران: انتشارات مهکامه.کوپر،جی.سی (1392). فرهنگ مصور نمادهای سنتی، ترجمه ملیحه کرباسیان، تهران: انتشارات فرشاد.هوهنه گر، آلفرد. (1395). نمادها و نشانهها، ترجمه علی صلح جو، تهران: سازمان چاپ و انتشارات.دهقان، ام کلثوم. (1398). سنت ها و باورهای پیرامون آب در میان اقوام استان گلستان، فصلنامه فرهنگ مردم، 8 (59)، 109-121.رحمانی، جبار، قربانی، حاجر. (1393). نشانهشناسی فرهنگی نقوش ستنگ قبور؛ با ت کید بر نقش شتانه در تخت فواد اصفهان، مجله مردم و فرهنگ، 1 (1)، 215-189.رضایی، مریم. (1390). بررسی مفاهیم و ترکیبات درخت سرور بر سنگ مزارهای قبرستان داراسلام شیراز، هنرهای تجسمی نقشمایه، 4 (8)، 100-93.ستوده، هدایت الله. (1400). انسان شناسی اجتماعی و فرهنگی، تهران: ندای آریانا.سعیدی رامیانی، عبدالله. (1399). بررسی و تحلیل سنگ افراشته های گورستان خالد نبی، دومین همایش ملی باستان شناسی ایران-آبان ماه 1394.سلیمی، اسماعیل، صلحجو، جمیله و عبدالله پور، ابوبکر. (1400). بررسی و مطالعه آرایه سنگ قبرهای قبرستان قاجاری شیخ وسو روستای ترجان سقز، مجله پژوهشهای باستان شناسی ایران، 31 (11)، 123-101.صداریی، علی، معروفی اقدام، اسماعیل. (1400). پژوهشتی بر بازتاب ادوات جنگی در نقوش ستنگ قبور دوران اسلامی ایران، مجله جغرافیا و روابط انسانی، 3 (42)، 446-424.هال، آلستر و ویووسکا، جوزف لوچیک. (1377). گلیم، ترجمه شیرین همایونفر و نیلوفر الفت شایان، تهران: انتشارات کارنگ.References
Agirbas, A. (2020). Algorithmic decomposition of geometric Islamic patterns: a case study with star polygon design in the tombstones of Ahlat. Nexus Network Journal, 22, 113-137.
Bier, C. (2002, July). Geometric patterns and the interpretation of meaning: two monuments in Iran. In Bridges: Mathematical connections in art, music, and science (. 67-78).
Ibrahim, I., Al Shomely, K., & Eltarabishi, F. (2023). Sustainability Implications of Utilizing Islamic Geometric Patterns in Contemporary Designs, a Systematic Analysis. Buildings, 13(10), 2434.
KILIÇ, S. (2022). Tombstones in the Burial Ground of Gebiz Yıkık Mosque. Cedrus, 10, 347-355.
Özdemir, M., Selçuk, S. A., & Çügen, H. F. (2022). The Geometric Patterns of İzzettin Keykavus Tomb. Nexus Network Journal, 24(4), 869-895.
Samari, M., & Ralef, R. (2020). Study and Classification of Tombstones of the Safavid Period (Ardabil City). Anastasi’s: Research in Medieval Culture & Art, 7(1).
Savvides, D. (2023). Observations on the Geometry of the Monument at the Kasta Tumulus at Amphipolis. Nexus Network Journal, 25(3), 607-632.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 412 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 225 |
||