| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 441 |
| تعداد مقالات | 4,187 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,142,300 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,120,229 |
تحلیل گفتمان انتقادی دیدگاههای پژوهشگران ادبیات و زبانشناسی دربارۀ تنوّع زبانی | ||
| تحلیل گفتمان ادبی | ||
| دوره 3، شماره 3 - شماره پیاپی 10، مهر 1404، صفحه 115-140 اصل مقاله (792.37 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/lda.2025.144410.1067 | ||
| نویسنده | ||
| عادل محمدی* | ||
| دکتری زبانشناسی، پژوهشگر زبانکدۀ ملّی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف بررسی و بازنمایی دیدگاه متخصّصان زبانشناسی و ادبیات دربارۀ زبان فارسی و سایر زبانهای ایران انجام شده است تا نحوۀ بازنمایی نگرشها و ایدئولوژیهای پنهان در این گفتمانها شناسایی شود. دادههای پژوهش شامل مجموعهای از نشستها، سخنرانیها و میزگردهای رسمی برگزارشده توسط نهادهایی مانند بنیاد سعدی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مراکز دانشگاهی در بازۀ زمانی سالهای ۱۴۰0 تا ۱۴۰۴ است. این مقاله از نوع توصیفی- تحلیلی است و تحلیل دادهها با بهرهگیری از رویکردی تلفیقی در چارچوب زبانشناسی کاربردی انتقادی و تحلیل گفتمان انتقادی مبتنی بر دیدگاه پنیکوک انجام شده است. این تحلیل به بررسی چگونگی بازنمایی زبان فارسی و دیگر زبانهای ایران، مشروعیتبخشی، تسلط گفتمانی، هژمونی زبانی و نحوۀ بازتولید نابرابریهای زبانی میپردازد. یافتهها نشان میدهد که برخی از متخصّصان زبان نیز دیدگاههایی را مطرح میکنند که از منظر زبانشناسی محل تردید یا حتّی مردود شمرده میشوند؛ زیرا بسیاری از گزارهها در نشستها، مانند «فارسی بر ایرانیان تحمیل نشده است» یا «فارسی زبان مشترک همه ایرانیان است»، بازتابدهندۀ ایدئولوژی زبان معیار و طبیعیسازی هژمونی زبانی هستند که واقعیت تاریخی و اجتماعی تنوّع زبانی را کمرنگ میکنند. همچنین، ادّعاهایی که آموزش به زبانهای غیرفارسی را محدود یا «افراطی» میدانند، بازتولید نابرابریهای زبانی و مشروعیتبخشی به سلطۀ گفتمانی ایدئولوژی تکزبانی را تقویت میکنند. این نتایج بر اهمیت توجه به بازنماییهای انتقادی در سیاستهای زبانی، آموزش و پژوهشهای زبانشناختی تأکید دارند و نشان میدهند که زبان، فراتر از ابزار ارتباط، عرصهای برای بازتولید قدرت و ایدئولوژی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زبانشناسی کاربردی انتقادی؛ پنیکوک؛ تنوع زبانی؛ هژمونی زبانی؛ ایدئولوژی زبان معیار | ||
| مراجع | ||
|
Alisaari, J., Heikkola, L. M., Commins, N., & Acquah, E. O. (2019). Monolingual ideologies confronting multilingual realities: Finnish teachers’ beliefs about linguistic diversity. Teaching and Teacher Education, 80, 109–120.
Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power. Oxford, UK: Polity.
Fallah, M. (2007). The role of Persian language in the national unity of Iran. Research on Mystical Literature, 1(4), 131-164.
Foucault, M. (1980). Power/knowledge: Selected interviews and other writings, 1972–1977. New York: Pantheon.
Fuller, J. (2018). Ideologies of Language, Bilingualism, and Monolingualism. In A. De Houwer, & L. Ortega (Eds.), The Cambridge Handbook of Bilingualism (pp. 119-134). Cambridge University Press.
Ghanbari, H., & Rahimian, M. (2020). Persian Language Dominance and the Loss of Minority Languages in Iran. Open Journal of Social Sciences, 8(11), 8–18.
Ghorbi, S. M. J. (2017). Investigating the impact of the Persian language on the process of national unity in Iranian society. Psychological Operations Studies, 47, 107–124.
Grillo, R. (1998). Pluralism and the Politics of Difference: State, Culture, and Ethnicity in Comparative Perspective. Oxford: Oxford University Press.
Groff, C., Zwaanswijk, W., Wilson, A., & Saab, N. (2023). Language diversity as resource or as problem? Educator discourses and language policy at high schools in the Netherlands. International Multilingual Research Journal, 17(2), 157–175.
Groom, N. & Littlemore, J. (2011). Doing applied linguistics: A guide for students. Abingdon: Routledge.
Gu, D., & Kim, S. (2025). Critical discourse analysis of the terminology and definitions of multilingual learners across U.S. policies vs. the WIDA ELD standards. Education Policy Analysis Archives, 33(18).
Joseph, J. (2006). Language and politics, Edinburgh: Edinburgh University Press.
Kircher, R., & Kutlu, E. (2023). Multilingual realities, monolingual ideologies: Social media representations of Spanish as a heritage language in the United States. Applied Linguistics, 44(6), 1077–1099.
Kramsch, C. (2021). Language as symbolic power. Cambridge: Cambridge University
Makoni, S., & Makoni, B. (2012). Critical applied linguistics. In C. A. Chapelle (Ed.), The encyclopedia of applied linguistics (pp. 1–7). Wiley-Blackwell.
Mohammadi, A. (2025). A Critical Study of Language Ideologies in Iranian Press Texts from the First Pahlavi Era to the Present. Journal of Kurdish Literature, 11(1), 267-293.
Mohammadi, A. (2025). Analysis of Common Metaphors Surrounding Linguistic Diversity in the Minds of Social Actors. Literary Discourse Analysis, 2(3), 101-123.
Mohammadi, A. (2025). Examining dialectal discrimination in media based on racial–linguistic ideologies. Linguistic Studies. Accepted for publication.
Pennycook, A. (2017). Critical applied linguistics and education. In Encyclopedia of language and education (3rd ed., Vol. 8, pp. 147–160). Springer.
Pennycook, A. (2021). Critical discourse analysis and language: A critical introduction (2nd ed.). Routledge.
Pennycook, A. (2004). Critical applied linguistics. In A. Davies & C. Elder (Eds.), The Handbook of Applied Linguistics (pp. 784–808). Malden, MA: Blackwell.
Press.
Rasouli, H. , ., .. and ., .. (2016). The First Pahlavi’s Language Policies in Kurdistan and its Implications (With an Emphasis on Schools). Cultural History Studies(Pejuhesh Nameh Anjoman-e Iraniye Tarikh), 8(30), 77-96.
Sedighi, H. (2014). Examining the role of Ferdowsi in preserving the Persian language and fostering national unity in Iran. In Proceedings of the First National Conference on Research and Development in the Third Millennium. Islamic Azad University, Aliabad Katoul Branch.
Skutnabb-Kangas, T., & Phillipson, R. (Eds.). (2023). The handbook of linguistic human rights. John Wiley & Sons.
Ucarlar, N. (2009). Between Majority Power and Minority Resistance: Kurdish Linguistic Rights in Turkey. Lund University.
van Splunder, F. (2020). Language is politics: Exploring an ecological approach to language London: Routledge.
Yarmohammadi, L. N. & Rashidi (2013). Practical Contrastive Analysis of English and Persian with Special Emphasis on Discourse. Tehran: Rahnama. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 621 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 26 |
||