پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 443 |
| تعداد مقالات | 4,214 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,170,834 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,159,923 |
کاربرد نظریة نشانه- معناشناسی روایی گِرِماس در تحلیلِ روساخت و ژرفساخت داستانِ «رستمواشکبوسِ» شاهنامۀفردوسی | ||
| تحلیل گفتمان ادبی | ||
| دوره 3، شماره 3 - شماره پیاپی 10، مهر 1404، صفحه 21-42 اصل مقاله (621.41 K) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی فارسی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/lda.2025.144806.1115 | ||
| نویسنده | ||
| احمد حسینپور سرکاریزی* | ||
| دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربیت حیدریه، خراسان رضوی، ایران | ||
| چکیده | ||
| روایت رستم و اشکبوس شاهنامۀ فردوسی، روایتی فراواقعگرایانه و منحصر بهفرد است. این روایت ارزشمند، از دیدگاه سازههای درونساختاری و برونساختاری و نیز چگونگی شکلگیری طرحوارۀ مستحکم آن قابل تأمّل است. راوی با چینشی ماهرانه، کنشگران روایت را با ظرافت بیبدیلی در گسترۀ رویدادهای آن بهتصویر کشیده و سپس هر یک از آنها را به فراخور ماهیّت و شخصیّت خود، با ایجاد گرهافکنیهای جنجالبرانگیز بستر روایت وارد میدان کرده است؛ بهگونهای که رویدادهای آن را میتوان بهمدد نظریههای ادبی، از جمله الگوی کنشگر نشانه- معناشناسی روایی گِرِیماس مورد تجزیهوتحلیل قرار داد و با تکیه بر دستور زبان انعطافپذیر آن به نتایج سودمندی دستیافت. این پژوهش برآن است تا با بهرهگیری از شیوۀ کتابخانهای، سندکاوی و توصیفی- تحلیلی، داستان «رستم و اشکبوس» را بر اساس الگوی کنشگر مذکور مورد بررسی قرار دهد تا با توجّه به گفتمان معناخیز کنشگران آن و همچنین با استفاده از سازوکارهای لازم به زیرساخت این روایت نفوذ کند و معانی بدیع پیرفتهای زایشیِ درونمایۀ غنی گفتمان فراواقعگرایانه و تقابلگرایانۀ کنشگران این داستان را از دل سازههای روساخت و ژرفساخت پیرنگ آن محقق سازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژههای کلیدی: الگوی کنشگر گریماس؛ نشانه-معناشناسی روایی؛ تحلیل گفتمان؛ داستان رستمواشکبوس | ||
| مراجع | ||
|
بارت، رولان؛ پرینس، جرالد؛ تودوروف، تزوتان (1394). درآمدی بهوایتشناسی، ترجمۀ هوشنگ رهنما، تهران: هرمس.
برامکی، اعظم؛ فلاّح، غلامعلی (1393). «بازسازی معناهای عاطفی در فرآیند ارزشی گفتمان در داستان نبرد رستم و سهراب، رویکرد نشانه- معناشناختی»، نشریۀ جستارهای زبانی، 4، 66- 45.
براهنی، ر ضا (1393). قصّهنویسی، تهران: نگاه.
برتنس، هانس (1391). مبانی نظریۀ ادبی، ترجمۀ محمّدرضا ابوالقاسمی، تهران: ماهی.
پک، جان (1397). شیوۀ تحلیل رمان، ترجمۀ احمد صدارتی، تهران: مرکز.
تسلیمی، علی (1393). گزارههایی در ادبیّات معاصر ایران، تهران: اختران.
زارع، مرضیه؛ سرمدی، مجید؛ صادقی، سهیلا (1396). «خوانش روایت منظوم ایرج سروده فردوسی با رویکرد نشانه– معناشناسی»، جستارنامۀ ادبیّات تطبیقی، 1(1)، 78- 53.
شعیری، حمیدرضا (1388). «از نشانهشناسی ساختگرا تا نشانه-معناشناسی گفتمانی»، نقد ادبی، 8، 51-33.
شعیری، حمیدرضا (1397). نشانه-معناشناسی دیداری، نظریهها و کاربردها، تهران: سخن.
شفیعی، سمیرا؛ شعیری، حمیدرضا؛ قبادی، حسینعلی (1395). «تحلیل نشانه-معناشناختی گفتمان روایی ضحّاکوفریدون، براساس نظریۀ گرمس»، دو فصلنامۀ ادبیّات حماسی، 5، 129- 99.
صادقی، لیلا (1392). نشانهشناسی و نقد ادبیّات داستانی معاصر، تهران: سخن.
عبّاسی، علی (1395). نشانه-معناشناسی روایی مکتب پاریس(جایگزینی نظریة مدلیتهها بر نظریة کنشگران: نظریه و عمل)، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
فردوسی، ابوالقاسم (1369). شاهنامه، به تصحیح ژول مول،، تهران: سپهر.
کالر، جاناتان (1388). بوطیقای ساخت گرا، ساختگرایی، زبانشناسی و مطالعۀ ادبیّات، ترجمۀ کوروش صفوی، تهران: مینوی خرد.
لچت، جان (1396). پنجاه متفکّر بزرگ معاصر، ترجمۀ محسن حکیمی، تهران: خجسته.
کریمی، پرستو؛ فتحی، امیر (1391). «تحلیل ساختاری طرح داستان کیومرث بر اساس الگوهای تودوروف، برمون و گریماس»، دو فصلنامۀ مطالعات داستانی، 1، 95- 83.
مکاریک،ایرنا ریما (1393). دانشنامۀ نظریههای ادبی معاصر، ترجمۀ مهران مهاجر و محمّد نبوی، تهران: آگه.
میرصادقی، جمال (1394). عناصر داستان، تهران: سخن.
نصیری پنبهچوله، نجمه؛ تاجبخش، اسماعیل (1404). «تعامل روایی در شاهنامۀ فردوسی با تکیه بر بخشهای اسطورهای و حماسی (تحلیلی گفتمانی)»، فصلنامۀ تحلیل گفتمان ادبی، 2 (2)، 44-27.
نیکوبخت، ناصر؛ زیورعالم، احسان (1392). «بررسی جنبههای نمایش شخصیت سودایه بر اساس نظریۀ کنشمندی گرماس»، نشریۀ زن در فرهنگ و هنر، 5 (4)، 549- 529.
وبستر، راجر (1382). پیشدرآمدی بر مطالعۀ نظریۀ ادبی ترجمۀ الهه دهنوی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
Brandt, L. (2004). “Spaces domains and meaning: essays”. Cognitive semiorics, European semiorics series. Peter langvol. 4.
Bressler, Charles. (2007). E: “Litrary Criticism (an introduction to theory and Practice”, Fourth edition, Upper Saddle River, New Jersey. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 606 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 47 |
||