| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 446 |
| تعداد مقالات | 4,238 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,272,082 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,262,306 |
پتانسیلسنجی مناطق مستعد آلودگی منابع آب زیرزمینی (مطالعه موردی: حوضه آبخیز رازآور) | ||
| پژوهش های محیطی در قلمروهای کوهستانی | ||
| دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 5، فروردین 1405، صفحه 1-14 اصل مقاله (983.92 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/ermr.2025.144377.1034 | ||
| نویسندگان | ||
| مهرنوش قدیمی* ؛ فرخنده مرادی | ||
| گروه ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مناطق کارستیک به دلیل نفوذپذیری بالایی که دارند، پتانسیل آسیبپذیری بیشتری در برابر آلودگی منابع آب زیرزمینی دارند. از جمله مناطقی که با این مسئله مواجه است، حوضه آبخیز رازآور در بین استانهای کردستان و کرمانشاه است. با توجه به اهمیت موضوع، در این پژوهش به شناسایی مناطق مستعد آلودگی منابع آب زیرزمینی در حوضه آبخیز رازآور پرداخته شده است. در این تحقیق از لایه رقومی نقشه زمینشناسی 1:100000 منطقه، مدل رقومی ارتفاعی ۳۰ متر SRTM و تصاویر ماهوارهای سنتینل ۱ بهعنوان مهمترین دادههای تحقیق استفاده شده است. مهمترین ابزارهای تحقیق، ArcGIS، TerrSet و سامانه گوگل ارث انجین بوده است. همچنین در این تحقیق از مدلهای تحلیل AHP، WLC و OWA بهمنظور شناسایی مناطق مستعد آلودگی منابع آب زیرزمینی استفاده شده است. بر اساس نتایج بدست آمده از مدل WLC، به ترتیب 9/15 و 5/30 درصد از حوضه، در کلاس پتانسیل آسیبپذیری خیلی زیاد و زیاد در برابر آلودگی منابع آب زیرزمینی قرار دارند. به علاوه، بر اساس نتایج بدست آمده از مدل OWA، به ترتیب 1/12 و 3/27 درصد از حوضه، در کلاس پتانسیل آسیبپذیری خیلی زیاد و زیاد در برابر آلودگی قرار دارند. همچنین نتایج آنالیز مکانی مناطق مستعد آلودگی نیز نشان داده است که در یک روند کلی، مناطق میانی حوضه آبخیز رازآورد به دلیل نوع لیتولوژی، نزدیکی به رودخانه و جادههای اصلی و همچنین ارتفاع و شیب کم، پتانسیل بالایی از نظر آلودگی منابع آب زیرزمینی دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مناطق کارستیک؛ آلودگیهای زیست محیطی؛ منابع آب زیرزمینی؛ حوضه آبریز رازآور | ||
| مراجع | ||
|
احمدیفر، رقیه؛ موسوی، سیدمرتضی و رحیمزادگان، مجید. (1396). پهنهبندی ریسک آلودگی آبهای زیرزمینی با استفاده از GIS (مطالعه موردی: دشت سراب). پژوهشهای حفاظت آب و خاک (علوم کشاورزی و منابع طبیعی)، 24(3)، 20-1. https://doi.org/10.22069/jwfst.2017.11929.2645
بیاتی خطیبی، مریم؛ رستمی، فائزه و ولیزاده کامران، خلیل. (1400). بررسی و پهنهبندی آسیبپذیری آبهای زیرزمینی، با کمک روش DRASTI و الگوریتمهای فازی. هیدروژئومورفولوژی، 8(29)، 108-87. https://doi.org/10.22034/hyd.2022.48201.1606
پیره، مهین؛ قدیمی، مهرنوش و گنجائیان، حمید. (1403). شناسایی مناطق کارست آسیبپذیر با استفاده از مدل COP (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبریز تکاب). جغرافیا و برنامهریزی محیطی، 35(3)، 112-95. https://doi.org/10.22108/gep.2024.141035.1640
جمینی، داود؛ شهابی، هیمن؛ نظری، حمید و آتش بهار، رامین. (1402). شناسایی سکونتگاههای روستایی در معرض خطر وقوع زمینلغزش در زیست بومهای عشایری (مطالعه موردی: شهرستان پاوه). مطالعات برنامه ریزی قلمرو کوچ نشینان. ۳(۱)، 122-107. https://doi.org/10.22034/jsnap.2023.410697.1066
حجازی، اسداله و حیدری، زهرا. (1402). ارزیابی و پهنه بندی مناطق توسعه یافته و مستعد آلودگی کارستیک (مطالعه موردی: حوضه آبریز روانسر). تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، 23(68)، 313-326. https://doi.org/10.52547/jgs.23.68.313
سعادتی، حسین؛ ملکیان، آرش و مقدمنیا، علیرضا. (1399). ارزیابی آسیبپذیری و پهنهبندی ریسک آبهای زیرزمینی در دشت اردبیل. مدیریت آب و آبیاری، 10(1)، 171-157. https://doi.org/10.22059/jwim.2020.298424.770
صادقی، حجت و جوان، فرهاد. (1404). آسیب پذیری روستاهای گردشگری ایران از لحاظ مخاطره زمینلغزش با استفاده از GIS. مجله جغرافیا (نشریۀ انجمن جغرافیایی ایران)، ۲۳(۸۴)، 170-153. https://doi.org/10.22034/jiga.2025.2055364.1385
صفاری، امیر؛ گنجائیان، حمید؛ حیدری، زهرا و فریدونی کردستان، مژده. (1397). تعیین مناطق کارست توسعه یافته با استفاده از مدلهای منطق فازی و OWA در حوضهی قره سو. هیدروژئومورفولوژی، 5(15)، 114-95. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23833254.1397.5.15.6.2
گنجائیان، حمید؛ نصرتی، مژگان؛ ابراهیمی، عطرین و قیصریان، سیدسعدی. (1404). ارزیابی وضعیت آسیبپذیری روستاهای مناطق کوهستانی در برابر مخاطرات طبیعی (مطالعه موردی: روستاهای منطقه اورامان). پژوهشهای محیطی در قلمروهای کوهستانی, 1(2), 70-57. https://doi.org/10.22034/ermr.2024.63510
مختاری، داود؛ زنگنهتبار، زهرا و مطاعی، سارا. (1402). شناسایی مناطق کارستیک در معرض مخاطرات ناشی از آلودگی (مطالعه موردی: حوضه آبریز روانسر). جغرافیا و مخاطرات محیطی، 2(3)، 98-81. https://doi.org/10.22067/geoeh.2023.74166.1210
نجم الدینی، ایرج. (1404). زمین گاهنگاری پیدایش اشکال ژئومورفولوژی در قلمروهای کوهستانی به روش سازندی - ساختاری (مطالعه موردی: غار کرفتو، استان کردستان). پژوهشهای محیطی در قلمروهای کوهستانی، 1(2)، 34-25. https://doi.org/10.22034/ermr.2025.63619
Biondić, R., Meaški, H., Biondić, B., & Loborec, J. (2021). Karst aquifer vulnerability assessment (KAVA) method—a novel GIS-based method for deep karst aquifers. Sustainability, 13(6), 3325. https://doi.org/10.3390/su13063325
Cusano, D., Coda, S., & De Vita, P. (2023). A comparison of methods for assessing groundwater vulnerability in karst aquifers: The case study of Terminio Mt. aquifer (Southern Italy). Sustainable Environment Research, 33, 42. https://doi.org/10.1186/s42834-023-00204-8
Duan, X. C., Sun, Z. G., Li, S. H., Jiang, Z. C., & Liao, H. W. (2023). Hydrogeochemical characteristics and environment quality assessment of karst groundwater in Mengzi Basin of Yunnan Province, China. Water, 15(11), 2126. https://doi.org/10.3390/w15112126
Eastman, J. R. (2003). IDRISI Kilimanjaro guide to GIS and image processing. Clark Labs, Clark University.
Ford, D. C., & Williams, P. W. (2007). Karst hydrogeology and geomorphology. John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781118684986
Ghadimi, M., Zangenehtabar, S., Malekian, A., & Kiani, M. (2022). Groundwater vulnerability assessment in a karst aquifer: A case study of western Iran. International Journal of Environmental Science and Technology, 19(12). https://doi.org/10.1007/s13762-022-03956-9
Gomez, M. M., Liedl, R., Stefan, C., & Pacheco, J. (2024). Theoretical analysis and considerations of the main parameters used to evaluate intrinsic karst groundwater vulnerability to surface pollution. Science of the Total Environment, 907, 167947. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.167947
Hou, D. Y. (2022). Ten grand challenges for groundwater pollution prevention and remediation at contaminated sites in China. Research of Environmental Sciences, 35(9), 2015–2025. https://doi.org/10.13198/j.issn.1001-6929.2022.04.18
Jain, H. (2023). Groundwater vulnerability and risk mitigation: A comprehensive review of the techniques and applications. Groundwater for Sustainable Development, 22, 100968. https://doi.org/10.1016/j.gsd.2023.100968
Kaur, K., Mor, S., Vig, N., & Ravindra, K. (2022). Assessing the risk of landfill leachate on the groundwater quality of Chandigarh. Journal of Environmental Biology, 43(4), 593–603. https://doi.org/10.22438/jeb/43/4/MRN-2097
Liu, J., Wu, J., Rong, S., & Teng, Y. (2022). Groundwater vulnerability and groundwater contamination risk in karst area of Southwest China. Sustainability, 14(21), 14483. https://doi.org/10.3390/su142114483
Maghsoudi, M., Ganjaeian, H., Talari, A., & Amani, K. (2016). Evaluation of the contributing factors in development and zoning karst in Palangan Zone by using fuzzy logic and ANP. Open Journal of Geology, 6, 468–483. https://doi.org/10.4236/ojg.2016.66039
Marin, A., Ravbar, I., Gregor, N., Bartolomé, K., & Petric, A. (2014). Application of methods for resource and source vulnerability mapping in the Orehek karst aquifer, SW Slovenia. Springer International Publishing Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-319-06139-9_10
Mudarra, M., & Andreo, B. (2011). Relative importance of the saturated and the unsaturated zone in the hydrogeological functioning of karst aquifers: The case of Alta Cadena (Southern Spain). Journal of Hydrology, 397(3), 263–280. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2010.12.005
Parise, M., & Gunn, J. (2007). Natural and anthropogenic hazards in karst areas: An introduction. Geological Society, London, Special Publications, 279(1). https://doi.org/10.1144/SP279.1
Parise, M., Gabrovšek, F., Kaufmann, G., & Ravbar, N. (2015). Hazards in karst and managing water resources quality. Hydrogeology Journal, 23(6), 1341–1344. https://doi.org/10.1007/978-3-319-12850-4_17
Pereira, D. L., Galvão, P., Lucon, T., & Fujaco, M. A. (2019). Adapting the EPIK method to Brazilian hydro(geo)logical context of the São Miguel watershed to assess karstic aquifer vulnerability to contamination. Journal of South American Earth Sciences, 90, 191–203. https://doi.org/10.1016/j.jsames.2018.12.011
Petrović, B., Vasić, L., Milanović, S., & Marinović, V. (2025). Epikarst flow dynamics and contaminant attenuation: Field and laboratory insights from the Suva Planina karst system. Hydrology, 12(11), 276. https://doi.org/10.3390/hydrology12110276
Plan, L., Decker, K., Faber, R., Wagreich, M., & Grasemann, B. (2008). Karst morphology and groundwater vulnerability of high alpine karst plateaus. Environmental Earth Sciences, 58(2), 285–297. https://doi.org/10.1007/s00254-008-1605-5
Ravbar, N., & Goldscheider, N. (2007). Proposed methodology of vulnerability and contamination risk mapping for the protection of karst aquifers in Slovenia. Acta Carsologica, 36(3), 397–411. https://doi.org/10.3986/ac.v36i3.174
Sadeghi, H. O., & Seidaiy, S. (2023). Tourism and rural development. Rural Areas—Development and Transformations. IntechOpen. https://doi.org/10.5772/intechopen.111400
Vogelbacher, A., Kazakis, N., Voudouris, K., & Bold, S. (2019). Groundwater vulnerability and risk assessment in a karst aquifer of Greece using EPIK method. Environments, 6(11), 116. https://doi.org/10.3390/environments6110116
Yin, L., Xu, B., Cai, W., Zhou, P., & Yang, L. (2023). Intrinsic vulnerability assessment of the Qingduo Karst System, Henan Province. Water, 15(19), 3425. https://doi.org/10.3390/w15193425 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 374 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 39 |
||