پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 446 |
| تعداد مقالات | 4,238 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,272,082 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,262,304 |
تحلیل اثرات فعالیت شهرکهای صنعتی بر سکونتگاههای روستایی پیرامون با تأکید بر فقر، مطالعه موردی: دهستان حومه شهرستان ابهر | ||
| پژوهش های محیطی در قلمروهای کوهستانی | ||
| دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 5، فروردین 1405، صفحه 47-67 اصل مقاله (991.49 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/ermr.2025.144877.1038 | ||
| نویسندگان | ||
| لیلا موسوی؛ بهروز محمدی یگانه؛ مهدی چراغی* | ||
| گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| چکیده | ||
| توسعه روستایی در کشورهای درحالتوسعه یکی از اهداف مهم و کلیدی برنامهریزی محسوب میشود و استقرار شهرکهای صنعتی بهعنوان یکی از بخشهای مولد اقتصادی میتواند در کاهش نابرابری میان مناطق شهری و روستایی نقش مؤثری داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان اثرگذاری شهرکهای صنعتی بر فقر مناطق روستایی انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی ـ تحلیلی است. دادههای مورد نیاز با استفاده از روشهای کتابخانهای و میدانی، پرسشنامه پنجسطحی طیف لیکرت و مشاهده گردآوری شد و تحلیل اطلاعات با بهرهگیری از آمار توصیفی و آزمونهای استنباطی شامل تی تکنمونهای، همبستگی پیرسون، کروسکال ـ والیس و معادلات ساختاری انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل خانوارهای دهستان حومه شهرستان ابهر بود که بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ دارای ۲۳ روستا بوده و از این میان، سه روستا خالی از سکنه است. بر اساس فرمول کوکران، ۳۹۳ خانوار بهعنوان نمونه انتخاب شدند. نتایج آزمون تی تکنمونهای نشان داد که بیشتر ابعاد اثرات شهرکهای صنعتی و فقر، بهجز برخی ابعاد اجتماعی و کالبدی، پایینتر از حد مطلوب قرار دارند و در سطح اطمینان ۹۵ درصد معنادار هستند. همچنین، نتایج همبستگی پیرسون وجود رابطه معنادار و منفی میان اثرات شهرکهای صنعتی و فقر را نشان داد؛ بهطوریکه افزایش اثرات شهرکها موجب کاهش فقر روستایی میشود. نتایج معادلات ساختاری نیز نشان داد که ابعاد اجتماعی (۰٫۹۱۵) و کالبدی (۰٫۸۰۶) بیشترین اثر را بر فقر روستاهای مورد مطالعه دارند. بر این اساس، توسعه مدیریتشده شهرکهای صنعتی میتواند به بهبود شرایط روستایی کمک کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شهرک صنعتی؛ توسعه پایدار روستایی؛ نواحی کوهستانی؛ محیط روستایی؛ ابهر | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمزاده، عیسی و رئیسپور، کوهزاد. (۱۳۹۰). بررسی روند تغییرات درجهی توسعهیافتگی مناطق روستایی سیستان و بلوچستان با بهرهگیری از تاکسونومی عددی طی دهههای ۱۳۷۵ و ۱۳۸۵. مجله جغرافیا و توسعه، ۹(۲۴)، ۵۱-۷۶. https://doi.org/10.22111/gdij.2011.529
ابری اوغانی، ناهید؛ فیروزآبادی، سید احمد و رادفر، مجید. (۱۴۰۲). بررسی تأثیر استقرار شهرک صنعتی بر توسعه روستاها (مورد مطالعه: شهرک صنعتی عشقآباد شهرستان ری). پژوهشهای روستایی، ۱۴(۳)، ۴۶۸–۴۸۳. https://doi.org/10.22059/jrur.2023.348030.1770
افشاری، سمیرا، لطفی، علی، و پورمنافی، سعید. (۱۳۹۹). مکانیابی صنایع با استفاده از روشهای ارزیابی چندمعیاره در شهرستان گلپایگان. فصلنامه علمی-پژوهشی اطلاعات جغرافیایی «سپهر»، ۲۹(۱۱۶)، ۱۵۱-۱۶۶. https://doi.org/10.22131/sepehr.2021.242866
اکبری، یونس. (۱۴۰۰). ساخت عادتواره اقتصادی در میدان روستایی: مطالعه موردی مناطق روستایی شهرستان گیلانغرب. توسعه محلی (روستایی-شهری)، ۱۳(۱)، ۱۹۷-۲۲۱. https://doi.org/10.22059/jrd.2021.321084.668640
انصاری، عصمت، فراهانی، حسین، و چراغی، مهدی. (۱۳۹۹). نقش شهرکهای صنعتی در پایداری اقتصادی نواحی روستایی (مطالعه موردی دهستان القچین، شهرستان چرام، استان کهگیلویه و بویراحمد). جغرافیا (نشریه انجمن جغرافیایی ایران)، ۱۸(۶۵)، ۳۱-۴۳. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.27172996.1399.18.2.3.0
ایروانی، سمانه، دانشور کاخکی، محمود، قربانی، محمد، و کرباسی، علیرضا. (۱۳۹۹). بررسی وضعیت نابرابری درآمدی در خانوارهای روستایی شهرستان نیشابور با تأکید بر نقش درآمدهای غیرکشاورزی. روستا و توسعه، ۲۳(۲)، ۸۹-۱۱۱. https://doi.org/10.30490/rvt.2020.328012.1147
باقریانجلودار، مصطفی؛ قربانپورلندی، زهرا و جوادینیا، علی. (1395). بررسی اثرات اقتصادی ـ اجتماعی شهرکهای صنعتی در توسعه مناطق روستایی (نمونه موردی: شهرکهای صنعتی شهرستان سوادکوه). روستا و توسعه پایدار فضا، 2(3)، 69–91. http://jpsd.hormozgan.ac.ir/article-1-66-
برقی، حمید؛ تازیکی، رقیه و طوسی، رمضان. (1393). اثرات اقتصادی شهرکهای صنعتی بر توسعه نواحی روستایی همجوار (مورد: شهرک صنعتی آققلا). اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 3(10)، 129–144. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23222131.1393.3.10.7.6
بهرامی، رحمت. (1399). اثرات اقتصادی-اجتماعی صنایع روستایی (صنایع دستی و مشاغل خانگی) بر توسعه روستایی: مورد: روستاهای شهرستان سنندج. جغرافیا و برنامهریزی، ۲۴(۷۲)، ۸۱–۱۰۳. https://doi.org/10.22034/gp.2020.10848
پورشاطری، مهرداد؛ تقیزاده، هوشنگ و خوشفطرت، سحر. (1402). ابعاد فقر و ارتباط درونی آن با رویکرد ساختاری تفسیری در کمیته امداد امام خمینی (ره) کلانشهر تبریز. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 24(74)، 346–366. https://doi.org/10.61186/jgs.24.74.7
پیشبهار، اسماعیل؛ باقرپور، شبنم و قهرمانزاده، محمد. (۱۳۹۸). بررسی شاخصهای فقر روستایی و عوامل مؤثر بر آن در ایران. مجله اقتصاد و توسعه کشاورزی، ۳۳(۱)، ۴۱–۵۴. https://doi.org/10.22067/jead2.v0i0.73388
تاریوردی، منصوره؛ زیویار، پروانه و کارگر، پروانه. (1399). نقش شهرکهای صنعتی در توسعه شهرهای کوچک با نگاهی بر تأثیر شهرک شمسآباد شهر حسنآباد. فصلنامه علمی و پژوهشی نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، 12(4)، 94–109. https://dorl.net/dor/20.1001.1.66972251.1399.12.4.6.4
حاجیبابایی علویجه، آرزو؛ کلانتری، خلیل و براتی، علیاکبر. (۱۴۰۱). بررسی آثار اقتصادی، اجتماعی و محیطزیستی شهرک صنعتی علویجه بر روستاهای پیرامون. پژوهشهای روستایی، ۱۳(۱)، ۱۰۴–۱۲۱. https://doi.org/10.22059/jrur.2021.310183.1557
حسنلو، لیلا؛ جلالیان، حمید و عزیزپور، فرهاد. (1402). ارزیابی اثرات شکلگیری خوشههای صنعتی در پایداری اقتصاد روستایی شهرستان طارم. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 12(2)، 159–176. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23222131.1402.12.44.8.8
خانی آرانی، مصطفی و خانی آرانی، زینب. (۱۴۰۴). تحلیل اثرات اقتصادی شهرکهای صنعتی بر مناطق پیرامونی (مطالعۀ موردی: شهرک صنعتی سلیمان صباحی). اقتصاد و برنامهریزی شهری، ۶(۳)، ۸۶–۹۹. https://doi.org/10.22034/uep.2025.519891.1637
خداپناه، کیومرث و یاری، ارسطو. (۱۴۰۳). ارزیابی اثرات اقتصادی و اجتماعی شهرک صنعتی شیرین عسل در توسعه نواحی روستایی شهرستان شبستر. جغرافیا (نشریۀ انجمن جغرافیایی ایران)، ۲۲(۸۱)، ۳۵–۴۹. https://doi.org/10.22034/iga.2024.2015336.1274
خسروبیگی، رضا؛ شایان، حمید؛ سجاسیقیداری، حمدالله و صادقلو، طاهره. (1390). سنجش و ارزیابی پایداری در مناطق روستایی با استفاده از تکنیک تصمیمگیری چندمتغیره فازی–تاپسیس. پژوهشهای روستایی، 2(5)، 151–185. https://jrur.ut.ac.ir/article_22753.html
رفعتمیلانی، مژگان؛ حیدریان، مریم و یارمحمدی، جواد. (1403). بررسی اثرات بدهیهای دولت بر شاخص فقر در ایران: با رویکرد رگرسیون انتقال ملایم. نشریه سیاستها و تحقیقات اقتصادی، 1(3)، 62–89. https://doi.org/10.22034/jepr.2024.141551.1134
ریاحی، وحید؛ عزیزی، سمیه و نصیریزارع، سعید. (1400). سنجش مفهوم توسعه روستایی با تأکید بر دیدگاه روستاییان (مورد مطالعه: شهرستان دماوند). توسعه محلی (روستا–شهری)، 13(1)، 119–145. https://doi.org/10.22059/jrd.2021.323066.668648
سجاسیقیداری، حمدالله؛ رومیانی، احمد و صانعی، سمیه. (1393). ارزیابی و تبیین کارکرد صنایع روستایی در توسعه (مورد: دهستان صائینقلعه در شهرستان ابهر). اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 3(8)، 87–105. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23222131.1393.3.8.6.1
شاهآبادی، ابوالفضل و مهریتلیابی، فریبا. (1396). تأثیر انباشت تحقیق و توسعه (داخلی و خارجی) و سرمایه انسانی بخش کشاورزی بر فقر مناطق روستایی ایران. فصلنامه برنامهریزی منطقهای، 7(25)، 1–14. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22516735.1396.7.25.1.4
شفیعی، محمدرضا؛ محمدییگانه، بهروز؛ فراهانی، حسین و چراغی، مهدی. (1403). تبیین اثرات استقرار و بارگذاری صنایع بر پایداری اقتصادی مناطق روستایی (مطالعه موردی: شهرستان مبارکه). مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، 15(55)، 1–26. https://doi.org/10.22034/jargs.2023.399948.1036
صالحیان، سعید؛ مسلمی، زهرا؛ شیبم، حمیدرضا و نجفی، اسماعیل. (1399). ارزیابی نقش نواحی صنعتی در توسعه پایدار روستایی (مورد مطالعه: دهستان مشکآباد شهرستان اراک). نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، 12(2)، 117–131. https://dorl.net/dor/20.1001.1.66972251.1399.12.2.7.1
صدرموسوی، میرسَتار؛ آقایاریهیر، محسن و ولائی، محمد. (1399). تحلیل عوامل مؤثر بر کاهش فقر در نواحی روستایی شهرستان میاندوآب. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 9(34)، 193–216. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23222131.1399.9.34.5.4
طالبپور، اکبر و بسطامینژاد، محمود. (۱۳۹۹). طراحی الگوی توسعه ایران با استفاده از روش دلفی. جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، ۹(۲)، ۲۵۳–۲۸۳. https://doi.org/10.22034/jeds.2020.11478
عالیپور اردی، مهدی؛ جباریان امیری، بهمن و فروغ، سمیه. (1398). سنجش میزان همخوانی توسعه صنعتی با توان توسعه با بهکارگیری روش تصمیمگیری چندمعیاره فازی در استان اردبیل. پژوهشهای محیط زیست، 10(20)، 35–48. https://www.iraneiap.ir/article_108541.html
علیزاده، توحید؛ خراسانی، محمد و مجدی، علیاکبر. (1400). مطالعه پیامدهای اجتماعی–اقتصادی شهرکهای صنعتی بر نواحی روستایی (مطالعه موردی: شهرک صنعتی شهرستان ارومیه). فصلنامه راهبردهای توسعه روستایی، 8(4)، 399–418. https://doi.org/10.22048/rdsj.2021.286636.1945
عیسیزاده، سعید. (1399). تجزیهوتحلیل مدل «هر روستا یک محصول» و شکلگیری «خوشههای فعالیت غیرکشاورزی» در مناطق روستایی. فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 9(36)، 237–261. https://doi.org/10.22084/aes.2020.21941.3086
فرتاش، کیارش. (۱۴۰۰). تحلیلی تاریخی بر اسناد سیاست توسعه صنعتی در ایران و ارائه الزامات سیاستی در سالهای پیشرو. بهبود مدیریت، ۱۵(۳)، ۱۲۱–۱۴۴. https://doi.org/10.22034/jmi.2021.305149.2655
فرتاش، کیارش. (۱۴۰۰). ویژهنامه تحلیل تاریخی تجارب توسعه فناوری و نوآوری در جمهوری اسلامی ایران. بهبود مدیریت، ۱۵(۳)، ۱–۱۰. https://doi.org/10.22034/jmi.2021.306721.2661
قدیریمعصوم، مجتبی؛ رضوانی، محمدرضا و حاجیلو، مهدی. (1394). ارزیابی تأثیر شهرکهای صنعتی بر کیفیت زندگی نواحی روستایی پیرامونی (مورد مطالعه: شهرک صنعتی شریف شهرستان ابهر). پژوهشهای جغرافیای انسانی، 47(2)، 297–313. https://doi.org/10.22059/jhgr.2015.51276
کریمزاده، حسین؛ آقایاریهیر، محسن و بکایی، آذر. (1401). تحلیل اثرات اقتصادی فعالیت شهرکهای صنعتی بر سکونتگاههای روستایی پیرامونی (مورد مطالعه: شهرک صنعتی شهید سلیمی تبریز). روستا و توسعه پایدار فضا، 3(2)، 105–120. https://doi.org/10.22077/vssd.2022.5226.1102
کریمزاده، حسین؛ آقایاریهیر، محسن و بکایی، آذر. (1401). تحلیل اثرات اقتصادی فعالیت شهرکهای صنعتی بر سکونتگاههای روستایی پیرامونی (مورد مطالعه: شهرک صنعتی شهید سلیمی تبریز). روستا و توسعه پایدار فضا، 3(2)، 105–120. https://doi.org/10.22077/vssd.2022.5226.1102
متقی، افشین؛ امرایی، مهتاب و قربانیسپهر، آرش. (1402). بررسی تأثیرات اقتصادی شهرکهای صنعتی بر مناطق پیرامونی (مطالعه موردی: شهرک صنعتی قرچک). مهندسی جغرافیایی سرزمین، 7(2)، 271–282. https://doi.org/10.22034/jget.2023.146143
محمدییگانه، بهروز و کرمشاهی، سکینه. (1398). مکانیابی صنایع تبدیلی و تکمیلی محصولات کشاورزی جهت دستیابی به توسعه اقتصادی در نواحی روستایی (مطالعه موردی: دهستان زریندشت شهرستان درهشهر). علوم جغرافیایی (جغرافیای کاربردی)، 15(31)، 89–107. https://sanad.iau.ir/Journal/geographic/Article/919214/FullText
نادرخانی، زلیخا و صیدائی، سید اسکندر. (1398). ارزیابی اثرات اقتصادی و اجتماعی استقرار صنایع بر توسعه روستایی پیرامونی در شرکتهای سرب و روی انگوران. راهبردهای توسعه روستایی، 6(4)، 395–407. https://doi.org/10.22048/rdsj.2020.209241.1827
نجفیکانی، علیاکبر؛ صحنه، بهمن؛ آرخی، صالح و مسگری، آمنه. (1399). تحلیلی بر پیامدهای صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی در توسعه نواحی روستایی (مطالعه موردی: بخشهای مرکزی و نوکنده شهرستان بندرگز). فصلنامه علمی–پژوهشی مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، 15(1)، 35–52. https://sanad.iau.ir/Journal/jshsp/Article/1031392
نقوی، محمدرضا؛ رکنالدین افتخاری، عبدالرضا و پورطاهری، مهدی. (1392). نقش شهرکهای صنعتی در توسعه اقتصادی روستاهای پیرامون (مطالعه موردی: شهرک صنعتی بهشهر). تحقیقات جغرافیایی، 28(110)، 103–116. https://jgr.ui.ac.ir/article_17998.html?lang=fa
نوری توپکانلو، زهرا. (1398). اثرات شهرک صنعتی خیام بر توسعه منطقه پیرامون، چهارمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران،تبریز، https://civilica.com/doc/973085
نیکپیشه کوهجهری، فاطمه؛ مروتی، مریم؛ صادقینیا، مجید و امانت یزدی، لیلا. (1398). ارزیابی و مدیریت ریسک زیستمحیطی صنایع فولاد به روش EFMEA (مطالعه موردی: کارخانه ذوب و فولاد اردکان). مجله مهندسی بهداشت محیط. http://jehe.abzums.ac.ir/article-1-731-fa.htm
نیکوکار، افسانه. (1400). بررسی عوامل مؤثر بر فقر روستایی در استانهای ایران. اقتصاد کشاورزی، 15(1)، 89–111. https://doi.org/10.22034/iaes.2021.527495.1835
ولائی، محمد و محمدییگانه، بهروز. (1393). تنوعبخشی به اقتصاد روستاها جهت تحقق توسعه پایدار. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 3(8)، 54–70. https://serd.khu.ac.ir/article_10090.html
Black, R., & Cobbinah, P. B. (2018). Local attitudes towards tourism and conservation in rural Botswana and Rwanda. Journal of Ecotourism, 17(1), 79–105. https://doi.org/10.1080/14724049.2016.1258074
Cheng, A.-T. (2022). Reinventing the industrial land use policy in democratized development states: A comparison of Taiwan and South Korea. Land Use Policy, 112, 105857. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2021.105857
Chutia, N., & Bhuyan, A. (2017). Impact of industry on livelihood of surrounding rural areas-a review of some evidences. Indian Journal of Economics and Development, 13(2), 219-228. https://doi.org/10.5958/2322-0430.2017.00173.1
Cu, T. T., Hoang, T. H. H., & Le, T. Y. (2020). Impacts of industrial park development on the surroundings’ livelihood. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(9), 737–746. https://doi.org/10.13106/jafeb.2020.vol7.no9.737
Darkoh, M. B. K., & Kinyanjui, M. N. (2015). Industrialization and rural development in the Anglophone African countries. Journal of Developing Societies, 31(3), 358–384. https://doi.org/10.1177/0169796X15590325
Das, R., & Das, A. K. (2011). Industrial cluster: An approach for rural development in North East India. International Journal of Trade, Economics and Finance, 2(2), 161–165. https://doi.org/10.7763/IJTEF.2011.V2.96
Kapur, R. (2019). Significance of rural development. Acta Scientific Agriculture, 3(7), 167–173. https://doi.org/10.31080/ASAG.2019.03.0538
Ma, S., Ren, F., & Wan, F. (2022). Sharing benefits? The disparate impact of home-sharing platforms on industrial and social development. Electronic Commerce Research and Applications, 53, 101152. https://doi.org/10.1016/j.elerap.2022.101152
Martin, S., & Lorenzen, K. (2016). Livelihood diversification in rural Laos. World Development, 83, 231–243. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2016.01.018
Sharma, P. (2018). Rural industrialization: Role of government agencies. International Research Journal of Engineering and Technology, 5(6). https://www.irjet.net/archives/V5/i6/IRJET-V5I6305.pdf | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 509 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 53 |
||