پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 443 |
| تعداد مقالات | 4,214 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,170,834 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,159,924 |
تحلیل تطبیقی گفتمان سیرهنویسی در ادبیات کُردی: از روایت منظوم تا متن منثور | ||
| تحلیل گفتمان ادبی | ||
| دوره 3، شماره 3 - شماره پیاپی 10، مهر 1404، صفحه 67-88 اصل مقاله (603.97 K) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی فارسی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/lda.2025.144840.1116 | ||
| نویسندگان | ||
| عثمان یوسفی* 1؛ رئوف سعیدیان2 | ||
| 1استادیار گروه تاریخ اسلام، دانشکدۀ قرآن و حدیث، دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، دانشکدۀ قرآن و حدیث، دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سیرهنویسی کُردی یکی از مهمترین جلوههای بومیسازی روایت نبوی در بافت فرهنگی و دینی اهل سنّت کردستان است و نقش مؤثری در استمرار حافظة دینی و تقویت هویت فرهنگی این جامعه داشته است. این پژوهش با روش تاریخی، توصیفی و تحلیلی، به بررسی تطبیقی سیرههای منظوم و منثور کُردی در دو گویش سورانی و هورامی میپردازد تا نحوة بازنمایی و تحوّل روایت نبوی در این دو سنّت ادبی را تبیین کند. قلمرو تحقیق شامل متون کهن و معاصر سیره است و هدف آن روشن کردن سازوکارهای اقتباس، انتقال و بازسازی روایت نبوی در چارچوب فرهنگی و زبانی کردستان است. اهمیت این مطالعه در این است که نشان میدهد سیرهنویسی کُردی، با وجود اتّکای معرفتی به منابع کلاسیک عربی، در فرآیند انتقال شفاهی و مکتوب، به شکلگیری گفتمانی ویژه منجر شده است که بر عناصر قدسی، اخلاقی و عرفانی تکیه دارد و درعینحال، زمینهساز حرکت تدریجی از روایت منظوم و آیینی بهسوی روایت منثور و تاریخی شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد آثار منظوم بیش از آنکه روایتمحور صرف باشند، فضیلتمحور، موسیقایی و متّکی بر روایتهای مبتنی بر نور محمدیاند؛ درحالیکه آثار منثور به بازسازی تاریخی، تحلیل اجتماعی و گزینش روایتهای معتبرتر گرایش دارند و همچنان از نقد جامع سندی فاصله دارند. نتیجة کلی پژوهش، بیانگر آن است که سیرة کُردی، ضمن وفاداری به سنّت روایی اهل سنّت، تصویری بومی از زندگی پیامبر ارائه میدهد که در تکوین هویت دینی و فرهنگی جامعة کُردی نقش بنیادین ایفا کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلیدواژهها: سیرهنویسی کُردی؛ ادبیات دینی؛ منظومه نبوی؛ نقد تطبیقی؛ گفتمان اهلسنّت | ||
| مراجع | ||
|
آبیارکی، آرمان؛ صیدی، آسیه (۱۴۰۲). «معرفی و نسخهشناسی حماسههای دینی گورانی». پژوهشنامۀ ادبیات کردی،: ۹ (۲).۳۱-۳
ابن هشام، ابو محمد عبدالملک (۱۹۹۰). السیره النبویه، بیروت: دارالکتب العربی.
بابایی، حبیبالله (۱۳۹۶). «پیوستگی در تمدّن اسلامی؛ بررسی نظریه مارشال هاج سن». نشریة نقد و نظر، فصلنامه علمی پژوهشی فلسفه و الهیات. ۱۹ (۲). ۵۹-۳۵.
بیدکی، هادی (۱۳۹۸). «فهرست توصیفی متون خطی کُردی در کتابخانههای ایران؛ منظومههای دینی و عاشقانه»، نشریة کشکول. ۲ (۱-۲). ۲۲۱-۱۹۲
پارهزانی، عبدالعزیز ئهمین ئهحمهد (۲۰۰۴). ژیانی پیغهمبهری مهزن، تاران: نهشری ئیحسان.
الحلبی، ابوالفرج (۱۴۲۷). السیره الحلبیه، بیروت: دارالکتب العلمیه.
حهمه کریم، حهسهن مهحموود (۲۰۱۰). موحهممه د ناسراوترین کهسایهتی میژوو، سلیمانی: تیشک.
رواری، خدر (۲۰۰۷). روله بزانی؛ پیشهکی و بهراورد جهمیل فاروقی، تاران: نهشری ئیحسان.
الزهری، محمد بن سعید بن منیع (۱۹۹۵). الطبقات الکبری، بیروت: داراحیاء التراث العربی.
سعیدیان، رئوف (۱۴۰۲). «معرّفی، نقد و بررسی متون منظوم و منثور سیره به زبان کُردی» پایاننامة کارشناسی ارشد، دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی، سنندج.
سهعید، حهبیب موحهممهد (۲۰۰۶). ژیانی ئازیزمان، سلیمانی: کتیبخانهی سوز.
سوران، عبدالله (۲۰۰۶) باری ئهدهبی له شاری ههولیر، ههولیر: التفسیر.
شارهزووری، موحه ممه د فایق (۲۰۲۰). ژیانی پیغهمبهری خوا له قورئان و فهرموودهکاندا، هولیر: کتیبخانهی گشتی.
شهلماشی، موحهممهد (۱۳۸۸). ژیانی پیغه مبه ران، سنه، نهشری کوردستان.
شهمس قورهیشی، بههائهدین (۲۰۲۰) سهرجهمی بهرههمی ماموستا شهمس قورهیشی، ریکخستن: عبدالرحیم مه حموودی. سنه، نه شری کوردستان.
شوان، ئیبراهیم ئه حمهد (۲۰۰۱). لیکدانه وه و ساغکردنهوهی به شیک له دیوانی موخلیس، دهوک: سپیریز.
الطبری، محمد بن جریر (بیتا). تاریخ آلامم والملوک، بیروت: مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
فاروقی، جهمیل (۲۰۰۷). پهراویزیک له سهر ژیانی مه لا خزری رواری، تاران: نه شری ئیحسان.
مهحموودی، عبدالرحیم (۲۰۲۰). حهوت مه ولوود نامه له یادی پیغه مبهری رزگاری. سنه، نهشری کوردستان.
موحهممهد سالح، عبدالواحد (۲۰۱۸). به لگهکانی پیغهمبهرایهتی، هولیر: نوسینگه التفسیر.
موحهممهد عهزیز، فهللاح (۲۰۱۵). موحهممهد هیمای ژیانه، هولیر: نوسینگه التفسیر.
موفتیزاده، ئهحمهد (۱۳۷۶) مهولودنامه، سنه: بی جا.
میرزایی، محمد امین (۱۳۹۸). موحهممهد ئهمین، سنه، نهشری کوردستان.
همتی، گلیان (۱۳۹۳). «بررسی دیدگاههای عمده مارشال هاج سن در مورد تاریخ و تمدّن اسلامی». معرفت. ۱۹۶، ۱۰۰-۸۳.
ههرتهلی، عبدالله عبد العزیز (۲۰۱۳). ژیانی پیغهمبهری ریزدار، ههولیر: کتیبخانه حاجی قادری کویی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 494 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 32 |
||