پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 397 |
| تعداد مقالات | 3,836 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,362,729 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,563,550 |
خودروبنیادی اکنونِ محلات شهر تهران:کاوش انتقادی در مناسبات فنیمهندسی تحرک شهری(1400-1349) | ||
| فصلنامه مطالعات شهری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/urbs.2026.144109.5192 | ||
| نویسندگان | ||
| ابراهیم اخلاصی* 1؛ علی خانمحمدی2؛ علی خاکساری رفسنجانی3 | ||
| 1دانشیار جامعهشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| 2گروه جامعهشناسی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی: تهران، ایران. | ||
| 3استاد، گروه برنامهریزی منطقهای و شهری، دانشکده علوماجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تحلیل روند تثبیت گفتمان فنیمهندسی خودرو در ساختار کالبدی شهر تهران در بازه زمانی 1349 -1400، با تأکید بر «رؤیتپذیرسازی سازوکارهای استخدام زبان تخصصی»، «پردهبرداری از اتکاء گفتمان فنیمهندسی خودرو به نهادهای قدرت و تکنولوژیهای نوین» و «استقرار گفتمان فنیمهندسی در هسته مرکزی سیاستگذاری شهر تهران» هدف مقاله را تشکیل میدهد. «طرحهای جامع و تفصیلی شهر تهران»، «آییننامهها»، «قوانین پلاکگذاری»، «نشانههای شهری»، «آرشیوهای رسانهای» و «اظهارات مندرج در مصاحبههای نیمهعمیق با شهروندان درگیر با موضوع در محلات منتخب شهر تهران» منابع دادهای پژوهش هستند. دادهها حسب ملاحظات موجود در نمونهگیری نظری، بهوجهی هدفمند گردآوری، و بر مبنای تحلیل گفتمان انتقادی ووداک و تبارشناسی فوکویی کاوش شدهاند. یافتههای تحلیل گفتمان انتقادی ووداک، «معنای استعاری» و «نقش زبان در مشروعیتبخشی به سیاستهای فنیمهندسی» را رؤیتپذیر ساختهاند. بهعلاوه، مفاهیم مندرج در زبان رسمی و اسناد فنی، ضمن صورتبندی هویت و نظم جدید شهری و بهحاشیهبردن خوانشهای زیستی، تاریخی و انسانی از شهر، «دیگری»های گفتمان فنیمهندسی خودرو را بازتولید و تثبیت نمودهاند. ارائه تصویر روشن از سیر تاریخی تحول مفاهیم کلیدی مرتبط با «مالکیت خودرو»، «نظم ترافیکی» و «حق عبور» در حکم رئوس محوری یافتههای برآمده از تبارشناسی فوکویی هستند. نهاییترین نتیجهگیری تفسیری مطالعه در قالب روایت تاریخی، و مبتنی درهمآمیزی آوردههای تحلیل گفتمان ووداک، تبارشناسی فوکویی و مباحث نظری مقاله برساخت شدهاست. بهموجب روایت برساختشده، «خودرو»، «علائم راهنماییورانندگی»، «اسناد مالکیت» و «بزرگراهه» طی برهمکنشیهای متداخل در شبکههای قدرت شهری و ایفای نقش مؤثر در شکلدهی به ساختار فضایی و گفتمانی در بستر کالبدی تهرانِ مدرن، از یکسو، «الگوهای خاص حرکت»، «سرعت» و «کنترل» را بدل به مناسبات هژمونیک نمودهاند و از سوی دیگر، «فضاهای محلهای غیرماشینمحور» و «حافظه محلی» را بهمثابه غیریتهای مطرودِ مناسبات شهری-خودرویی مدرن به حاشیه فروبردهاند. بدینسان، مجموع مناسبات برآمده از گفتمان فنیمهندسی خودرو، طی فروکاستن از زیستپذیری انسانی، تصویر تکنوکراتیک و بیگانه با تبار تاریخی از اکنونِ تهران را بر شهروندان آن کلانشهر پدیدار ساختهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انضباط؛ سوژه؛ جامعهشناسی ترجمه؛ تحرک؛ گفتمان فنیمهندسی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 7 |
||