دومین نسخه چاپی مجله فصلنامه مطالعات ادبی و فرهنگی معاصر
آیین نامه نشریات علمی مصوب اردیبهشت ۱۳۹۸
شیوه نامه ارزیابی و رتبه بندی نشریات علمی

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات31
تعداد شماره‌ها403
تعداد مقالات3,921
تعداد مشاهده مقاله5,464,295
تعداد دریافت فایل اصل مقاله5,664,786
نعیم علیوی, جهاد, رسول نژاد, عبدالله, کریمی, شرافت, صاحب عیسی, علی. (1404). دیوان "حیص بیص" بین القیم الدینیة والثنائیات الضدیة؛ دراسة تحلیلیة. , (), -. doi: 10.22034/jilr.2026.145120.1341
جهاد نعیم علیوی; عبدالله رسول نژاد; شرافت کریمی; علی صاحب عیسی. "دیوان "حیص بیص" بین القیم الدینیة والثنائیات الضدیة؛ دراسة تحلیلیة". , , , 1404, -. doi: 10.22034/jilr.2026.145120.1341
نعیم علیوی, جهاد, رسول نژاد, عبدالله, کریمی, شرافت, صاحب عیسی, علی. (1404). 'دیوان "حیص بیص" بین القیم الدینیة والثنائیات الضدیة؛ دراسة تحلیلیة', , (), pp. -. doi: 10.22034/jilr.2026.145120.1341
نعیم علیوی, جهاد, رسول نژاد, عبدالله, کریمی, شرافت, صاحب عیسی, علی. دیوان "حیص بیص" بین القیم الدینیة والثنائیات الضدیة؛ دراسة تحلیلیة. , 1404; (): -. doi: 10.22034/jilr.2026.145120.1341

دیوان "حیص بیص" بین القیم الدینیة والثنائیات الضدیة؛ دراسة تحلیلیة

مطالعات ادب اسلامی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 دی 1404
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jilr.2026.145120.1341
نویسندگان
جهاد نعیم علیوی1؛ عبدالله رسول نژاد* 2؛ شرافت کریمی3؛ علی صاحب عیسی4
1دانشجوی دکتری زبان وادبیات عربی، داشکده زبان وادبیات، دانشگاه کردستان
2گروه زبان وادبیات عربی- دانشکده زبان وادبیات- دانشگاه کردستان- سنندج.
3دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی- دانشکده زبان وادبیات - دانشگاه کردستان- سنندج- ایران
4جامعة میسان، کلیة التربیة الأساسیة، قسم اللغة العربیة.
چکیده
تُعدّ الثنائیات الضدیة من أهم الظواهر الأسلوبیة والبلاغیة التی تمیز النصوص الأدبیة، وقد حظیت باهتمام کبیر من قبل الباحثین والنقاد فی الدراسات الأدبیة المعاصرة. وتکتسب دراسة هذه الظاهرة أهمیة خاصة عند تطبیقها على الشعر العربی القدیم، وتحدیداً فی العصر العباسی الذی شهد ازدهاراً ملحوظاً فی الإبداع الشعری والتنوّع الأسلوبی. وفی هذا الصدد، یروم هذا البحث دراسة الثنائیات الضدیة الدینیة فی دیوان أبی الفوارس سعد بن محمد بن سعد بن الصیفی التمیمی المعروف بـ"حیص بیص" (492-574هـ)، إذ یتناول دراسة هذا الدیوان، دراسة تحلیلیة بالاعتماد علی المنهج الوصفی- التحلیلی للکشف عن الثنائیات الضدیة الدینیة التی تشکلّ الأساس الفکری للشاعر. وتنطلق الدراسة من فرضیة أن الثنائیات الضدیة تشکّل بنیة أساسیة فی النسیج الشعری لحیص بیص، وأنها تعکس رؤیته الدینیة والفکریة العمیقة. بالإضافة إلی ذلک، تقوم الدراسة بتحلیل النصوص الشعریة للشاعر لتقدم دراسة تطبیقیة تحلیلیة لمجموعة من الأبیات الشعریة التی تجسّد هذه الثنائیات. کما تهدف الدراسة، الکشف عن ثراء التجربة الشعریة لحیص بیص وعمق رؤیته حول مفاهیم مثل ثنائیة الخیر والشر والحق والباطل وکیف أسهمت هذه الثنائیات فی بناء الرؤیة الشعریة والفکریة للدیوان فی سیاق اجتماعی وسیاسی مضطرب عاصر فیه الشاعر تحوّلات کبری فی التاریخ. وتخلّص النتائج إلی أنّ الشاعر قدّم رؤیة شعریة تعبّر عن صراع الإنسان بین المثالی والواقعی وبین الایمان والشک وذلک من خلال توظیفه الماهر للثنائیات الضدیة کأداة فنیة وفکریة. کما تکشف الدراسة عن قدرة الشاعر علی تحویل هذه التقنیة إلی طاقة فنیة تثری التجربة الشعریة العربیة فی بعدها الدینی، وبذلک یعدّ دیوانه وثیقة أدبیة تعبر عن روح عصره وتکشف عن احتضانه للفکر الدینی.
کلیدواژه‌ها
القیم الدینیة؛ الثنائیات الضدیة؛ الثنائیات الضدیة الدینیة؛ التجربة الشعریة؛ دیوان حیص بیص
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 29


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب