پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 427 |
| تعداد مقالات | 4,065 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,528,539 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,713,105 |
افسون سخن و رمانتیسم عرفانی در شعر بختیار علی بر اساس رویکرد نشانهشناسی تأویلی | ||
| پژوهشنامه ادبیات کردی | ||
| مقاله 9، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 20، دی 1404، صفحه 151-174 اصل مقاله (449.46 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jokl.2026.144405.1453 | ||
| نویسندگان | ||
| شلیر رحمانی* 1؛ فاطمه مدرسی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| 2استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیه ، ارومیه، ایران | ||
| چکیده | ||
| رمانتیسم عرفانی، به مثابة رویکردی بینارشتهای در حوزة مطالعات ادبی، بر پیوند مؤلفههای رمانتیسم با ساحتهای عرفانی تأکید دارد و زمینهای فراهم میکند تا نسبت میان زبان، معنا و تجربة معنوی در متن مورد واکاوی قرار گیرد. در این چارچوب «افسون سخن» از بنیادیترین مفاهیم رمانتیسم به شمار میآیند که در پیوند با رمزگان عرفانی، امکان شکلگیری معناهای سیال و تأویلپذیر را فعال میسازد. پژوهش حاضر در پی آن است که چگونگی بازنمایی و کارکرد این دو مؤلفه را در اشعار بختیار علی بررسی کند. این مطالعه با تکیه بر رویکرد نشانهشناختی تأویلی اُمبرتو اِکو و با بهرهگیری از روش، تحلیلی-توصیفی انجام شده است. دادههای پژوهش از طریق مطالعات کتابخانهای و خوانش منتخبی از اشعار بختیار علی گردآوری شدهاند؛ اشعاری که به سبب برجستگی رمزگان عرفانی و نمود مؤلفههای رمانتیک انتخاب شدهاند. پرسش محوری پژوهش بر این مسئله متمرکز است که کلمه در شعر بختیار علی چگونه از سطح کارکرد صرفا ارتباطی فراتر میرود و به عاملی زایندة معنا بدل میشود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که شاعر با ساماندهی شبکهای از نقشهای نشانهای و فراخواندن «خواننده الگو» به مشارکت تفسیری، کلام را به مرکز تجربة عرفانی منتقل میکند. برآیند پژوهش نشان میدهد که نظام نشانهای شعر بختیار علی نمونهای شاخص از تحقق رمانتیسم عرفانی در شعر کُردی بهشمار میآید و میتواند الگویی کارآمد برای بررسی متون همسنخ فراهم آورد؛ الگویی که در آن زبان نه ابزار بازنمایی تجربه، بلکه خود بستر شکلگیری، تجربة عرفانی تلقی میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادبیات کردی؛ بختیار علی؛ افسونِ سخن؛ رمانتیسم؛ عرفان؛ نشانهشناسیِ تأویلی | ||
| مراجع | ||
|
ابن عربی، محمد بن علی. (١٣٨٥). فصوص الحکم. شرح محمدعلی موحّد. تهران: کارنامه.
اکو، امبرتو. (١٤٠٢). نشانهشناسی و فلسفة زبان. ترجمۀ عبدالکریم اصولی طالش. تهران: نگاه.
اکو، امبرتو. (١٣٩٧). تفسیر و بیش تفسیر. ترجمۀ آرش جمشیدپور. تهران: شبخیز.
احمد رسول، تنها و احمد رسول، محمد. (2005). نقدی بر بختیار علی، سلیمانی: گنج.
رضوان، هادی و احمدی، کوثر. (١٤٠٤). «بررسی تطبیقی مضامین عاشقانه در اشعار ادونیس و بختیار علی»، پژوهشنامة ادبیات کردی، ش. ١٩، صص. 30 -1.
روکش، نسرین، کاکهرش، فرهاد و مهری پاکزاد. (١٤٠١). «بررسی چند مؤلفة عرفانی در منظومة شیخ صنعان ادب عامیانة کردی با روایت مام احمد لطفی»، عرفان اسلامی، ش. ٧٣، صص. 320 -302.
رمضانی، حسن و پارسانژاد، محسن. (١٣٩١). «حقیقت قلب در عرفان اسلامی». حکمت عرفانی، ش. 4، صص. ٤٧- ٣٣.
حسنزاده، حسن. (١٣٨٧). دروس شرح فصوص الحکم. قم: بوستان کتاب.
سلیمان، عبدالله. (٢٠٢٣). گشتی در جهان اشعار بختیار علی، پخش آنلاین.
سید حسینی، رضا. (١٣٨٧). مکتبهای ادبی، جلد اول. تهران: نگاه.
شمیسا، سیروس. (١٣٩٥). مکتبهای ادبی. تهران: قطره.
طایفی، شیرزاد و بختیاری، نیلوفر. (١٤٠٣). «نقد شعر ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد بارویکرد نشانهشناسی تأویلی امبرتو اکو»، مطالعات زبانی و بلاغی، ش. 36، صص. 50- 7.
قاسمیفرد، هدیه، زارع، ناصر و پورعابد، محمدجواد. (١٤٠٢). «تحلیل نقشنشانهای در دو شعر حافظ موسوی و ودیع سعاده بر اساس نظریة امبرتو اکو». پژوهش ادبیات معاصر جهان، دوره 28، ش. ٢، صص. ٤٦٥.
قدیمی، مهدی. (١٣٨٩). «نگرش جامعهشناختی به زمینههای اجتماعی پیدایش عرفان و تصوف و نقش آن در تحولات تاریخی و اجتماعی ایران». ادیان و عرفان، ش. ١٤، صص. ١٥٨-١٢٥.
کوپال، عطاءالله. (١٣٨٦). «فراز و فرود نشانهشناسی از دانش تا روش». باغ نظر، ش. ٧، صص. 4٩- 39.
لاوژه، طاهر. (١٤٠١). «تحلیل زبان عرفانی در دیوان محوی»، پژوهشنامة ادبیات کردی، ش. 14. صص. 80- 65.
لاهیجی گیلانی، محمد. (١٣٧٧). شرح گلشن راز. تهران: علم
علی، بختیار. (٢٠١٤). تا ماتەمی گوڵ تا خوێنی فریشته. تهران: رجایی.
علی، بختیار. (٢٠١٨). ئهی بهندهری دۆست ئهی کهشتی دوژمن. سلیمانیه: اندیشه.
مدرسی، فاطمه. (١٤٠١). دانشنامة اساطیر ایران. تهران: اساطیر پارسی.
مدرسی، فاطمه، کوشش شبستری، رحیم و بامدادی، محمد. (١٣٩٧). «کارکرد نظام نشانهشناسی در شعر معاصر با تکیه بر اشعار حسین منزوی، هوشنگ ابتهاج و شفیعی کدکنی». بهار ادب. ش. ٤٠. صص. ٣١١- ٢٩١.
مظفری، علیرضا. (١٣٨٨). «کارکرد مشترک اسطوره و عرفان». ادبیات عرفانی. ش. ١ صص. ١٦٧-١٤٩.
معروف، کمال مصطفی. (٢٠٠٧). «اشعار بختیار علی از منظر روانشناسی»، پایاننامة کارشناسی ارشد، اربیل، دانشگاه صلاحالدین.
مؤذنی، علیمحمد، مالمر، تیمور و حسینو احمد، گلباخ. (١٤٠١). «عوامل پیدایش و ویژگیهای رمانتیسم در ادبیات کردی میانه»، پژوهشنامة ادبیات کردی، سال هشتم، ش. ٢، صص. 137- 123.
میکائیلی، حسین. (١٣٨٩). «پیوند عرفان و رمانتیسم در شعر سهراب سپهری»، مطالعات عرفانی، ش. 11، صص. 294- 273.
یثربی، سیدیحیی. (١٣٧١). مقدمهای بر فهم و کاربست درست مفاهیم و اصطلاحات فلسفی در ادبیات فارسی، تبریز: دانشگاه تربیت معلم. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 66 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 10 |
||