پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 436 |
| تعداد مقالات | 4,126 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,924,628 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,976,315 |
کارکردهای گفتمانی عناصر بیانی در مدایح معاصر عراقی درباره امام سجاد(ع) با تأکید بر پیوند بلاغت و تثبیت گفتمان شیعی | ||
| مطالعات ادب اسلامی | ||
| دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 11، خرداد 1405، صفحه 179-195 اصل مقاله (955.42 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jilr.2026.145620.1364 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا مظفرنیا* 1؛ محمد جعفری2؛ فریبرز حسین جانزاده2 | ||
| 1دانشگاه آزاد واحد اسلامی کاشمر - مشهد | ||
| 2دانشگاه کاشمر | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با رویکرد تحلیل گفتمان، به بررسی کارکرد عناصر بیانی در تقویت گفتمان دینی ـ شیعی در مدایح شاعران معاصر عراقی درباره امام سجاد (ع) میپردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که عناصر بیانی چه نقشی در سازماندهی معنا، جهتدهی به خوانش مخاطب و تثبیت مؤلفههای هویتی گفتمان شیعی ایفا میکنند. در این راستا، آثار پنج شاعر بهعنوان پیکره پژوهش انتخاب و با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر مبنای چارچوب نظری تحلیل گفتمان انتقادی بررسی شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که عناصر بیانی در این مدایح، کارکردی فراتر از زیباییآفرینی دارند و بهمثابه سازوکارهایی فعال در تولید و تثبیت معنا عمل میکنند. این کارکردها را میتوان در چهار محور اصلی دستهبندی کرد: انسجامبخشی، برجستهسازی، تأثیرگذاری و عینیتسازی. در سطح انسجام، شبکههای معنایی همسو، استعارههای ممتد، تقابلهای ساختاری و زنجیرههای روایی مبتنی بر کنش، ساختار متن را حول کانونهای دلالتی مشترک سامان میدهند و گفتمانهایی چون مظلومیت، عطوفت، سوگ تاریخی و استمرار امامت را تثبیت میکنند. در سطح برجستهسازی، تقدیم نحوی، انباشت نامهای دلالتمند و تبدیل مفاهیم انتزاعی به نشانههای حسی، ابعاد قدسی، عبادی و تاریخی هویت امام را در مرکز توجه مخاطب قرار میدهد. از منظر تأثیرگذاری، جسمانیسازی رنج، خطابیسازی عاطفه و تصویرپردازی حسی، مفاهیم اعتقادی را به تجربهای ادراکی بدل میسازد و درگیری عاطفی مخاطب را افزایش میدهد. همچنین در فرایند عینیتسازی، مفاهیمی چون نسب قدسی، هدایتگری و رحمت الهی از طریق استعارههای طبیعی و زیستی در قالب تصاویر ملموس بازنمایی میشوند و از سطح گزارههای کلامی به عرصه تجربه حسی انتقال مییابند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بلاغت؛ تحلیل گفتمان؛ شعر دینی؛ گفتمان شیعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 155 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 61 |
||