پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 442 |
| تعداد مقالات | 4,197 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,161,126 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,142,256 |
زبان آرمانی زنان سنّتگرا در دو رمان سهم من و یک دختر تنها: تحلیل گفتمان انتقادی | ||
| تحلیل گفتمان ادبی | ||
| دوره 3، شماره 4 - شماره پیاپی 11، اسفند 1404، صفحه 83-110 اصل مقاله (685.85 K) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی فارسی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/lda.2026.145508.1127 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه کریمی* 1؛ قهرمان شیری2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف شناسایی سازوکارهای گفتمانی به بازنمایی آرمانهای زنانۀ «زنان سنّتگرا» در دو رمان سهم من اثر پرینوش صنیعی و یک دختر تنها اثر ادنا اوبراین بر اساس تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف پرداخته است. در این پژوهش که مبتنی بر روش توصیفی-تحلیلی است، نگارندگان با توجه به حجم دادهها در بستر رمان، تمرکز اصلی را روی گفتمانهای کلیدی که به عنوان هستۀ اصلی روایات شناخته میشوند، قرار داده و جملات تعیینکننده را بررسی و تحلیل کردهاند. بنابراین، مطالعۀ حاضر با تمرکز بر بخش زبانی گفتمان، به تحلیل سه لایۀ واژگانی، دستوری و ساختهای متنی در «سطح توصیف» پرداخته و نشان داده است که زبان زنانه، چگونه به بازشناسی ارزشهای واژگانی، رابطهای، بیانی و استعاری در هر دو متن، ضمن بازتاب سلطه و سرکوب، میپردازد. بدینترتیب در نمونهگیریهای جدولی به این نتیجه دست یافتیم که در دو اثر، زبان آرمانی شخصیتهای زن به دنبال بیان نیازهای مدنی خود مانند تحصیل، عشق و استقلال در مقام آرمان فردی است که در تقابل با گفتمانهای مردسالار، مذهب و سنّت قرار میگیرد. مقایسۀ دو رمان نشان میدهد که در سهم من، سلطه بیشتر در قالب ساختارهای خانوادگی و فرهنگ مذهبی ایران بازتولید میشود، همچنانکه در یک دختر تنها نیز محدودیتها عمدتاً از سوی کلیسا و نظام مذهبی ایرلند اعمال میگردد. یافتهها آشکار میسازد که زبان زنان در این متون، اگرچه در چارچوب گفتمانهای مسلط گرفتار است، اما از طریق آرزوها، استعارهها و حتّی انتقادات مستقیم، فضایی برای بازنمایی فردیت و عاملیت ایجاد میکند. چنانکه کاتلین با انتقادات صریح، پدر خود و پدر روحانی را خشمگین میکند، اما معصومه با دعا و زبان استعاری میکوشد به آرمانهای خود دست یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان انتقادی؛ فرکلاف؛ زبانشناسی؛ زنان سنّتگرا؛ زبان زنانه؛ گفتمان مردسالار | ||
| مراجع | ||
|
اعتمادی، اختر و علی دهباشی (1383). «گفتگو با پرینوش صنیعی»، بخارا، 39 و 40، 272-256.
اوبراین، ادنا (1379). دختری تنها، ترجمۀ بهمن فرزانه، تهران: بدیهه.
خمسه، شروین و نسرین شیرزاده (1397). «تحلیل جامعهشناختی رمان سهم من با تکیه بر نظریات لوسین گلدمن»، فصلنامه تخصصی تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی، 10(36)، 161-179.
ساعدی، سلما (1394). «تحلیل رمان سهم من از دیدگاه فمینیستی»، فصلنامه علمی پژوهشی زبان و ادبیات فارسی، 7(25)، 92-67.
شهرستانی، سید محمدعلی (1383). «سهم من»، بخارا، 37، 389-381.
صمیمی، سعیده و پروانه عادلزاده و کامران پاشایی (1399). «بررسی روانکاوانۀ نیاز مهرطلبانه و تفاوت آن با عشق سالم در رمان سهم من بر اساس نظریۀ کارن هورنای»، فصلنامه علمی-تخصصی مطالعات زبان و ادبیات غنایی، 10 (35)، 58-41.
صمیمی، سعیده؛ عادلزاده، پروانه و کامران پاشاییفخریی (1399). «واکاوی کهتری و مکانیسمهای جبران شخصیت معصومه در رمان سهم من با تکیه بر روانشناسی آدلر»، مجله علمی جستارنامه ادبیات تطبیقی، 4 (13)، 139-120.
صنیعی، پرینوش (1383). سهم من، چاپ هشتم، تهران: روزبهان.
عبدی، مالک و رقیه نظریپور (1398). «نمایۀ تصویر رنجمندی زنان در دو رمان سهم من از پرینوش صنیعی و بنات الریاض اثر رجاء عبدالله الصانع»، کاوشنامه ادبیات تطبیقی، 9(35)، 81-102.
فتوحی رودمعجنی، محمود (1391). سبکشناسی نظریهها رویکردها و روشها، تهران: سخن.
فرکلاف، نورمن (1379). تحلیل انتقادی گفتمان، گروه مترجمان، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانهها.
کریمی، فاطمه و قهرمان شیری (1404). «آرمانشهر زنانه و زن سنّتگرا: بررسی جامعهشناختی دو رمان سهم من (پرینوش صنیعی) و یک دختر تنها (ادنا اوبراین)»، مجله ادبیات پارسی معاصر، 15(2)، 200-171.
کریمی، فاطمه و مجید منصوری (1405). «جستوجوی آرمانشهر زنانه: بررسی سفر قهرمان زن در سایۀ سنّت (با تکیه بر رمانهای سهم من و یک دختر تنها)»، دوفصلنامه پژوهشهای ادبی-فلسفی، 4(3)، 33-7.
Byron, Kristine (2002). “In the name of the mother …: The epilogue of Edna O’Brien’s Country Girls Trilogy”, Women’s Studies, 31(4), 447–465. https://doi.org/10.1080/00497870214048 Chang, Ann Wan-lih (2019). A female odyssey of romantic illusion: Abject women in Edna O’Brien’s five love stories, Sun Yat-sen University Journal of Humanities and Social Sciences. (Kaohsiung Campus).
Barros-del Río, María Amor (2018). “Thematic transgressions and formal innovations in Edna O'Brien's The Country Girls Trilogy and Epilogue”, Estudios Irlandeses: Journal of Irish Studies, 13, 77–89. https://doi.org/10.24162/EI2018-7980
Fairclough, Isabela & Norman Fairclough (2012). “Political discourse analysis: A method for advanced students”, New York: Routledge.
Fairclough, Norman (1995). “Media discourse. London”, Hodder Education.
Fairclough, Norman (2010). “Critical discourse analysis”, The critical study of language. London: Longman.
Fairclough, Norman (2013). “Discourse and social change”, Cambridge: Polity Press.
Fairclough, Norman & Isabela Fairclough (2018). “A procedural approach to ethical critique in CDA”, Critical Discourse Studies, 15 (2), 169–185. https://doi.org/10.1080/17405904.2018.1427124
Nunes, Charlott (2007). Return to the lonely self: Autonomy, desire and the evolution of identity in The Country Girls Trilogy, Canadian Journal of Irish Studies, 33(2), 39–47.
Weston, Elizabeth (2010). Constitutive trauma in Edna O'Brien's The Country Girls Trilogy: The romance of reenactment, Tulsa Studies in Women’s Literature, 29(1), 83–105. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 152 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 8 |
||