| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 446 |
| تعداد مقالات | 4,239 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,274,480 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,264,698 |
مشروعیتبخشی «شخصیت پیر» و پیوند آن با گفتمانِ مسلطِ «سیرۀپیامبر» در اسرارالتوحید و مقامات ژنده پیل بر اساس نظریۀ ونلیوون | ||
| تحلیل گفتمان ادبی | ||
| دوره 3، شماره 4 - شماره پیاپی 11، اسفند 1404، صفحه 47-68 اصل مقاله (671.1 K) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی فارسی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/lda.2026.145481.1125 | ||
| نویسندگان | ||
| سید حسن طباطبایی* 1؛ محمد فاطمی2 | ||
| 1استادیار گروه زبان و ادبیاتفارسی. دانشگاه سمنان. سمنان. ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان وادبیات فارسی،دانشگاه بیرجند، بیرجند،ایران | ||
| چکیده | ||
| کتابهای مقامات و مناقب صوفیه از حیث ارائه دادن سیمای فرابشری از مشایخ صوفیه، بستری متناسب با فرایند مشروعیتبخشی فراهم آورده و میکوشند با تکیه بر قدرت اقناعی زبان از یکسوی و همسو کردن با سیرۀ پیامبر از سویی دیگر، به بازنمایی چهرۀ مشایخ صوفیه به عنوان یکی از کنشگران اجتماعی بپردازند. در این پژوهش با تکیه بر رویکرد تحلیل انتقادی گفتمان تئو ون لیوون، به صورت توصیفی-تحلیلی به بررسی شیوههای مشروعیتبخشی «شخصیت پیر» و پیوند آن با گفتمانِ مسلطِ«سیرۀپیامبر» در دو اثر اسرارالتوحید و مقامات ژنده پیل پرداخته شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد مشروعیتبخشی«شخصیت پیر» به تأسی از «سیرۀ پیامبر» در دو اثر به صورت دستهبندی کلی: نقل اسطورهپردازی، ارزشگذاری اخلاقی(قیاس) و اعتباربخشی مطرح میشود. همینطور دستهبندیهای فرعی به صورت: کرامات منتسب، پایبندی به سنن پیامبر، نسبنامه طریقت (خرقهپوشی)، کهنالگوی عمل و... ارائه شده است. در یک برآیند کلیتر، نشان میدهد که اسرارالتوحید در خلق چهرۀ مشروع ابوسعیدابوالخیر به نسبت مقامات ژندهپیل و چهرۀ احمدجام، توفیق بیشتری حاصل میکند؛ چرا که شخصیت محوری اثر ظرفیت چنین بازنماییای را دارد و هم نویسنده با مهارتهایی، مضامین سیرۀ پیامبر را به تجاربی زیسته و عاطفی مبدّل کرده است و تلاش میکند از تمام سازوکارهای منتسب به سیرۀ پیامبر بهره وافی ببرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان؛ مشروعیتبخشی؛ ون لیوون؛ اسرارالتوحید و مقامات ژندهپیل | ||
| مراجع | ||
|
آقاگلزاده، فردوس(1394). تحلیل گفتمان انتقادی و ادبیات، تهران: علمی و فرهنگی.
ابنحزم، علیبناحمد(بی تا). الفصل فی الملل و الاهواء و النحل، بیروت: دارالکتب العلمیه.
ابنعبدربه، احمدبنمحمد(بی تا). العقد الفرید، بیروت: دارالکتب العلمیه.
الیاده، میرچا(1384). اسطوره، رؤیا، راز، ترجمۀ رؤیا منجم، چاپ دوم، تهران: فکر روز.
بقلی، روبهان(1393). کشفالاسرار و مکاشفات الانوار، تصحیح و ترجمه مریم حسینی، چاپ اول، تهران: سخن.
بلعمی، محمد بن محمد(1353). تاریخ بلعمی، به تصحیح محمد تقی بهار و به کوشش محمد پروین گنابادی، تهران: زوار.
پورجوادی، نصرالله(1385). پژوهشهای عرفانی، تهران: نی.
ثعالبینیشابوری،ابومنصور(1376). ثمار القلوب فی المضاف و المنسوب، ترجمۀ رضا انزابی نژاد، مشهد: دانشگاه فردوسی.
ثعلبی، احمد بن محمد(بی تا). الکشف و البیان المعروف تفسیر الثعلبی، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
حیاتی، زهرا و فاطمه عربزاده(1399). «بازخوانی باب اول بوستان سعدی با رویکردی مشروعیتبخشی در گفتمان حکومت»، متنپژوهی ادبی، 24 (83)، 222-193. 10.22054/LTR.2018.18163.1718 DOI:
زمخشری، محمودبن عمر(بی تا). اساس البلاغه، بیروت: دار صادر.
شفیعیکدکنی، محمدرضا(1392). زبان شعر در نثر صوفیه، تهران:سخن.
شفیعیکدکنی، محمدرضا (1393). درویش ستیهنده، چاپ اول، تهران:سخن.
غزنوی، سدید الدین محمد(1340). مقامات ژنده پیل، حشمت الله موید سنندجی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
فداکار، کژال و رضا صادقی شهپر(1401). «مشروعیتبخشی و مشروعیتزدایی در اشعار ملکالشعرا بهار و حاجی قادر کویی بر اساس نظریۀ ون لیوون»، پژوهشنامه ادبیات کردی، 8 (1)، 37- 13. 10.34785/J013.2022.002 DOI:
فروزانفر، بدیعالزمان (1381). احادیث و قصص مثنوی، تهران: امیرکبیر.
فتوحی، محمود و محمد افشینوفایی(1387).«تحلیل انتقادی زندگینامههای مولوی»، بخارا، 15(90- 89) ، 53-29.
قرشی، باقر شریف(بی تا). حیاه الامام محمدباقر، بیروت: دار البلاغه.
قزوینی حائری، یاسر(1389). «گفتمان مشروعیت در هشت بهشت ادریس بدلیسی»، مطالعات تاریخ اسلام، 2 (5)، 127- 107.
لطفی پورساعدی، کاظم(1371). «درآمدی بر سخنکاوی»، مجله زبانشناسی، 9 (1)، 22- 3.
مجمل التواریخ و القصص(1389). تصحیح محمد تقی بهار، تهران: اساطیر.
محمد بن منور(1367)؛ اسرار التوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید، محمدرضا شفیعی کدکنی، چاپ دوم، تهران: سخن.
مکاریک، ایرناریما(1385). دانشنامۀ نظریۀ ادبی معاصر، ترجمۀ مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: آگاه.
مولوی، جلال الدین محمد(1393). مثنوی معنوی، به اهتمام و تصحیح نیکلسون، تهران: مولی.
میبدی، احمد بن احمد(1382). تفسیر کشف الاسرار و عده الابرار، به اهتمام علی اصغر حکمت، تهران: امیر کبیر.
وندایک، تئون.ای(1389). مطالعاتی در تحلیل گفتمان، ترجمه گروه مترجمان، تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانهها.
ون لیوون،تئو(1397). ساخت گفتمانی مشروعیتسازی، تحلیل گفتمان سیاسی، ترجمه اسماعیل رضایی پناه و شوکتی مقرب، تهران: تیسا.
ونیسنت. اندرو(1371). نظریههای دولت، ترجمه حسین بشریه، تهران: نی.
ویوین، بر(1395). برساختگرایی اجتماعی و تحلیل گفتمان، ترجمه اسماعیل رضایی پناه، تهران: تیسا.
یارمحمدی، لطفالله(1383). گفتمان رایج و انتقادی، تهران: هرمس.
یورگنسن، فیلیپس(1389). نظریه و روش در تحلیل گفتمان، ترجمه هادی جلیلی، تهران: نی.
Johnson, C., Dowd, T. J., Ridgeway, C. L. (2006). Legitimacy as A Social Process. Annual Review of Sociology.
van Leeuwen, T(2007). Legitimation in Discourse and Communication. London, Los Angeles. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 217 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 55 |
||