پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شماره‌ها | 457 |
| تعداد مقالات | 4,342 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,706,775 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,566,492 |
نقد اکوفمینیستی برگزیدۀ اشعار شیرکو بیکس و رضا براهنی | ||
| پژوهشنامه ادبیات کردی | ||
| مقاله 2، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 21، شهریور 1405، صفحه 23-45 اصل مقاله (581.8 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jokl.2026.145220.1471 | ||
| نویسندگان | ||
| شیرزاد طایفی* 1؛ زهرا کامل پیرالوان2 | ||
| 1استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پیوند زن/ طبیعت و فرودستی مشترک‌شان درون نظام سلطه، اصلی‌ترین مسأله‌ای است که توجه اکوفمینیست‌ها را به خود جلب کرده است. بازنمایی زن/ طبیعت در آثار ادبی، به شکل‌های گوناگون، می‌تواند میان ادبیات و اکوفمینیسم رابطه‌ای قابل تأمل برقرار کند. پژوهش حاضر، به روش تحلیل کیفی و با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی کوشیده است که شیوۀ بازنمایی زن/ طبیعت را در برگزیدۀ آثار دو تن از شاعران مرد معاصر کرد و فارس، شیرکو بیکس و رضا براهنی، واکاوی کند تا نحوۀ بازنمایی شاعران انتخاب‌شده از زن/ طبیعت، به عنوان بخشی از قشر هنرمند و پیشرو، آشکار شود. نتیجۀ پژوهش نشان می‌دهد که شیرکو بیکس، زن را با تصاویری شفاف از دل طبیعت توصیف و حضور او را در چرخۀ بازتولید زندگی، حضوری ضروری تلقی می‌کند. در شعرهای رضا براهنی، زن با تصویرهای چندلایه و متوالی‌تری دیده می‌شود و بدن‌مندی، نقش برجسته‌ای در هم‌بستگی زن/ زمین دارد. بازنمایی تصویر استثمارشدۀ زن/ طبیعت در سیستم مردمدار، در آثار هنرمندان زن قابل‌پیگیری و پراهمیت است؛ اما نباید از بازتاب این تصویر در آفریده‌های هنرمندان مرد غافل بود؛ زیرا نوع نگرش آن‌ها، به عنوان نیمۀ مسلط جامعه، در پیشرفت اهداف اکوفمینیستی بسیار تأثیرگذار است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اکوفمینیسم؛ زن؛ شیرکو بیکس؛ رضا براهنی؛ شعر کردی و فارسی | ||
| مراجع | ||
|
زیبایی‌نژاد، محمدرضا (1382). «ملاحظات» در مجموعه مقالات فمینیسم و دانش‌های فمینیستی: ترجمه و نقد تعدادی از مقالات دایرةالمعارف روتلیج. ترجمۀ عباس یزدانی و بهروز جندقی. قم: دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، صص 99-140.
انصاری، شهره (1392). «زنان و محیط زیست: از اسطوره‌های دیروز تا گام‌های امروز "تشکل‌های مردم‌نهاد، فعالان مستقل، وب‌سایت‌ها و وبلاگ‌ها، همایش‌ها». پژوهشنامۀ زنان. س چهارم، ش دوم، صص 23-35.
براهنی، رضا (1349). گل بر گسترۀ ماه. تهران: کاویان.
بیکس، شیرکو (1396). مجموعه اشعار شیرکو بیکس. گزینش، گردآوری و بازسرایی رضا کریم‌مجاور. تهران: نگاه.
حیدری، بهمن، قیطوری، عامر و دهقان، مسعود (1400). «بازنمایی استعاری جهان‌های زیرشمول در انگارۀ جهان‌های متن از منظر شناختی: مطالعۀ موردس اشعار شیرکو بیکس در سرآغاز کتاب کرسی». پژوهشنامه ادبیات کردی. س هشتم، ش اول، صص 1-12.
ذکاوت، مسیح (1397). «درآمدی بر بومفمینیسم: مطالعۀ موردی دو دوست و دیلینگ دیلینگ». مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز. س نهم، ش دوم، صص 55-76.
زرمهری، بهناز، علوی مقدم، مهیار و فیروزی مقدم، محمود (1403). «خوانش بوم‌فمینیستی مجموعه‌داستان‌های سنگ‌های شیطان اثر منیرو روانی‌پور بر پایۀ رویکرد تعامل فرهنگی نمادین». ادبیات پارسی معاصر. س چهاردهم، ش اول، صص 163-178.
سلمانی‌نژاد مهرآبادی، ساغر و شکری، رشید (1399). «جایگاه کهن‌الگوی اصل مادینه در اشعار شیرکو بیکس». پژوهشنامه ادبیات کردی. سال ششم، شمارۀ دوم. صص 1-16.
عنایت، حلیمه و فتحزاده، حیدر (1388). «رویکردی نظری به مفهوم اکوفمینیسم». مطالعات جامعه‌شناسی. س دوم، ش پنجم، صص 45-63.
فروتن کیا، شهروز و نواح، عبدالرضا (1395). جامعه‌شناسی محیط زیست. تهران: جامعه‌شناسان.
فولادی، مهناز (1400). «تحلیل جایگاه اجتماعی زنان در رمان‌های رضا براهنی بر اساس نظریۀ زیبایی‌شناسی انتقادی مکتب فرانکفورت». پژوهشنامۀ ادبیات داستانی. س دهم، ش چهارم، صص 129-150.
مشیرزاده، حمیرا. (1388). از جنبش تا نظریۀ اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم. تهران: پژوهش شیرازه.
یوسفی، خالد. پارسا، سید احمد و رجبی، عرفان. (1403). «خوانش بوم‌گرایانۀ سروده‌های شیرکو بیکس». پژوهشنامه ادبیات کردی. سال دهم. شمارۀ دوم. 85-106.
Eaton, H and Lorentzen, L. (2003). ECOFEMINISM AND GLOBALIZATION. United States of America: Rowman & Littlefield Publishers.
Hart Winter, R(2018). “Women, Water, and Ecofeminism: A Method to Respond to the Commodification of Water”. In (eds), D. Vakoch and S. Mickey. Ecofeminism in Dialogue. London: Lexington Books. pp 145-157
Mellor, M(1997). Feminism and Ecology. Great Britain: Blackwell Publishers.
Radford Ruether, R(1995). New Woman, New Earth. United States of America: Unitarian Universalist Association of Congregations.
Vandana, Sh(1988). STAYING ALIVE: Woman, Ecology and Survival in India. India: KALI FOR WOMAN.
Warren, K(2000). Ecofeminist Philosophy. United States of America: Rowman & Littlefield Publishers. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 278 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 91 |
||