پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شماره‌ها | 456 |
| تعداد مقالات | 4,328 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,600,582 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,478,648 |
چمری؛ بازنمایی مرگ در جهان‌بینی کردی | ||
| پژوهشنامه ادبیات کردی | ||
| مقاله 5، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 21، شهریور 1405، صفحه 89-106 اصل مقاله (589.71 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jokl.2026.144212.1446 | ||
| نویسندگان | ||
| یسنا عارفی* 1؛ ناصح بهرام‌بیگی2 | ||
| 1کارشناس فلسفه، دانشگاه تبربز، تبریز، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش به بررسی آیین چَمَری، یکی از آیین‌های مرتبط با مرگ در فرهنگ کردی می‌پردازد که در میان کردهای زاگرس، توروس و بین‌النهرین به‌صورت یکسان اجرا می‌شود. در ابتدا به معنای واژه و شیوۀ اجرای آیین پرداخته شده و سپس برخی کردارهای آن و روایتی از منشأ آیین تحلیل شده‌اند. هدف پژوهش، تبیین نگرش کردها به مرگ از طریق تحلیل نمادین این آیین و ارائۀ چشم‌اندازی نو در فهم جایگاه مرگ در نظام فکری و فرهنگی کردهاست. پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیل نمادشناختی-اسطوره‌ای و بر پایۀ مفاهیم اندیشۀ میرچا الیاده انجام شده و داده‌ها از منابع مکتوب، شفاهی و میدانی گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد آیین چمری با یک نمادگرایی پیچیده با ساختار انسانی-کیهانی، بیان‌کنندۀ هستی انسان به زبان حیات گیاهی است و متضمن آن دسته از اندیشه‌های دینی است که با همان (راز) حیات گیاهی در ارتباط هستند؛ و این راز، رازی دینی است که بر اصل و منشأ حیات، ذخیرۀ غذایی و مرگ حاکم است. این آیین با هدف بازگشت متوفی انجام می‌گیرد و بیانگر نوعی نگرش دینی به مرگ است که امکان بهره‌مندی از زندگی مجدد را در خود جای داده است؛ رویکردی به مرگ که در آن مرگ نه تنها پایان زندگی نیست بلکه مقدمه‌ای برای بازگشت به حیات می‌باشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| کلیدواژه ها: مناسک‌مرگ؛ مرگ در فرهنگ کردی؛ آیین چمری؛ حیات گیاهی؛ باززایی | ||
| مراجع | ||
|
- فارسی
الیاده، میرچا (١٣٧٢). رساله در تاریخ ادیان. ترجمه جلال ستاری، تهران: سروش، چاپ اول
الیاده، میرچا (١٣٧٥). مقدس و نامقدس. ترجمه نصرالله زنگویی، تهران: سروش، چاپ اول
الیاده، میرچا (١٣٩٩-١). الگوهایی در دین شناسی تطبیقی. ترجمه عبد الرحیم گواهی، تهران: جامی، چاپ اول
الیاده، میرچا (١٣٩٩-٢). تاریخ اندیشه‌های دینی(١) از عصر حجر تا اسرار الئوسیس. ترجمه بهراد سالکی، تهران: کتاب پارسه، چاپ سوم.
جلیلیان، عباس (١٣٩٨). دانشنامه کوردیکا «کردی-کردی/فارسی- حرف چ». کرمانشاه: دیباچه، چاپ اول
حیدریان، لیا (١٣٩١). ایلام سرزمین طلوع آفتاب. تهران: کلهر، چاپ دوم
خلیلیان، علی محمد (١٣٧٩). «آیین سنتی چمر در ایلام». نشریه فرهنگ ایلام،1/1، ٧٣-٦٥.
داودی حموله، سریا (1397). موسیقی قوم بختیاری ( آوا-نواهای شادی و ناشادی). تهران: افراز، چاپ اول.
سلطانی، محمدعلی (۱۳۸۱). جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل کرمانشاهان. تهران: سها، چاپ سوم.
سیفزاده، محمد (۱۳۷۷). پیشینۀ تاریخی موسیقی لرستان. خرمآباد: افلاک، چاپ اول.
شرفکندی، عبدالرحمن (1398). هه نبانه بورینه: فرهنگ کردی-فارسی. تهران: سروش، چاپ دوازدهم.
شوالیه، ژان. گربران، آلن (1388). فرهنگ نمادها (جلد سوم- حرف «ح» تا «س»). ترجمۀ سودابه فضایلی، چاپ سوم، تهران: جیحون.
صیدی، مهرداد (١٤٠١). «بررسی ابعاد تاریخی آئین سنتی چمر، سوگ‌سروده موسیقی مقامی در غرب ایران». فصلنامه مطالعات ایلام شناسی، 7/ 6، ٢٢، ١٣٩-١١٥.
فرخی باجلان و کیائی منصور (١٣٥8). «مراسم چمر در ایلام». کتاب جمعه، ١٦ ،١٠٢-٩٠.
کاظمی، بهمن (١٣٨٩). موسیقی ایلام. تهران: شادرنگ، چاپ اول.
کمبل، جوزف (١٤٠١). الاهه ها، اسرار الوهیت زنانه (ترجمه عباس مخبر). تهران: مرکز، چاپ سوم.
کنجوری، احمد و ذوالفقاری، حسن (١٤٠١). «تحلیل ابعاد هنری، ادبی، آیینی و اساطیری چمر». مطالعات ایرانی، ٢1، 41، ٥٣١-٤٩٥.
کوپر، جی.سی (١٣٩2). فرهنگ نمادهای آیینی. ترجمه رقیه بهزادی، تهران: علمی، چاپ اول.
مجیدزاده، یوسف و کلکی، بیژن و نادری، حسین زیر نظر دکتر صادق‌کیا (١٣٤٣). «آیین سوگواری در دلفان لرستان». هنر و مردم، ٢٥، ١٤-٨.
مرادیان، دیانا و الهامی، شراره (١٣٩٤). «آیین چمر و آسیب شناسی آن». مجموعه مقالات در خصوص موسیقی کُردی، زاگرس کرمی. سنندج: معاونت فرهنگی-اجتماعی دانشگاه کردستان، ١٣٥-١٠.
مردوخ، محمد (١٣٨٨). فرهنگ مردوخ، جلد اول (حرف ئ ...ژ). سنه: پرتهو بهیان، چاپ اول.
موسوی اسدزاده، سیامک (١٣79). سـوگسـرایی و سـوگخـوانی در لرسـتان. خرمآباد: افلاک، چاپ اول.
موزونی،رضا (۱۳۹۷). ترانههای سرزمین مادری. کرمانشاه: دیباچه، چاپ سوم.
نانوازاده، علی (١٣98). فرهنگ ریشهیابی واژه کردی. تهران: هم صدا، چاپ اول.
نورآقایی، آرش (١٣٨٨). عدد، نماد، اسطوره. تهران: افکار، چاپ اول.
یوسفی، فرشید (١٤٠٠). چمری. کرمانشاه: دیباچه، چاپ اول.
- کوردی
جندی رشۆ، خه‌لیل (٢٠٠٤). پهرن ژ ئهدهبی دینی ئیزدیان (به‌رگێ ئێکێ). هولیر: وزارتا پروردێ، چاپا ئێکێ.
خه‌تاری، داود مراد و باعه‌دری، زیدو (٢٠٢٣). کەد و بەرهەمێن پیرخدر سلێمان. هەولێر: بنگە لالش، چاپا ئێکێ
قزڵجی، حه‌سه‌ن (٢٠١٣). کۆی کاره‌کانی حه‌سه‌ن قزڵجی. سلێمانی: سه‌رده‌م، چاپی یه‌که‌م.
محه‌مه‌د، حه‌مه باقی (٢٠٠٩). مێژووی موزیکی کوردی. هه‌ولێر: هێڤی، چاپی سێیه‌م.
-English
Ausler, NyRee. (2023). the Symbolism and Spiritual Meaning of Circle. Retrieved from www.yourtango.com Makas, Hugo. (1900). Kurdische Studien. Heidelberg. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 232 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 28 |
||