پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 439 |
| تعداد مقالات | 4,157 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,073,874 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,076,693 |
تحلیل تطبیقی استعارههای مفهومی در « صحیفة سجادیه» و «مناجات خمسهعشر» با رویکرد زبانشناسی شناختی | ||
| مطالعات ادب اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jilr.2026.145194.1343 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد طاهری* 1؛ ناصر قره خانی2 | ||
| 1گروه آموزشی زبان وادبیات فارسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. | ||
| 2استادیارگروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه بوعلی سینا، | ||
| چکیده | ||
| زبانشناسی شناختی به عنوان پارادایمی نوین در مطالعات زبانی، استعاره را از سطح آرایهای بلاغی و تزیینی فراتر برده و آن را ابزاری بنیادین برای اندیشیدن و درک مفاهیم انتزاعی از طریق تجربیات حسی و فیزیکی معرفی میکند. متون دینی، بهویژه ادعیة مأثوره از اهلبیت (ع)، مشحون از مفاهیم انتزاعی و متافیزیکی نظیر ذات خداوند، کیفیت گناه، ماهیت توبه، قرب و بُعد، رحمت و عذاب هستند که انتقال آنها به ذهن محدود انسان، نیازمند مفهومسازی در قالبهای ملموس و طرحوارههای تصویری است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی و مقایسه نظامهای استعاری در دو اثر گرانسنگ امام سجاد (ع)، یعنی «صحیفة سجادیه» و «مناجات خمسهعشر»، بر اساس نظریه استعاره مفهومی لیکاف و جانسون سامان یافته است. این پژوهش توصیفی-تحلیلی با استخراج گزارههای استعاری از متن عربی این دو اثر، به واکاوی حوزههای مبدأ و مقصد و تحلیل نگاشتهای میان آنها میپردازد. یافتهها نشان میدهد که تفاوت در بافت موقعیتی و هدف گفتمان، منجر به تمایز در بسامد و نوع استعارهها شده است. در صحیفة سجادیه که جنبههای تعلیمی و اجتماعی غلبه دارد، استعارههای ساختاری همچون «خداوند به مثابة پادشاه» و «گناه به مثابة بار سنگین» برجستهاند. در مقابل، در مناجات خمسهعشر با فضایی درونگرایانه و عاشقانه، استعارههای هستیشناختی نظیر «اشتیاق به مثابه تشنگی» و «خداوند به مثابه طبیب» نمود بیشتری دارند. این مطالعه اثبات میکند که استعاره در کلام امام سجاد (ع) تابع مقتضای حال بوده و وظیفه ملموسسازی رابطه عبد و معبود را در دو ساحت «جلال» و «جمال» بر عهده دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استعارة مفهومی؛ صحیفة سجادیه؛ مناجات خمسهعشر؛ تحلیل گفتمان دینی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 |
||