پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 441 |
| تعداد مقالات | 4,171 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,097,080 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,092,304 |
تحلیل ریخت شناسی تابشپذیری بلوکهای شهری در اقلیم سرد همدان با بهرهگیری از شاخص SSBI | ||
| فصلنامه مطالعات شهری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/urbs.2026.145690.5282 | ||
| نویسنده | ||
| حجت قیاسوند* | ||
| گروه معماری،واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران | ||
| چکیده | ||
| تابش خورشیدی از مهمترین عوامل تعیینکننده عملکرد انرژی ساختمانها است و شاخصهای سازمان فضایی بافت شهری نقش مستقیمی در میزان دسترسی سطوح ساختمانی به تابش دارند. با توجه به اهمیت ویژه این موضوع در اقلیمهای سرد، هدف پژوهش تحلیل رابطه میان این شاخصها و میزان جذب تابش خورشیدی در اقلیم سرد همدان است. برای این منظور، ۲۰ گونه بافت شهری در نرمافزار دیزاینبیلدر با موتور انرژیپلاس شبیهسازی شد و مقادیر جذب تابش سالانه و فصلی محاسبه گردید. تحلیلهای آماری شامل؛ ضریب همبستگی، آزمون واریانس، رگرسیون چندگانه و خوشهبندی K-means با پایتون انجام شد. نتایج نشان داد؛ شاخصهای هندسی تأثیر معناداری بر جذب تابش خورشیدی دارند(05/0>p) و مدل رگرسیون توانست بخش بزرگی از تغییرات را توضیح دهد(90/0=R2(Tottal، 90/0=R2(Winter)،90/0=R2،79/0=R2(Sumer) ). سه شاخص؛ S/A، Ssun/A و H/Wanua بیشترین نقش را داشتند. تحلیل PCA، دو مؤلفه اصلی را با 35/79% واریانس-تبیینشده آشکار کرد: مؤلفه نخست؛ ظرفیت مواجهه تابشی/توسعه سطوح کالبدی و مؤلفه دوم؛ شدت سایهاندازی. خوشهبندی سه تیپ ریختشناسی(سایهدار، در معرض تابش و ریختشناسی باز) را مشخص کرد که در جذب تابش زمستانی تفاوت معناداری دارند(001/>p، 227/18=F). نوآوری پژوهش معرفی شاخص SSBI است که توازن بهرهگیری جذب تابش زمستانی و کنترل تابش تابستانی را میسنجد و ابزاری کمّی برای تصمیمگیری طراحی فراهم میکند. SSBI بین تیپها تفاوت معنادار نشان داد و تیپ «در معرض تابش» بالاترین مقدار و بهترین تعادل عملکردی را ثبت کرد. این تیپ با ترکیبی از توسعه مناسب سطوح پوسته و کنترل متعادل سطوح در معرض سایه، امکان تقویت دریافت تابش زمستانی در عین محدودسازی نسبی تابش تابستانی را فراهم میکند. این نتایج چارچوبی کمّی برای هدایت طراحی شهری در اقلیمهای سرد ارائه میکند و توصیه میشود طراحان، مواجهه تابشی بیشتر و مقدار سطوح سایهدار کنترلشده را در ساختار معابر و توده–فضا اولویت دهند و سیاستگذاران آستانههای پیشنهادی را در دستورالعملهای محلی ادغام کنند تا تعادل فصلی عملکرد تابشی در مقیاس بافت تضمین شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ریختشناسی بافت شهری؛ شاخصهای هندسی؛ جذب تابش خورشیدی؛ اقلیم سرد همدان؛ شاخص SSBI | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 11 |
||