پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 443 |
| تعداد مقالات | 4,222 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,187,386 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,185,311 |
تحلیل پدیده بی خانمانی در سیاستگذاری مسکن ایران | ||
| فصلنامه مطالعات شهری | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/urbs.2026.145792.5278 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا عظیمی* 1؛ ناصر برک پور2 | ||
| 1کارشناس ارشد مدیریت شهری، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران | ||
| 2استاد، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| بیخانمانی بهعنوان حادترین پیامد بحران مسکن، پدیدهای چندبعدی است که پیوندی عمیق با ساختارهای اقتصادی و سیاسی دارد. با وجود گسترش اشکال متنوع بیخانمانی در ایران، این پدیده به دلیل رویکردهای جرمانگارانه و فقدان نظام دادهای، همچنان فاقد تعریف رسمی در سپهر سیاسی مسکن است. هدف این پژوهش، ارزیابی جایگاه بیخانمانی در سیاستهای مسکن ایران و تبیین دلایل مغفولماندن آن در چارچوب برنامههای توسعه است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد کیفی و استراتژی ارزیابی سیاست (شامل دو حوزه ارزیابی فرآیند و ارزیابی اثربخشی)، بر تحلیل اسنادی در سه سطح تبیین پدیده، بررسی محتوای اسناد و برنامهها، و تحلیل آثار و پیامدها تمرکز یافته است. چارچوب مفهومی پژوهش بر پایه مدل سهگانه کلاپام (سیاسی، عقلانی و ساختاری) استوار است. یافتهها نشان میدهد بیخانمانی در سیاستگذاری مسکن ایران نهتنها فاقد جایگاه مستقل است، بلکه در مواردی از طریق رویکردهای جرمانگارانه و نامرئیسازی آماری از دستور کار سیاستی خارج شده است. همچنین غلبه «تله عرضهمحور» حق مسکن محرومان را به ابزاری برای رونق صنعت ساختمان و تحقق شاخصهای رشد اقتصادی تقلیل داده است. . این رویکرد در کنار مالیسازی مسکن، منجر به انحراف یارانههای دولتی به نفع دهکهای برخوردار و راندهشدن دهکهای پایین به وضعیت «مستأجر قطعی» شده است. نتایج پژوهش حکایت از آن دارد که مواجهه مؤثر با بیخانمانی، نیازمند رسمیتبخشی حقوقی به این پدیده، بومیسازی مفهوم آن جهت طبقهبندی دقیق انواع بیخانمانی، و گذار از نگاه صرفاً تولیدمحور به سمت سیاستهای رفاهی یکپارچه و تنظیمی است. نکات برجسته • بیخانمانی در ایران محصول شکاف سیاستی دوگانه در لایه تعریف رسمی و هدفگذاری سیاستها است. • سیطره رویکرد عرضهمحور در سیاستهای مسکن، منجر به حاشیه راندن گسترده گروههای کمدرآمد شده است. • فقدان نظامهای دادهای رسمی، پدیده بیخانمانی را در فرآیند سیاستگذاری مسکن «نامرئی» کرده است. • سیاستهای مسکن از طریق فرآیندهای مالیسازی، نابرابریهای ساختاری را تشدید کردهاند. • ارزیابی سیاستها (فرآیند و اثربخشی)، نشاندهنده گسست عمیق میان برنامههای توسعه و واقعیتهای زیستی مسکن است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بیخانمانی؛ سیاست مسکن؛ ارزیابی سیاست؛ مسکن استطاعت پذیر؛ ارزیابی اثربخشی؛ عوامل ساختاری | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 12 |
||