| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 446 |
| تعداد مقالات | 4,246 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,343,532 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,308,889 |
ویژگی های سبک ساز و معنامند گفتمان امام علی (ع) در خطبة قاصعه از منظر سبک شناسی گفتمانی میشل فوکو | ||
| مطالعات ادب اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jilr.2026.144605.1316 | ||
| نویسندگان | ||
| امید جهان بخت لیلی* 1؛ حامد پورحشمتی درگاه2؛ نجات غیبی پور3؛ نسترن توفیقی3 | ||
| 1عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات عربی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه گیلان. رشت. ایران | ||
| 2عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات عربی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان. رشت. ایران | ||
| 3گروه زبان و ادبیات عربی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه گیلان. رشت. ایران | ||
| چکیده | ||
| نظریۀ سبکشناسی گفتمانی که بر بنیاد اندیشههای میشل فوکو شکل گرفته است، رویکردی است که به یاری آن میتوان چگونگی شکلگیری کلام را از منظر سبکهای نحوی و عناصر گفتاری بررسی کرد.این نظریه امکان شناخت شیوههای بیانی و رویکرد زبانی گوینده را فراهم میآورد و به درک مناسبات میان محتوای متن و جهان بیرون از متن رهنمون میسازد.بیتردید نهج البلاغه از قابلیتهای مطلوبی جهت بررسی از زاویۀ سبکشناسی و زبانشناسی گفتمان برخوردار است و ارتباط تنگانگی میان تعابیر و مفاهیم آن به چشم میخورد.خطبۀ قاصعه نمونهای از متون نهجالبلاغه است که در شرایطی آکنده از آشوبهای اجتماعی از سوی امام علی (ع) ایراد شده است.در این خطبه، همپیوندیِ آشکاری میان شگردهای القای کلام و بافت و موقعیت زمانی -اجتماعیِ شکلگیری آن مشاهده میشود و از کنشهای گفتاری متناسب برای تقویت بار معنایی و اثرگذاری محتوای خطبه بهره گرفته شده است.پژوهش حاضر بر آن است تا به روش توصیفی-تحلیلی، تأثیر عوامل محیطی تنشزا و مقتضای حال مخاطب را در گزینش پیوستارهای معنایی و کنشهای القایی خطبه قاصعه بر اساس الگوی سبکشناسی گفتمانی میشل فوکو مورد خوانش قرار دهد.یافتهها نشان میدهد که انسجام مطلوبی در بین بافت موقعیتی خطبه و کاربست سازههای دستوری و کنشهای گفتاری امام (ع) برقرار است.ایشان با توجه به مقتضای بحث و بهصورت هدفمند،گاه از پارهگفتارهای مستقل و گاه از ساختارهای وابسته بهره میبرند. همچنین، کنشهای گفتاری از قبیل ترغیبی، عاطفی، تعهدی و نظایر آن، همسو با فضای کلی گفتمان، نقشی مؤثر در تبیین و هدایت مخاطب و نیز در دستیابی به چشماندازهای گفتمانی امام (ع) ایفا میکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سبکشناسی گفتمانی؛ میشل فوکو؛ کنشهای گفتاری؛ نهج البلاغه؛ خطبه قاصعه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||