پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 446 |
| تعداد مقالات | 4,249 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,348,739 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,312,462 |
تحلیل گفتمان انتقادی قصیدۀ «کژدمِ غربت» ناصرخسرو بر پایه رویکرد روث وُداک با تأکید بر بازنمایی خود و دیگری | ||
| تحلیل گفتمان ادبی | ||
| دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 13، مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی فارسی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/lda.2026.146323.1159 | ||
| نویسنده | ||
| رضا قنبری عبدالملکی* | ||
| دانشگاه دامغان | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و تفسیری، به تحلیل گفتمان انتقادی قصیدۀ «کژدمِ غربت» اثر ناصرخسرو میپردازد. این قصیده از حیث غنای مفهومی، حضور تقابلهای ایدئولوژیک و برجستهسازی هویتی، نمونهای مناسب برای تبیین سازوکارهای گفتمانی در شعر حکمی ـ اجتماعی ناصرخسرو است. چارچوب نظری پژوهش بر رویکرد تاریخی-گفتمانی وُداک استوار است و برای تکمیل تحلیل، از مؤلفههای نظری وندایک در زمینه قطببندی ایدئولوژیک و نیز از الگوی سهسطحی فرکلاف برای پیوند متن با بستر اجتماعی بهره گرفته شده است. در این مطالعه، متن قصیده به واحدهای معنایی تفکیک و سپس راهبردهایی همچون نامگذاری، نسبتدهی، استدلال، چشماندازسازی، تشدید و تلطیف بررسی شده است. یافتهها نشان میدهد که «کژدمِ غربت» با ایجاد تقابلهای دوگانهای چون خود/دیگری، حق/باطل، دانش/جهل و حقیقتجویی/دنیاطلبی، گفتمانی هویتساز را سامان میدهد که در آن شاعر خویشتن را در مقام حقیقتطلبی و بصیرت قرار داده و دیگری را در مقام گمراهی و انحطاط معنوی بازنمایی میکند. نتیجهها بیانگر آن است که زبان در این قصیده نه صرفاً ابزاری زیباشناختی، بلکه عرصهای برای تثبیت موضع ایدئولوژیک، اخلاقی و اجتماعی شاعر است. این پژوهش نشان میدهد که تحلیل گفتمان انتقادی قادر است لایههای پنهان معناسازی و قدرت را در شعر کلاسیک فارسی آشکار سازد و فهمی عمیقتر از پیوند میان زبان، تاریخ و اندیشه فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان انتقادی؛ ناصرخسرو؛ روث وُداک؛ تئون وندایک؛ نورمن فرکلاف | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||