پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شماره‌ها | 453 |
| تعداد مقالات | 4,318 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,542,423 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,434,201 |
تنوع ژنتیکی، گروه‌بندی و روابط برخی از صفات زراعی و عملکردی ارقام توتون با استفاده از همبستگی، تجزیه خوشه‌ای و تجزیه به مؤلفه‌های اصلی | ||
| تولید و ژنتیک گیاهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/plant.2026.145897.1203 | ||
| نویسنده | ||
| مرضیه شازده احمدی* | ||
| استان مازندران - بهشهر- کیلومتر 15 جاده بهشهر به گرگان- مرکز تحقیقات و آموزش توتون تیرتاش. | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: توتون (Nicotiana tabacum L.)، یکی از محصولات با ارزش کشاورزی و صنعتی است که اطلاعات کمی درباره تنوع آن وجود دارد. بررسی تنوع ژنتیکی و آگاهی از روابط خویشاوندی ژنوتیپ‌ها، یک عامل مهم در اجرای برنامه‌های به‌نژادی است که امکان گروه‌بندی و توصیف دقیق نمونه‌ها را فراهم می‌کند. تولید بذر هیبرید، یکی از مهم‌ترین برنامه‌های به‌نژادی می‌باشد. تولید ارقام جدید را می‌توان با منابع جدید تنوع ژنتیکی افزایش داد. به دلیل نیاز به‌نژادگران به منابع وسیع خزانه ژنتیکی برای انجام فعالیت‌های اصلاحی روی گیاهان زراعی، شناسایی عوامل و خصوصیات زراعی مؤثر بر افزایش عملکرد و بررسی تنوع و روابط ژنتیکی بین آن‌ها، امری ضروری به نظر می‌رسد. در این راستا، این تحقیق با هدف بررسی تنوع ژنتیکی، گروه‌بندی و روابط صفات مهم زراعی و عملکردی توتون با استفاده از همبستگی، تجزیه خوشه‌ای و تجزیه به عامل‌ها اجرا گردید. مواد و روش‌ها : در این تحقیق، تعداد 26 رقم توتون تیپ گرمخانه‌ای، شامل (10 لاین و 16 هیبرید F1)، در تابستان سال زراعی 1404 در مزرعه مرکز تحقیقات و آموزش توتون تیرتاش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار کشت و بررسی شدند. صفات زراعی و عملکردی مورد مطالعه، شامل طول و عرض برگ (سانتی‌متر)، تعداد برگ، ارتفاع بوته (سانتی‌متر)، قطر ساقه (میلی-متر)، شاخص کلروفیل، تعداد روز تا گلدهی، ضریب سطح برگ، شاخص شکل برگ، وزن سبز، عملکرد برگ خشک، متوسط قیمت ودرآمد در هکتار بودند. تجزیه واریانس داده‌ها برای کلیه صفات مورد مطالعه، بر اساس مدل آماری طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار بر اساس میانگین داده‌ها، صورت گرفت. سپس، تجزیه‌های آماری چندمتغیره برای داده‌های بدست آمده مورد استفاده قرار گرفتند. به منظور ارزیابی میزان ارتباط بین صفات مورد مطالعه، ضرایب همبستگی ساده پیرسون بین آن‌ها برآورد گردید. تجزیه خوشه‌ای با استفاده از مربع فاصله اقلیدسی و روش Ward انجام شد. برای درک روابط علت و معلولی بین صفات، شناسایی عامل‌های مشترک بر صفات و مشخص شدن روابط گروهی بین متغیرها از تجزیه به عامل‌ها به روش مؤلفه‌های اصلی و چرخش وریماکس استفاده شد. کلیه محاسبات آماری با استفاده از نرم افزارهای Excel، SAS 9.1 و XLSTAT 2016 انجام شد. یافته‌ها : نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپ‌ها از نظر صفات تعداد برگ و وزن برگ سبز در سطح احتمال 5 درصد و از نظر صفات ارتفاع بوته، کلروفیل، تعداد روز تا گلدهی، عملکرد خشک، متوسط قیمت و درآمد، اختلاف معنی‌دار آماری در سطح احتمال 1 درصد وجود داشت. به عبارت دیگر بین ارقام از نظر این صفات، تنوع وجود دارد. با توجه به اینکه صفت عملکرد برگ خشک، به عنوان عملکرد کل گیاه توتون محسوب شده و سایر صفات زراعی با آن رابطه دارند، لذا وجود تنوع از لحاظ این صفت حائز اهمیت بوده و می-تواند در برنامه‌های اصلاحی مورد استفاده قرار گیرد. با بررسی تجزیه همبستگی بین صفات مورد مطالعه، صفات ارتفاع بوته و درآمد، همبستگی مثبت و معنی‌دار با عملکرد خشک نشان دادند. تجزیه خوشه‌ای، موجب طبقه‌بندی ارقام توتون مورد مطالعه، به سه گروه مختلف به ترتیب با 16 ، 5 و 5 ژنوتیپ گردید. نتایج تجزیه به عامل‌ها بر اساس تجزیه به مؤلفه‌های اصلی نشان داد که پنج عامل اول، در مجموع، 9/78 درصد از تغییرات داده‌های کل صفات بین ارقام را توجیه کردند. نتیجه‌گیری : به طور کلی، تنوع ژنتیکی قابل‌توجهی بین ژنوتیپ‌های مختلف مورد مطالعه از نظر صفات زراعی و عملکردی مشاهده شد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| به‌نژادی؛ توتون گرمخانه‌ای؛ تجزیه چندمتغیره؛ چرخش وریماکس؛ عملکرد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||