پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شماره‌ها | 453 |
| تعداد مقالات | 4,318 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,542,423 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,434,201 |
بررسی وراثت پذیری و تنوع ژنتیکی صفات مهم گوجه فرنگی Solanum lycopersicum)) در جمعیت حاصل از رقم برنتا | ||
| تولید و ژنتیک گیاهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/plant.2026.146257.1206 | ||
| نویسندگان | ||
| صادق رضازاده؛ مرضیه اتحادپور* ؛ نسیبه پورقاسمیان | ||
| گروه منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: گوجه‌فرنگی (Solanum lycopersicum L.) یکی از مهم‌ترین محصولات سبزی و صیفی جهان است که به دلیل ارزش غذایی بالا، مصرف گسترده و نقش اقتصادی قابل توجه، همواره مورد توجه برنامه‌های اصلاح نباتات قرار داشته است. رقم هیبرید برنتا یکی از ارقام تجاری موفق گوجه‌فرنگی در جنوب کشور است که به دلیل عملکرد بالا، کیفیت مطلوب میوه و سازگاری مناسب با شرایط اقلیمی، سطح زیر کشت قابل توجهی را به خود اختصاص داده است. با وجود اهمیت اقتصادی این رقم، اطلاعات محدودی درباره رفتار ژنتیکی نسل‌های تفکیک‌شونده آن، به‌ویژه نسل F₂، در دسترس است. بنابراین، این پژوهش با هدف بررسی تنوع ژنتیکی، برآورد پارامترهای ژنتیکی، تعیین وراثت‌پذیری صفات مورفولوژیک و عملکردی، ارزیابی میزان پسروی ناشی از درون‌زادآوری و شناسایی صفات مناسب برای گزینش در جمعیت‌های حاصل از رقم برنتا انجام شد. مواد و روش‌ها: برای این منظور، 100 بوته نسل F₁ و 1000 بوته نسل F₂ در شرایط گلخانه‌ای کشت شدند و 9 صفت شامل طول و عرض میوه، یکنواختی میوه، سفتی میوه، شکل کاسبرگ، تعداد میوه در بوته، عملکرد میوه، اندازه میوه و ارتفاع بوته اندازه‌گیری شد. به‌منظور ارزیابی قابلیت انتخاب صفات، پارامترهای ژنتیکی شامل واریانس‌های ژنتیکی و فنوتیپی، ضرایب تغییرات ژنتیکی و فنوتیپی، وراثت‌پذیری عمومی، پاسخ مورد انتظار به گزینش و میزان پسروی درون‌زادآوری محاسبه شد. همچنین، روابط بین صفات با استفاده از ضرایب همبستگی مورد بررسی قرار گرفت تا مهم‌ترین اجزای مؤثر بر عملکرد شناسایی شوند. نتایج: نتایج نشان داد که اختلاف میانگین بین دو نسل در تمامی صفات، به‌جز اندازه میوه، معنی‌دار بود که بیانگر وجود پسروی ناشی از درون‌زادآوری در نسل F₂ است. بیشترین وراثت‌پذیری عمومی به ارتفاع بوته (75 درصد) و تعداد میوه در بوته (70 درصد) اختصاص داشت، در حالی که کمترین مقدار برای اندازه میوه (27 درصد) برآورد شد. همچنین، تعداد میوه در بوته با بیشترین ضریب تغییرات ژنتیکی (33 درصد) و بالاترین پاسخ مورد انتظار به گزینش (24 درصد)، مهم‌ترین صفت برای بهبود عملکرد شناخته شد. بررسی همبستگی‌ها نشان داد که عملکرد میوه با تعداد میوه در بوته (52/0=r) و اندازه میوه (39/0=r) همبستگی مثبت و معنی‌داری دارد، که نشان‌دهنده نقش کلیدی این صفات در افزایش عملکرد است. از سوی دیگر، میزان پسروی درون‌زادآوری برای عملکرد میوه حدود 10 درصد و برای تعداد میوه در بوته 28 درصد برآورد شد که نشان می‌دهد کاهش عملکرد نسل F₂ عمدتاً ناشی از کاهش تعداد میوه در بوته است. علاوه بر این، کاهش یکنواختی و سفتی میوه در نسل F₂ بیانگر آن است که درون‌زادآوری نه تنها بر عملکرد، بلکه بر کیفیت و بازارپسندی محصول نیز تأثیر منفی می‌گذارد. نتیجه‌گیری: به طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که جمعیت F₂ رقم برنتا از تنوع ژنتیکی کافی برای انجام گزینش برخوردار است و تعداد میوه در بوته، به دلیل وراثت‌پذیری بالا، تنوع ژنتیکی مناسب و ارتباط مثبت با عملکرد، مؤثرترین شاخص انتخاب در برنامه‌های اصلاحی محسوب می‌شود. با این حال، بهبود عملکرد باید هم‌زمان با حفظ صفات کیفی، به‌ویژه سفتی و یکنواختی میوه، دنبال شود تا لاین‌های حاصل علاوه بر عملکرد بالا، از کیفیت مناسب برای تولید تجاری نیز برخوردار باشند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند در توسعه لاین‌های برتر، طراحی برنامه‌های به‌نژادی و کاهش وابستگی به بذرهای هیبرید وارداتی مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| به‌نژادی؛ پارامترهای ژنتیکی؛ پاسخ به گزینش؛ میانگین نسل‌ها؛ هیبرید | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||