پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شماره‌ها | 457 |
| تعداد مقالات | 4,341 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,682,253 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,549,886 |
معناشناسی عفاف در قرآن با رویکرد همنشینی و جانشینی | ||
| مطالعات ادب اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jilr.2026.145435.1354 | ||
| نویسندگان | ||
| راضیه صادقی؛ فاطمه دسترنج* ؛ علی حسن بیگی | ||
| دانشگاه اراک | ||
| چکیده | ||
| مفهوم «عفاف» از مفاهیم اخلاقی–رفتاری قرآن است که در سیاق‌های متعددی، به‌ویژه در ارتباط با تنظیم روابط جنسی و خانوادگی، به کار رفته است. پژوهش حاضر با رویکرد معناشناسی ساختاری و به روش تحلیل کیفی، به بررسی لایه‌های معنایی واژه «عفاف» در متن قرآن می‌پردازد و تمرکز خود را بر آیاتی قرار می‌دهد که این مفهوم در پیوند با وضعیت‌های خاص زنان مطرح شده است. داده‌های پژوهش بر اساس منابع تفسیری و زبان‌شناختی گردآوری و تحلیل شده‌اند. در تحلیل همنشینی، واژگانی مانند «غِنى»، «قَواعد» و «نکاح» به‌عنوان مفاهیمی شناسایی شدند که در سیاق‌های مرتبط با نقش‌ها و موقعیت‌های اجتماعی و خانوادگی زنان با «عفاف» همراه شده‌اند. در تحلیل جانشینی نیز واژه‌هایی چون «غضّ بصر»، «حفظ عورت»، «حصن»، «معروف»، «تقوا» و «استحیا» به‌عنوان شبکه‌ای از مفاهیم هم‌معنا یا مکمل عفاف بررسی شدند که ناظر بر ابعاد مختلف تنظیم اخلاقی رفتار جنسی و اجتماعی هستند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تمرکز قرآن بر عفاف، در این سیاق‌ها، معطوف به سامان‌دهی روابط اجتماعی و خانوادگی و تعیین حدود کنش اخلاقی است و پرداختن به وضعیت زنان در این آیات، برخاسته از اقتضائات سیاقی متن است، نه از تخصیص ذاتی مفهوم عفاف به جنسیت خاص. بدین ترتیب، عفاف در قرآن مفهومی فراتر از یک فضیلت فردی صرف است که در بستر اجتماعی و حقوقی معنا می‌یابد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| عفاف؛ زنان؛ معناشناسی؛ همنشینی؛ جانشینی؛ قرآن | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8 |
||