پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شماره‌ها | 460 |
| تعداد مقالات | 4,361 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,790,138 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,645,294 |
از تماشای سلطانی تا انضباط رضاشاهی: تبارشناسی مواجهه قدرت با سینما در ایران (قاجار تا پهلوی اول) | ||
| جامعه شناسی فرهنگ و هنر | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/scart.2026.144260.1788 | ||
| نویسندگان | ||
| صلاح الدین قادری* 1؛ داود قاسمی2؛ آرش حیدری3؛ حسین نبوی4 | ||
| 1دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاهی خوارزمی تهران | ||
| 2دانشجوی دکتری رشته سیاستگذاری فرهنگی دانشکده ادبیات وعلوم انسانی دانشگاه خورازمی | ||
| 3استادیار گروه مطالعات فرهنگی دانشکده ادبیات دانشگاه علم و فرهنگ تهران | ||
| 4استادیار گروه جامعه شناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش به بررسی چگونگی دگرگون شدن سینما در ایران از یک پدیده تفننی و اشرافی در عصر قاجار، به ابزاری برای حکمرانی فرهنگی در دوران مدرن رضاشاهی می‌پردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که چگونه سینما از فعالیتی فاقد سیاستگذاری و غیررسمی، به سازوکاری انضباطی و سیاسی در خدمت دولت بدل شد. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر مفاهیم اندیشه میشل فوکو، به‌ویژه تبارشناسی، حکومتمندی، قدرت انضباطی و سوژه‌سازی است که امکان تحلیل گفتمانی جایگاه سینما را در بستر تحولات تاریخی فراهم می‌کند. این تحقیق در پارادایم انتقادی قرار دارد و از روش تحلیل گفتمان تاریخی با رویکرد تبارشناسانه بهره می‌گیرد. داده‌های پژوهش شامل آیین‌نامه‌ها، نظام‌نامه‌ها، مکاتبات دولتی، اسناد بایگانی‌شده و مطالب مطبوعاتی از اواخر دوره قاجار تا پایان پهلوی اول است. میدان پژوهش شامل نهادها، گفتمان‌ها و سیاست‌های رسمی فرهنگی است و داده‌ها از طریق تحلیل کیفی اسناد و بازخوانی گفتمان‌های غالب استخراج شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در دوره قاجار، سینما به‌مثابه ابزاری لوکس و غیرسیاسی تلقی می‌شد و در حاشیه نظم قدرت باقی ماند، اما در دوره رضاشاه با مداخلات قانونی، سانسور، نظارت بدنی و نظم‌بخشی زمانی، به تکنولوژی‌ای برای تربیت سوژه‌های مدرن، تنظیم تخیلات جمعی و مهندسی فرهنگی بدل شد. نتیجه‌گیری تحقیق آن است که این گذار تاریخی، لحظه‌ای بنیادین در شکل‌گیری سیاستگذاری فرهنگی و پیدایش حکمرانی مدرن در ایران محسوب می‌شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تبارشناسی؛ حکومتمندی؛ سیاست گذاری سینما؛ تحلیل گفتمان؛ پروبلماتیک‌سازی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||