پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شماره‌ها | 459 |
| تعداد مقالات | 4,350 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,766,296 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,621,946 |
هم‌نشینی موسیقایی واژگان و بازتاب جهان شاعرانه در شعر سید قطب | ||
| مطالعات ادب اسلامی | ||
| دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 12، شهریور 1405، صفحه 61-78 اصل مقاله (837.4 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jilr.2025.144344.1303 | ||
| نویسندگان | ||
| شرافت کریمی* 1؛ گلاویژ شیخی2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: موسیقی از عناصر اصلی و سبک‌ساز شعر است که به کلام قدرت می‌بخشد و زبان شعری را از سخن عادی متمایز می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد موسیقایی شعر سید قطب، رابطه میان صورت زبانی و معنای اشعار او را بررسی می‌کند. سید قطب، با وجود گرایش به معنا، به انتخاب الفاظ نیز توجه دارد و آن‌ها را در خدمت بیان معنا به کار می‌گیرد. اشعار او در امتداد سنت نئوکلاسیک عصر نهضت عربی و در قالب شعر عمودی سروده شده‌اند. روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و بر پایه اشعار دیوان سید قطب انجام شده است. ساختار موسیقایی اشعار در چهار سطح موسیقی بیرونی، کناری، درونی و معنوی بررسی می‌شود. در سطح بیرونی، وزن و تناسب آن با محتوای شعر و در سطح کناری، قافیه و تنوع حروف روی مورد توجه قرار می‌گیرد. بررسی موسیقی درونی بر ویژگی‌های آوایی حروف و ارتباط آن‌ها با دلالت واژگان متمرکز است. در سطح موسیقی معنوی نیز آرایه‌هایی بررسی می‌شوند که بر تقابل، تناسب و هماهنگی معنایی استوارند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که سید قطب در موسیقی بیرونی، ضمن رعایت تناسب میان وزن و محتوا، از تنوع نسبی اوزان بهره گرفته است. در موسیقی کناری، تنوع حروف روی دیده می‌شود و موسیقی درونی اشعار از غنای ایقاعی برخوردار است؛ به‌گونه‌ای که میان ساختار و ویژگی‌های آوایی حروف با محتوای دلالی واژگان تناسب وجود دارد. بنابراین، صورت آوایی واژه‌ها در بیان معنای آن‌ها نقش دارد. در موسیقی معنوی، آرایه‌های طباق، مراعات نظیر و تنسیق صفات کاربرد برجسته‌تری دارند، بی‌آنکه استفاده از آن‌ها از حد متعارف فراتر رود. همراهی این آرایه‌ها با عناصر وزنی و آوایی، فضایی موسیقایی با الفاظ روان و دور از تکلف معنایی پدید آورده است. نتیجه‌گیری: ساختار موسیقایی شعر سید قطب بازتاب تعامل آوا، ایقاع و معنا در چارچوب عروض سنتی عربی است. بررسی چهار سطح موسیقی نشان می‌دهد که توجه به لفظ، بخشی از شیوه او در انتقال معناست. بهره‌گیری از اوزان متنوع، حروف روی گوناگون، الگوهای آوایی و آرایه‌های بدیعی، اهتمام شاعر به تناسب صورت و محتوا را آشکار می‌سازد. موسیقی، از این منظر، ویژگی سبکی مهمی است که معناگرایی شاعر را با توجه به ظرفیت‌های بیانی زبان پیوند می‌دهد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سید قطب؛ شعر معاصر عربی؛ موسیقی؛ ایقاع؛ آرایه‌های بدیعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 292 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 83 |
||