پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 436 |
| تعداد مقالات | 4,107 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,684,215 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,809,547 |
تحلیل تطبیقی دیه اعضای پیوندی در فقه امامیه و اهل سنت با تأکید بر ماده ۵۶۶ قانون مجازات اسلامی | ||
| مطالعات تطبیقی فقه و اصول مذاهب | ||
| دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 14، تیر 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mfu.2026.144569.1626 | ||
| نویسنده | ||
| زهرا فیض* | ||
| استادیار-گروه فقه-دانشگاه پیام نور - تهران- ایران | ||
| چکیده | ||
| پیشرفتهای فراگیر در حوزهی پزشکی، بهویژه در زمینه پیوند اعضای بدن، تحولات عمیقی در مفاهیم فقهی و حقوقی مرتبط با دیات ایجاد کرده است. این تحولات، ضرورت بازنگری و تطبیق قواعد فقهی سنتی در مورد اعضای پیوندی، راافزایش داده است. مادهی ۵۶۶ قانون مجازات اسلامی، با اشاره بهشرط حیات عملکردی عضو پیوندی بهعنوان ملاک تعلق دیه، رویکردی جدید و تلفیقی را در نظام حقوقی ایران معرفی کرده است؛ هرچند که تعیین میزان دیه و معیارهای آن همچنان مبتنی بر اجتهادات فقهی متعدد است که در میان مذاهب اسلامی، بهویژه مذهب شیعه و اهل سنت، دارای تفاوتهای مبنایی میباشد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، احکام فقهی دیه اعضای پیوندی را در فقه امامیه و اهل سنت و نسبت آن را با ماده ۵۶۶ قانون مجازات اسلامی بررسی میکند. تحلیل مبانی فقهی امامیه و اهل سنت بیانگر آن است که، تفاوت اصلی دو رویکرد در مبنای ثبوت و مقدار دیه است؛ در فقه امامیه، هرگاه عضو پیوندی پس از اتصال دارای حیات، استقرار و کارکرد عرفی در بدن گیرنده شود، در حکم عضو اصلی قرار گرفته و در صورت اتلاف کامل، دیه عضو اصلی بر آن مترتب میشود؛ اما در فرض عدم احراز حیات یا نقص کارکرد، ضمان به ارش یا قیمت تقلیل مییابد. در فقه اهل سنت، هرچند دیدگاه غالبِ مبتنی بر انتفاع و الحاق جزء به کل، در صورت تحقق کارکرد، دیه کامل را قابل دفاع میداند، برخی دیدگاهها به دلیل منشأ خارجی، مالیت پیشین و احتمال نقص کارکرد عضو پیوندی، جبران را بر پایه ارش، قیمت یا میزان منفعت از دسترفته تحلیل میکنند. بر این اساس، ماده ۵۶۶ با معیار حیات عملکردی میان مبنای عضویت در امامیه و مبنای انتفاع و ضمان در اهل سنت پیوند برقرار کرده و در موارد احراز کارکرد، دیه عضو اصلی و در موارد تردید یا نقص، ارش و ضمان مالی را موجه میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیوند عضو؛ دیه؛ حیات عملکردی عضو؛ فقه امامیه؛ فقه اهل سنت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 35 |
||