پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شماره‌ها | 457 |
| تعداد مقالات | 4,342 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,711,759 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,569,459 |
بررسی عنصر رواییِ «صدای روایت» در خاوران‌نامۀ گورانی بر پایۀ نظریۀ روایت‌شناسیِ ژرار ژنت | ||
| پژوهشنامه ادبیات کردی | ||
| مقاله 7، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 21، شهریور 1405، صفحه 125-143 اصل مقاله (1.49 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jokl.2026.144690.1459 | ||
| نویسندگان | ||
| سکینه آزادی* 1؛ علی گراوند2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران. | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران. | ||
| چکیده | ||
| خاوران‌نامۀ گورانی، منظومه‌ای حماسی-دینی است که در آن، جنگ‌های افسانه‌ای حضرت علی (ع) و یارانش با شاهان و حاکمان خاورزمین به تصویر کشیده شده است. این اثر نه تنها از نظر محتوا؛ بلکه از نظر ساختار روایی نیز حائز اهمیت و قابل بررسی است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از نظریۀ روایت‌شناسی ژرار ژنت به تحلیل شگرد روایی «صدای روایت» در آن پرداخته است. هدف از انجام این پژوهش، نه تنها کمک به شناخت عمیق‌تر این اثر کهن گورانی است؛ بلکه با به‌کارگیری نظریه‌های مدرن ادبی، به غنای دانش در حوزۀ ادبیات و روایت‌شناسی می‌افزاید. نتایج بررسی نشان می‌دهد که خاوران‌نامۀ گورانی با بهره‌گیری هوشمندانه از تکنیک‌های مختلف روایی، روایتی جذاب و چندلایه خلق کرده است؛ همچنین تحلیل‌ها حاکی از غلبۀ «راوی برون‌رویداد» با دانایی کامل بر وقایع است که امکان اعمال دیدگاه‌های اخلاقی و مذهبی را فراهم می‌آورد. وقایع نیز عمدتاً به صورت «پسارویداد» و با افعال ماضی روایت شده‌اند که بر اشراف کامل راوی بر رویدادها تأکید دارد. استفاده از «پیشارویداد» بیشتر در قالب خواب‌ها و پیشگویی‌ها، برای تأکید بر تقدیر الهی و افزایش تعلیق بوده و توالی‌های زمانی مستقیم و جابجایی‌ها، ساختاری پویا برای پیشبرد داستان و افزایش لایه‌های معنایی ایجاد کرده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| خاوران‌نامۀ گورانی؛ ژرار ژنت؛ روایت‌شناسی؛ صدای روایت | ||
| مراجع | ||
|
آزادی، سکینه (1404). تصحیح منظومۀ حماسی – دینی گورانیِ خاوران‌نامه. رسالۀ دکتری (آمادۀ دفاع). دانشگاه ایلام.
احمدی، بابک (1378). ساختار و تأویل متن. چ سوم. تهران: مرکز.
اخوت، احمد (1371). دستور زبان داستان. اصفهان: فردا.
ارانسکی، ای. م. (1358). فقهاللغه ایرانی، ترجمۀ کریم کشاورز، تهران: پیام.
اکبری مفاخر، آرش (1397). رزمنامۀ کنیزک، ویراست دوم، تهران: دایره‌المعارف بزگ اسلامی.اورنگ، مراد (1348). فرهنگ کُردی، با همکاری صدیق صفی‌زاده، تهران: بی‌نا.ایگلتون، تری (1383). پیش‌درآمدی بر نظریۀ ادبی. ترجمۀ عباس مخبر. چ سوم. تهران: مرکز.
باقری، مهری (1384). تاریخ زبان فارسی، چ دهم، تهران: قطره.
بدلیسی، الامیر شرفخان (1343). شرفنامه، حواشی: محمدعلی عونی، مصر: الأزهر.
بلو، جویس (1383). «گورانی و زازا»، راهنمای زبانهای ایرانی، ترجمۀ حسن رضایی باغ‌بیدی و همکاران، ج 2، تهران: ققنوس.
پاینده، حسین (1398). نظریه و نقد ادبی. ج اول، چ دوم. تهران: سمت.
تایسن، لویس (1387). نظریه‌های نقد ادبی معاصر. ترجمۀ مازیار حسین‌زاده و فاطمه حسینی. تهران: نگاه امروز.
تودوروف، تزوتان (1379). بوطیقای ساختارگرا. ترجمۀ محمد نبوی. تهران: آگاه.
تولان، مایکل جی. (1383). درآمدی نقادانه – زبان‌شناختی بر روایت. ترجمۀ ابوالفضل حری. تهران: بنیاد سینمایی فارابی.
جدی تازه‌کند، رؤیا، پروانه عادل‌زاده و کامران پاشایی فخری (1397). «بررسی مؤلفۀ زمان در اتوبوس شمیران بر اساس دیدگاه ژرار ژنت». متن‌پژوهی ادبی، 22(76)، صص. 165-90. Doi: 10.22054/LTR.2018.8837
حسینی آبباریکی، سیدآرمان (1400). شاهنامۀ فردوسی و منظومه‌های پهلوانی گورانی. تهران: تمثال.
حسینی آبباریکی، سیدآرمان و آسیه صیدی (1402). «معرفی و نسخه‌شناسی حماسه‌های دینی گورانی». پژوهشنامۀ ادب کردی، 9(2)، صص. 32 - 1 Doi: 10.22034/JOKL.2024.63019
دزفولیان، کاظم و فؤاد مولودی (1390). «روایت‌شناسی یک داستان کوتاه از هوشنگ گلشیری بر اساس نظریۀ ژنت». متن‌پژوهی ادبی، 15/50، صص. 80- 53 Doi: 10.22054/LTR.2012.6564
رضایی باغ‌بیدی، حسن (1385). راهنمای زبان پارتی (پهلوی اشکانی)، تهران: ققنوس.
ریمون کنان، شلومیت (1387). روایت داستانی: بوطیقای معاصر. ترجمۀ ابوالفضل حری. تهران: نیلوفر.
صفی‌زاده بوره‌که‌‌ای، صدیق (1361). فرهنگ ماد (کُردی به فارسی)، تهران: مؤسسه مطبوعاتی عطائی.
قوشه، محدثه، داود محمدی و سیدحسن طباطبایی (1404). «بررسی زمان روایت در ترجمة تاریخ یمینی بر اساس دیدگاه ژرار ژنت». مطالعات زبانی و بلاغی، 16(39)، صص. 210- 185 Doi: 10.22075/JLRS.2024.34339.2479
گجری، امین (1378). از بیستون تا دالاهو. تهران: مه.
گلشن، مریم، شمس‌الحاجیه اردلانی و سیدجعفر حمیدی. (1400). «روایت‌شناسی رمان رقصندگان بر اساس دیدگاه ژنت». سبکشناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، 14(67)، صص. 36-21 Doi: 10.22034/bahareadab.2021.14.5494
لوته، یاکوب (1386). مقدمه‌ای بر روایت در ادبیات و سینما. ترجمۀ امید نیک‌فرجام. تهران: مینوی خرد.
مکنزی، دی. ان. (1966). گویش اورامان (هورامانی لهونی): کلیات دستور زبان، متون و واژه‌ها. دانمارک: کوبنهاون.
موران، برنا (1389). نظریه‌های روایت. ترجمۀ محمد شهبا. چ هفتم. تهران: هرمس.
Genette, Gerard. (1980). Narrative Discourse. Trans. Jane E. lewin. Ithaca: Cornell University Press. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 199 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 67 |
||