پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 439 |
| تعداد مقالات | 4,162 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,087,282 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,083,984 |
تحلیل گفتمانی صداهای خاموش در رسالههای دلگشا و اخلاق الاشراف با رویکرد تاریخ گرایی نو | ||
| تحلیل گفتمان ادبی | ||
| دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 12، اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/lda.2026.146159.1149 | ||
| نویسندگان | ||
| شیرزاد طایفی* 1؛ سحر صمدی2 | ||
| 1استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در میان آثار ادبی، رسالههای عبید زاکانی به سبب رویکرد انتقادی و طنزآمیز خود، ظرفیت گستردهای برای بازخوانی ساختارهای اجتماعی و فرهنگی عصر خویش دارند. با وجود پژوهشهای متعدد دربارۀ طنز و نقد اجتماعی در آثار عبید، چگونگی بازنمایی صداهای خاموش و گروههای حاشیهای در رسالههای «دلگشا» و «اخلاقالاشراف»، کمتر از منظر تحلیل گفتمانی و تاریخگرایی نو بررسی شده است؛ از این رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل گفتمانی صداهای خاموش در این دو اثر و تبیین نسبت آنها با ساختارهای قدرت و ایدئولوژی حاکم انجام شده است. این جستار ، با رویکردی کیفی و با استفاده از تحلیل گفتمان فوکویی و در چارچوب نظری تاریخگرایی نو انجام شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که عبید با استفاده از راهبردهایی چون طنز، کنایه و وارونهسازی، سازوکارهای حذف، طرد و خاموشسازی، گروههای حاشیهای را آشکار میسازد و صداهایی را که در گفتمانهای رسمی سیاسی، اجتماعی و دینی کمتر مجال ظهور یافتهاند، بازنمایی میکند. این خوانش، لایههایی از معنا را آشکار میسازد که در قرائتهای صرفاً اخلاقی یا اجتماعی کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند و نشان میدهد که متن چگونه به عرصۀ تقابل گفتمانهای قدرت و مقاومت تبدیل میشود؛ خوانش آثار عبید زاکانی از این منظر نشان میدهد که طنز در این آثار به سازوکاری برای آشکارسازی بخشهای مسکوت متن، و نقد مناسبات قدرت و ایدئولوژی حاکم تبدیل شده است؛ همچنین امکان درک عمیقتری از روابط قدرت و ایدئولوژی را فراهم میآورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان؛ تاریخگرایی نو؛ صداهای خاموش؛ عبید زاکانی؛ اخلاق الاشراف؛ رسالۀ دلگشا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 48 |
||