پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 443 |
| تعداد مقالات | 4,214 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,170,838 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,159,927 |
بازنمایی پیوند زن و طبیعت در رمان بازگشت هُرداد؛ خوانشی اکوفمنیستی از گفتمان سلطه بر طبیعت | ||
| تحلیل گفتمان ادبی | ||
| دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 12، خرداد 1405، صفحه 1-28 اصل مقاله (588.23 K) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی فارسی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/lda.2026.146293.1158 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا حافظی کمال1؛ حجت اله امیدعلی* 2؛ حمید عبداللهیان2 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و زبانها، دانشگاه اراک، اراک، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و زبانها، دانشگاه اراک، اراک، ایران. | ||
| چکیده | ||
| رمان بازگشت هُرداد اثر فریبا کلهر از جمله آثاری است که با محوریت بحران محیط زیست و نقش زنان در مواجهه با آن، ظرفیت مناسبی برای خوانش اکوفمنیستی دارد. اکوفمنیسم با تأکید بر پیوند میان فرودستی زنان و بهرهکشی از طبیعت، ریشۀ هر دو را در ساختارهای سلطهمحور جستوجو میکند و بر ضرورت بازاندیشی در مناسبات انسان با محیط زیست تأکید دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با تکیه بر مؤلفههای اصلی اکوفمنیسم، به بررسی چگونگی بازنمایی رابطۀ زن و طبیعت و بازتاب گفتمانهای مرتبط با سلطه و حفاظت از طبیعت در رمان بازگشت هُرداد میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نویسنده با بهرهگیری از عناصر اسطورهای، فانتزی و نمادین، پیوندی عمیق میان زنان و طبیعت برقرار کرده و شخصیتهای زن را بهعنوان نیروهای حافظ و احیاگر محیط زیست به تصویر کشیده است. در مقابل، نیروهای اهریمنی داستان بهعنوان عاملان گفتمان سلطه، برهمزنندۀ تعادل زیستبوم و تهدیدکنندۀ حیات طبیعی معرّفی میشوند. در مجموع، رمان بازگشت هُرداد با برجستهسازی نقش زنان در احیای تعادل طبیعی و مقابله با نیروهای ویرانگر، گفتمانی در حمایت از حفاظت از محیط زیست و نقد مناسبات سلطه بر طبیعت شکل میدهد و ضرورت بازاندیشی در رابطۀ انسان و محیط زیست را برجسته میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فریبا کلهر؛ بازگشت هُرداد؛ اکوفمنیسم؛ محیط زیست؛ زن و طبیعت | ||
| مراجع | ||
|
آل بویه، علیرضا؛ علاسوند، فریب؛ کبیری، زینب. (1397). «بررسی انتقادی دیدگاه اکوفمنیسم رادیکال دربارۀ جواز سقط جنین از منظر اخلاقی»؛ فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش نامه اخلاق، 11 (42)، 112-95.
احمدی، محدثه. (1398). «بررسی نظریۀ اکوفمنیسم در آثار نزار قبانی»؛ پایاننامه در دانشگاه پیام نور استان مرکزی، مرکز پیام نور خمین.
پارساپور، زهرا. (1397). «نقد اکوفمنیستی داستان آبیها»؛ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، فصلنامه پژوهشهای ادبی ، 15(62)، 50-33.
پارساپور، زهرا؛ قلیپور، ربابه؛ خلیلاللهی، شهلا. (1396). «خوانش اکوفمنیستی رمان اندوه جنگ با تکیه بر رابطۀ فرهنگی و نمادین»؛ پژوهشنامۀ زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ویژه نامۀ فرهنگ، ادب و هنر، 8(3)، 27-44.
داودی مقدم، فریده؛ قلیپور، ربابه. (1395). «نگاهی به اشعار سیمین بهبهانی با رویکرد اکوفمنیسم اجتماعی و فرهنگی»؛ همایش ملی ادبیات غنایی.
رشیدیان، عبدالکریم. (1393). فرهنگ پسامدرن؛ تهران: نشر نی.
رحمانی، بیژن؛ مجیدی، بتول. (1388). «عوامل مؤثر بر مشارکت زنان در حفظ محیط زیست شهری با تأکید بر نگرش اکوفمنیستی مطالعۀ موردی: مناطق 6 و 7 شهرداری شهر تهران»؛ فصلنامه جغرافیایی آمایش، 1( 6)، 29-11.
سلیمانی، علیرضا؛ اسماعیلی کردلر، مقصود؛ سلیمانی، بهلول. (1403). «بررسی اخلاق زیست محیطی در رمان زن در لبۀ زمان اثر مارگ پییرسی»؛ پژوهش نامه مکتب های ادبی، 9(28)، 27-53.
عاطفهپور، لیلا؛ اسپرهم، داوود؛ پارساپور، زهرا. (1399). «خوانش رمان کلیدر با رویکرد اکوفمنیسم اجتماعی»؛ ادبیات پارسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 13( 1)، 99-77.
عنایت، حلیمه؛ فتحزاده، حیدر. (1388). «رویکردی نظری به مفهوم اکوفمنیسم»؛ مجلۀ مطالعات جامعهشناختی، 2( 5) ، 63-45.
کلهر، فریبا. (1402). بازگشت هرداد؛ تهران:کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
Meis, M. &Shiva, V. (1993). Ecofeminism. London: The Zed Press.
Shiva,V. (1988).staying alive:women, ecology and development. London: The Zed Press.
Merchant, C. (1980). The Death of Nature - Women, Ecology and the Scientific SanFrancisco: Harper Collins.
Plumwood, Val. (1993). “Feminism and the Mastery of Nature.” Routledge.
Plumwood, V. (1992). Feminism and Ecofeminism: Beyond the Dualistic Assumptions of Women, Men and Nature;TheEcologist. Vol. 22, No. 1, pp. 8 - 13.
Plumwood, V. (1986). Ecofeminism – An Overview and Discussion of Positions and Arguments;
Australasian Journal of Philosophy. Vol. 64, pp. 120 - 138.
Quinby, L. (1990). Ecofeminism and the Politics of Resistance in Diamond, I. & Orenstein, G. eds.
ReweavingThe World.
Warren, J. Karen. (2000). “Ecofeminist Philosophy: A Western Perspective on What It Is and Why It Matters.” Rowman & Littlefield Publishers Inc. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 43 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 31 |
||