| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 441 |
| تعداد مقالات | 4,175 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,100,182 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,095,541 |
خوانش مقاومت در شعر شاملو بر پایۀ نظریۀ گفتمان انتقادی وندایک | ||
| تحلیل گفتمان ادبی | ||
| دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 12، اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/lda.2026.145524.1129 | ||
| نویسندگان | ||
| ام البنین رحمتی* 1؛ سید مهدی رحیمی2؛ علی اکبر سام خانیانی2 | ||
| 1دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند | ||
| 2دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند | ||
| چکیده | ||
| شاملو شاعری است که در تقابل با اختناق سیاسی دهههای 134۰ و 135۰ شمسی در واکنش به فضای سیاسی و بحرانهای اجتماعی آن دوره، نقشی فعال در بازتاب و نقد وضعیت موجود داشته و آثاری خلق کرده است که در خدمت تبیین، بیدارسازی و بازآفرینی آرمانهای انسانی قرار دارد. مسئلۀ اصلی پژوهش حاضر تبیین مؤلفههای آرمانشناختی شعر شاملو در دهۀ چهل و تحلیل چگونگی بازنمایی این آرمانها در ساختار گفتمانی اشعار اوست. بهاین منظور از رویکرد تحلیل گفتمان بر پایۀ الگوی نظری وندایک استفاده شده است. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی با تکیه بر متون اصلی اشعار گردآوری شده میباشد. یافتههای این تحقیق نشان میدهد آرمانهایی چون آزادی، عدالت، آگاهی، وطن و مرگ آگاهانه، عناصر محوری گفتمان مقاومت در شعر شاملو را تشکیل میدهند. شعر شاملو از دیدگاه وندایک، گفتمان قدرت را در سه سطح زبانی، معنایی و اسطورهای به چالش میکشد. شاملو با بهرهگیری از زبان استعاری، آشناییزدایی و نشانهپردازی، آرمانهایی چون آزادی، وطن، آگاهی، عدالت و مرگ آگاهانه را بازتاب داده و مخاطب را در مسیر آگاهی و مقاومت قرار میدهد و زبان شعرش را به بیانی از آگاهی و ایستادگی تاریخی بدل میسازند. این آرمانها در سطح معنایی از طریق قطببندیهای ایدئولوژیک «ما/آنها» و تقابلهایی نظیر آزادی/سرکوب، سکوت/فریاد، و امید/یأس سازمان مییابند؛ در سطح زبانی با بهرهگیری از استعاره، نمادپردازی و برجستهسازی معنا تثبیت میشوند؛ و به بازتولید ایدئولوژی مقاومت در برابر گفتمان مسلط میانجامند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاملو؛ شعر مقاومت؛ آرمانگرایی؛ تحلیل گفتمان؛ دهۀ چهل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 |
||