| تعداد نشریات | 34 |
| تعداد شمارهها | 442 |
| تعداد مقالات | 4,194 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,150,056 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 6,129,718 |
توسعه مفهومی استحسان و تأثیر آن در سیاست جنایی ایران | ||
| مطالعات تطبیقی فقه و اصول مذاهب | ||
| دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 14، تیر 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/mfu.2026.145961.1691 | ||
| نویسنده | ||
| جلیل امیدی* | ||
| استاد، گروه فقه شافعی، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، تهران: ایران. | ||
| چکیده | ||
| استحسان بهعنوان یک روش اجتهادی، تحولات معنایی زیادی به خود دیده و نهایتاً با مضامینی چون عدول از قواعد و قیاسات عمومی و رجوع به قاعده و قیاسی قویتر یا اعمال أقوی الدلیلین، قبول عام یافته است. این روش اجتهادی که به نظریه مصلحت و مقاصد شریعت ارجاع داده میشود، در مواردی که اعمال قواعد کلی یا احکام عمومی نتیجهای ناهماهنگ با روح شریعت و مقاصد عمومی آن بهدست میدهد، بهکار گرفته میشود تا یک تنگنای فقهی را رفع نماید و گرهی از کار مردم بگشاید. سیاست جنایی ایران با وجود تأکید قانون اساسی بر لزوم پایبندی به مذهب رسمی و بهرغم اجماع امامیه بر بطلان استحسان، در عمل تحت نفوذ و سیطره رویههای استحسانی درآمده و بنیادها و هنجارهای آن در موارد متعددی از شمول قواعد عمومی خارج و به اقتضای مصالح سیاسی و مدیریتی، محکوم به احکام دیگری شدهاند. مسئله مورد بحث در این مقاله، تحولات معنایی و توسعه مفهومی استحسان و چگونگی تأثیر آن در سیاست جنایی ایران است که به روش توصیفی تحلیلی و با هدف نشان دادن جنبهای از جنبههای عملگرایی متولیان سیاست جنایی کشور، مورد بحث واقع میشود. یافتهها نشان میدهند که استحسان به معنای عدول از قواعد کلی و رجوع به راهحلهای عملی، بر سطوح مختلف سیاست جنایی ایران سایه انداخته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استحسان؛ مصلحت؛ قیاسات عمومی؛ اقوی الدلیلین؛ سیاست جنایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||