| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 427 |
| تعداد مقالات | 4,065 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,528,022 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,712,799 |
بهینهسازی کالوسزایی و ریشهزایی دو اکوتیپ سنبلالطیب (Valeriana officinalis L.) با استفاده از غلظتهای مختلف BAP و IBA | ||
| تولید و ژنتیک گیاهی | ||
| دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 11، اردیبهشت 1405، صفحه 1-16 اصل مقاله (1.77 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/plant.2026.145471.1194 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه نجفی1؛ علیرضا مطلبی آذر2؛ سمانه کاظمیانی نجف آبادی3؛ مینا امانی* 2؛ مصطفی ولی زاده1 | ||
| 1گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 3شهرک صنعتی علمی تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان، شرکت مبتکران شیمی اسپادان.اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: سنبلالطیب (Valeriana officinalis L.) بهدلیل خواص دارویی، بهویژه در طب سنتی، اهمیت زیادی دارد و افزایش تقاضا برای آن، نیاز به روشهای تکثیر کارآمد را ضروری ساخته است. کشت بافت گیاهی با استفاده از تنظیمکنندههای رشد مانند BAP و IBA میتواند راهکاری مؤثر باشد. این تحقیق با بررسی اثر غلظتهای مختلف این هورمونها بر روی دو اکوتیپ سنبلالطیب، به دنبال یافتن شرایط بهینه برای تولید انبوه کالوس و ریشه، و در نهایت ترکیبات دارویی این گیاه است. مواد و روشها: در این مطالعه، تأثیر غلظتهای مختلف BAP (1 و 2 میلیگرم در لیتر) در ترکیب با IBA (0، 5/0 و 1 میلیگرم در لیتر) بر روی کالوسزایی و تولید ریشه با استفاده از ریزنمونههای برگ و دمبرگ گیاهچههای درون شیشهای دو اکوتیپ (شیراز و مشهد) بهصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار بررسی شد. بذرهای دو اکوتیپ سنبلالطیب، شامل اکوتیپهای شیراز و مشهد، برای تولید گیاهچههای درون شیشهای و ارزیابی تولید کالوس و ریشه در شرایط کشت بافت به کار گرفته شد. در این پژوهش، صفات مختلفی شامل درصد کالوسزایی، درصد ریشهزایی، قطر کالوس، تعداد ریشه، درصد ریشههای بزرگتر از دو سانتیمتر، وزن کالوس و ریشه و وزن تر کل (شامل وزن ریشه و کالوس) برای ارزیابی تولید ریشه و کالوس در ریزنمونههای برگ و دمبرگ از دو اکوتیپ سنبلالطیب شیراز و مشهد اندازهگیری شدند. درنهایت تجزیه و تحلیل آماری انجام و بعد از معنیدار شدن تیمارها، مقایسه میانگین دادهها با استفاده از آزمون دانکن در سطح احتمال پنج درصد انجام شد. برای تجزیه و تحلیل دادههای آماری از نرم افزارهای MSTAT-C و SPSS Ver. 18 و برای رسم نمودارها از نرم افزار Excel استفاده شد. نتایج: نتایج نشان داد که برای کالوسزایی و ریشهزایی، وجود اکسین خارجی ضروری است، زیرا تنها در محیطهای کشت حاویIBA، تشکیل کالوس و ریشه مشاهده شد. با افزایش غلظت BAP به میزان دو میلیگرم در لیتر، درصد کالوسزایی به میزان 16/54 درصد در اکوتیپ مشهد افزایش یافت. در ریزنمونههای برگ، افزودن IBA به محیط کشت منجر به افزایش درصد کالوسزایی به 60/87 درصد گردید. تأثیر غلظتهای مختلف IBA بر درصد ریشهزایی معنیدار بود و حداکثر درصد ریشهزایی در غلظتهای 5/0 (77/77 درصد) و یک (35/80 درصد) میلیگرم در لیتر IBA بهدست آمد. در اکوتیپ شیراز نسبت به مشهد و در ریزنمونههای برگ نسبت به دمبرگ، تعداد ریشه بیشتری تولید شد. حداکثر تعداد ریشه (21/8) بدون درنظر گرفتن غلظت IBA در محیطهای کشت حاوی دو میلیگرم در لیتر BAP حاصل شد. درصد کالوسزایی در اکوتیپ شیراز در تمامی ترکیبات تیماری و در اکوتیپ مشهد بجز ریزنمونه برگ کشت شده در محیط کشت حاوی یک میلیگرم در لیتر BAP بههمراه 5/0 میلیگرم در لیتر IBA، حداکثر بود. نتیجهگیری: نتایج نشان داد که درصد کالوسزایی و ریشهزایی در دو اکوتیپ شیراز و مشهد با هم متفاوت و وابسته بهنوع ترکیب هورمونی اعمال شده بود. بهطورکلی، اکوتیپ شیراز عملکرد بهتری نسبت به مشهد داشت. علاوه بر این، ریزنمونه دمبرگ برای افزایش درصد کالوسزایی و قطر کالوس، عملکرد بیشتری داشت. نتایج نشان داد که مقادیر هورمونهای درونی بین اکوتیپها و ریزنمونهها متفاوت بوده و نیازهای هورمونی در مراحل مختلف نگهداری کالوس و ریشه با مراحل القای کالوس و ریشه از ریزنمونهها تفاوت دارد. با توجه به اینکه ریزنمونه برگ درصد بیشتری ریشه با طول مورد نظر تولید نمود، این نوع ریزنمونه توصیه میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تنظیمکنندههای رشد؛ ریزازدیادی؛ ریشهزایی؛ کالوسزایی | ||
| مراجع | ||
|
Akaneme, F. I., & Eneobong, E. E. (2008). Tissue culture in Pinus caribaea Mor. var. Hondurensis barr. and golf. II: Effects of two auxins and two cytokinins on callus growth habits and subsequent organogenesis. African Journal of Biotechnology,7(6). 757-765 .https://doi.org/10.5897/AJB07.681 Dhar, U., & Joshi, M. (2005). Efficient plant regeneration protocol through callus for Saussurea obvallata (DC.) Edgew. (Asteraceae): effect of explant type, age and plant growth regulators. Plant Cell Reports, 24(4), 195-200. https://doi.org/10.1007/s00299-005-0932-1 Farhadi, N., Panahandeh, J., Azar, A. M., & Salte, S. A. (2017). Effects of explant type, growth regulators and light intensity on callus induction and plant regeneration in four ecotypes of Persian shallot (Allium hirtifolium). Scientia Horticulturae, 218, 80-86. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2018.03.040 Frick, E. M. & Strader, L. C. (2018). Roles for IBA-derived auxin in plant development. Journal of Experimental Botany, 69(2), 169-177. https://doi.org/0.1093/jxb/erx298 Galavi, M., Karimian, M. A., & Mousavi, S. R. (2013). Effects of different auxin (IBA) concentrations and planting-beds on rooting grape cuttings (Vitis vinifera). Annual Research & Review in Biology, 3(4), 517-523. https://doi.org/10.2478/v10014-007-0005-y Jamil, S., Shahzad, R., Talha, G. M., Sakhawat, G., Sultana, R., & Iqbal, M. Z. (2017). Optimization of protocols for in vitro regeneration of sugarcane (Saccharum officinarum). International Journal of Agronomy, 217(1), 2089381. https://doi.org/10.1155/2017/2089381 Kawochar, M. A., Ahmed, N. U., Hossain, M. I., & Ferdois, J. (2017). Role of explants and NAA on callus induction of potato (Solanum tuberosum). American Journal of Life Sciences, 5(5), 140-144. https://doi.org/10.11648/j.ajls.20170505.14 Ludwig-Müller, J., Vertocnik, A., & Town, C. D. (2005). Analysis of indole-3-butyric acid-induced adventitious root formation on Arabidopsis stem segments. Journal of Experimental Botany, 56(418), 2095-2105. https://doi.org/10.1093/jxb/eri208 Márquez, G., Alarcón, M. V., & Salguero, J. (2016). Differential responses of primary and lateral roots to indole-3-acetic acid, indole-3-butyric acid, and 1-naphthaleneacetic acid in maize seedlings. Biologia Plantarum, 60(2), 367-375. https://doi.org/10.1017/S174275841200035X Mathur, J., Ahuja, P. S., Mathur, A., Kukreja, A. K., & Shah, N. C. (1988). In vitro propagation of Valeriana wallichii. Planta Medica, 54(01), 82-83. https://doi.org/10.1055/s-2006-962346 Mirani, A. A., Abul-Soad, A. A., & Markhand, G. S. (2017). In vitro rooting of Dendrobium nobile orchid: multiple responses to auxin combinations. Notulae Scientia Biologicae, 9(1), 84-88. https://doi.org/10.15835/nsb919894 Murashige, T., & Skoog, F. (1962). A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures. Physiologia Plantarum, 15, 473-497. https://doi.org/10.1111/j.1399-3054.1962.tb08052.x Nazir, U., Gul, Z., Shah, G. M., & Khan, N. I. (2022). Interaction effect of auxin and cytokinin on in vitro shoot regeneration and rooting of endangered medicinal plant Valeriana jatamansi Jones through tissue culture. American Journal of Plant Sciences, 13(2), 223-240. https://doi.org/10.4236/ajps.2022.132014 Ngomuo, M., Mneney, E., & Ndakidemi, P. (2013). The effects of auxins and cytokinin on growth and development of (Musa sp.) var. “Yangambi” explants in tissue culture. American Journal of Plant Sciences, 4(11), 2174-2180. https://doi.org/10.4236/ajps.2013.411269 Prakash, S., Shah, D., Jangpangi, D., & Patni, B. (2023). Exploring regenerative mechanisms: comparative analysis of callus induction and shoot regeneration in Valeriana jatamansi Jones through In-vitro and In-vivo Cultivation. International Journal of Plant & Soil Science, 35(19), 1495-1502. https://doi.org/10.9734/ijpss/2023/v35i193693 Sidik, N. J., Agha, H. M., Alkamil, A. A., Alsayadi, M. M. S., & Mohammed, A. A. (2024). A mini review of plant tissue culture: the role of media optimization, growth regulators in modern agriculture, callus induction and the applications. AUIQ Complementary Biological System, 1(2), 96-109. https://doi.org/10.70176/3007-973X.1019 Vahdati, K., Leslie, C., Zamani, Z., & McGranahan, G. (2004). Rooting and acclimatization of in vitro-grown shoots from mature trees of three Persian walnut cultivars. HortScience, 39(2), 324-327. https://doi.org/10.21273/HORTSCI.39.2.324 Vennapusa, A. R., Vemanna, R.S., Reddy, B. R., Babitha, K. C., Kiranmai, K., Nareshkumar, A., & Sudhakar, C. (2015). An efficient callus induction and regeneration protocol for a drought tolerant rice indica genotype AC39020. Journal of Plant Sciences, 3(5), 248-254. https://doi.org/10.11648/j.jps.20150305.11 Zamini, A., Mokhtari, A., Tansaz, M., & Zarei, M. (2016). Callus induction and plant regeneration of Valeriana officinalis are affected by different leaf explants and various concentrations of plant growth regulators. BioTechnologia. Journal of Biotechnology Computational Biology and Bionanotechnology, 97(4). 261-269. https://doi.org/10.5114/bta.2016.64543 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 38 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 12 |
||